III SA/Gd 585/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi E. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 11 września 2025 r. nr SKO.473.93.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu oddala skargę. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr KT.5410.13.50.2025.OC Starosta Chojnicki, działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) – dalej powoływanej jako "k.p.a.", art. 73aa ust. 3, art. 140mb ust. 2, art. 140n ust. 1 – 3, ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1251) – dalej jako "p.r.d.", nałożył na E. Spółkę z o. o. z siedzibą w C., administracyjną karę pieniężną w wysokości 1000 zł, z powodu niedopełnienia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu marki FORD FIESTA o numerze identyfikacyjnym VIN [...] w ustawowym terminie 90 dni od dnia jego nabycia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1 kwietnia 2025 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia przez E. Sp. z o. o. z siedzibą w C.(dalej też jako "strona" lub "skarżąca") obowiązku polegającego na złożeniu wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z przepisu art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. Przepis art. 73aa ust. 3 p.r.d. precyzuje nadto, że w przypadku gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni. W świetle przepisu art. 140mb ust. 2 p.r.d., osoba będąca właścicielem pojazdu zobowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Z danych zgromadzonych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że w ramach prowadzonej przez stronę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej dokonuje ona obrotu pojazdami, co uzasadnia zastosowanie powyższego przepisu. Zgodnie z art. 140n ust. 1 p.r.d. kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m-140mb, nakładane są w drodze decyzji administracyjnej, zaś na podstawie ust. 2 przytoczonego artykułu, organem właściwym do ich nałożenia jest starosta. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona nabyła ww. pojazd w dniu 18 grudnia 2024 r., w związku z tym z dniem 19 grudnia 2024 r., rozpoczął swój bieg 90 dniowy, termin na dopełnienie przez stronę ustawowego obowiązku rejestracji pojazdu. Termin ten upłynął z dniem 18 marca 2025 r. Wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu wpłynął do organu w dniu 1 kwietnia 2025 r., czyli z naruszeniem ustawowego terminu. Organ zauważył przy tym, że w toku postępowania administracyjnego strona nie złożyła żadnych wyjaśnień, jak również nie wypowiedziała się w kwestii zebranych materiałów dowodowych. Organ podkreślił, że naruszenie obowiązku rejestracji przez stronę jest bezsprzeczne. Ustanowienie przez ustawodawcę administracyjnych kar pieniężnych ma na celu zapewnienie efektywnego wykonywania ustawowych obowiązków. Przesłanką wymierzania administracyjnych kar pieniężnych jest w zasadzie sam fakt naruszenia zakazu, bądź nakazu wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub decyzji administracyjnej, bez względu na zawinienie sprawcy. Jest to tzw. subiektywna bezprawność. Kary te spełniają funkcję dyscyplinująco-przymuszającą, ponieważ brak istnienia określonych sankcji powodowałby, że przepis prawa ustanawiający określony obowiązek stawałby się w zasadzie martwy. Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że zakupiony w grudniu 2024 r. pojazd w momencie zakupu był niesprawny, przez co niemożliwe było dokonanie przeglądu technicznego, a bez jego dokonania nie jest możliwe skutecznie wniesienie o rejestrację pojazdu. Wobec powyższego strona uznaje, że w przepisach prawa istnieje luka, która nie powinna jej obciążać. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 11 września 2025 r. nr SKO.473.93.2025 utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako prawidłową. Organ odwoławczy przytoczył regulacje prawne mające zastosowanie w sprawie i wskazał, że organy administracji nie mają już możliwości miarkowania wysokości kary, np. w oparciu o przesłanki łagodzące, jak długość, przyczyny trwania naruszenia, czy brak wcześniejszych naruszeń. Zgodnie z art. 140n ust. 6 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f k.p.a. nie stosuje się. Powyższe oznacza, że organy administracji nie mają także podstaw do stosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej w oparciu o przesłankę siły wyższej czy innych przesłanek losowych. W niniejszej sprawie bezsporne jest natomiast, że strona nie złożyła wniosku o rejestrację pojazdu w ustawowym terminie. Jak wynika z akt sprawy termin na złożenie wniosku upływał w sprawie z dniem 18 marca 2025 r. Strona zaś wniosła o rejestrację pojazdu w dniu 1 kwietnia 2025 r. W związku ze znowelizowaną treścią powoływanej ustawy obecnie organ administracji nie ma już podstaw do uznaniowego ustalania wysokości kary, która wynosi 1000 zł. W ocenie organu odwoławczego podnoszone w uzasadnieniu odwołania okoliczności nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Ustawodawca wprost wskazał, że odnośnie przedmiotowych kar organy administracji publicznej nie mogą już stosować wspomnianej powyżej instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, przez co nawet okoliczności uznane przez Kolegium za uzasadnione, które spowodowały opóźnienie w złożeniu wniosku, nie mogą być brane pod uwagę. E. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 73aa ust. 1 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Skarżąca powtórzyła, że opóźnienie w złożeniu wniosku wynikało z obiektywnej niemożności dokonania tego obowiązku - zakupiony pojazd był niesprawny, co uniemożliwiało przeprowadzenie obowiązkowego badania technicznego dopuszczającego pojazd do ruchu. Bez ważnego przeglądu technicznego nie można złożyć skutecznego wniosku o rejestrację pojazdu i dochować terminu 90 dni. W ocenie skarżącej zastosowanie przepisów ustawy p.r.d. i nałożenie na nią sankcji jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą proporcjonalności i określoną w art. 7 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu, że w przepisach p.r.d. jest luka, której nie można interpretować na niekorzyść strony, szczególnie gdy skutkiem jest wymierzenie kary. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Stosownie do powołanych wyżej przepisów sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem celowości, czy słuszności. Badanie legalności zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 1000 zł na podstawie art. 140mb ust. 2 p.r.d. w związku z art. 73aa ust. 3 p.r.d. z tytułu naruszenia obowiązku złożenia w terminie wniosku o rejestrację pojazdu. Zgodnie z art. 73aa ust. 1 p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia: 1) nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej; 3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Jak stanowi art. 73aa ust. 3 p.r.d. w przypadku gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni. Zgodnie z art. 140mb ust. 2 p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3 p.r.d., nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł. Wskazane przepisy, wobec niedopełnienia obowiązku rejestracji w terminie 90 dni przez podmiot zajmujący się zawodowo obrotem pojazdami, wprost przewidują zatem, że niedopełnienie tego obowiązku wiąże się z nałożeniem ściśle określonej kary o charakterze administracyjnym. Dostrzec przy tym należy, że termin na złożenie wniosku o rejestrację pojazdu dla tej kategorii podmiotów jest dłuższy od podstawowego terminu, który wynosi dla innych 30 dni. W ocenie Sądu, przyjęte w tym zakresie rozwiązanie jest proporcjonalne, uwzględniając dodatkowy czas, jaki może być potrzebny podmiotom profesjonalnym na przygotowanie pojazdu do rejestracji. Zakreślony przez ustawodawcę termin 90 dni, to przy tym termin, w którym należy jedynie złożyć wniosek o rejestrację, a nie termin, w którym rejestracja ma zostać skutecznie dokonana. Dodać przy tym należy, że ustawodawca przewidział w art. 73aa p.r.d. ściśle określone wyjątki, kiedy przepisy o nałożeniu kary nie mają zastosowania w związku z zaistnieniem określonych zdarzeń. Takim zdarzeniem nie jest, ani kupienie przez profesjonalny podmiot używanego pojazdu niesprawnego, ani przystąpienie do naprawy takiego pojazdu, połączone z początkowym niedysponowaniem przez nabywcę ważnym badaniem technicznym pojazdu. Uwzględniając przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujące w chwili nabycia pojazdu przez skarżącą oraz w chwili wydania decyzji przez organy, wymienione przez ustawodawcę zdarzenia powodujące, że przepisy o nałożeniu kary nie miały zastosowania, obejmowały przede wszystkim zbycie pojazdu przed upływem terminu, a także przedłożenie zaświadczenia o demontażu pojazdu lub zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 albo art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (art. 73aa ust. 6 i 7 p.r.d.). W przypadku podmiotów zajmujących się obrotem pojazdami, przewidziano ponadto, że przepisy o nałożeniu kary nie mają zastosowania w zakresie wskazanym w art. 73aa ust. 5 p.r.d., to jest gdy właścicielem nowego pojazdu jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami lub produkcji pojazdów. Zapis z art. 73aa ust. 5 p.r.d. dotyczy jednak wyłącznie pojazdów nowych. Na marginesie tej sprawy można wskazać, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym katalog wyjątków został poszerzony przez ustawodawcę o sytuację dotyczącą kradzieży pojazdu oraz udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Reasumując, okoliczność uregulowania przez ustawodawcę wyjątków od stosowania przepisów - dokonana w formie katalogu - nie stanowi luki prawnej. Nabywając używany pojazd niesprawny, profesjonalny podmiot z dziedziny obrotu pojazdami, musi brać pod uwagę ryzyko z tym związane. Nawet jednak w przypadku ujawnienia się np. okoliczności nieopłacalności naprawy, może pojazd poddać demontażowi, utylizacji lub dalszemu zbyciu. Jeżeli natomiast podmiot profesjonalny decyduje się naprawić nabyty pojazd uszkodzony, musi liczyć się z tym, że termin 90 dni jest dla niego obowiązujący, tak w zakresie złożenia wniosku o rejestrację, czy też dokonania jednej z czynności, które art. 73aa p.r.d. wskazuje na zasadzie wyjątku zwalniającego z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. W przypadku gdyby przy końcu biegu terminu 90 dni naprawa została rozpoczęta, lecz nie została ukończona, zasadnym wydaje się złożenie wniosku o rejestrację pomimo braku wymaganego załącznika, dotyczącego badania technicznego pojazdu, który zostanie dostarczony na wezwanie organu w trybie uzupełnienia braków formalnych wniosku. Dostrzec bowiem należy, że w art. 140mb ust. 3 p.r.d. w celu wyłączenia sytuacji ewentualnych nadużyć zastrzeżono, że karze, o której mowa w art. 140mb ust. 2 p.r.d. podlega także właściciel pojazdu obowiązany do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, który pomimo wezwania nie uzupełnił braków złożonego wniosku w wyznaczonym przez organ terminie. Wskazane rozwiązanie, oparte również o ogólne reguły k.p.a., dotyczące podań, należy ocenić jako proporcjonalne. Uwzględnia ono bowiem, że podanie może wymagać uzupełnienia, ale jednocześnie uwzględnia, że kara nie zostanie nałożona jedynie w przypadku rzeczywistego uzupełnienia podania. Przy uzupełnieniu braków formalnych wniosku uznaniu organu pozostawia się wyznaczenie, stosownie do okoliczności, adekwatnego terminu na uzupełnienie braków podania, z zastrzeżeniem z art. 64 § 2 k.p.a., że nie może być to termin krótszy niż 7 dni. Kwestia ewentualnego przedłużenia terminu do uzupełnienia braków wniosku o rejestrację pojazdu, czy też wyznaczenia terminu dłuższego niż 7 dni może więc, co do zasady, stanowić przedmiot analizy w postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu. Sąd podkreśla, że powyższe uwagi dotyczące omówienia różnych aspektów stosowania art. 73aa p.r.d. mają charakter ogólny i zostały zwarte w uzasadnieniu tylko w odniesieniu do generalnie zarzucanego w skardze braku proporcjonalności tych przepisów, które w ocenie strony są wadliwie skonstruowane. W przypadku skarżącej spółki istotne bowiem pozostaje to, że nie zgłosiła i nie udokumentowała, aby w czasie biegu terminu 90 dni, o którym mowa w art. 73aa ust. 3 p.r.d. doszło do jednego ze zdarzeń objętych przez ustawodawcę wyjątkami i jednocześnie nie złożyła też w czasie biegu tego terminu, w żadnej formie, wniosku o rejestrację pojazdu. Niewątpliwie strona jest podmiotem, który w zakresie swojej działalności gospodarczej zajmuje się m.in. obrotem pojazdami, a więc zajmuje się tym zawodowo. Akta sprawy potwierdzają przy tym, że spółka dokonała nabycia używanego, uszkodzonego pojazdu w dniu 18 grudnia 2024 r., w związku z którym to zdarzeniem rozpoczął bieg termin 90 dni na dopełnienie przez stronę ustawowego obowiązku rejestracji pojazdu. Termin ten upłynął z dniem 18 marca 2025 r. W tym terminie spółka nie złożyła wniosku o rejestrację. Jak dokumentują akta sprawy, wniosek o rejestrację pojazdu został złożony później, to jest w dniu 1 kwietnia 2024 r. Strona nie kwestionuje przy tym, że złożenie wniosku o rejestrację nastąpiło po terminie. W sprawie nie doszło więc do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., ponieważ wszystkie istotne z punktu widzenia treści art. 140mb ust. 3 oraz art. 73aa ust. 3 p.r.d. okoliczności faktyczne zostały ustalone. Złożenie wniosku po terminie oznacza niewywiązanie się z obowiązku z art. 73 aa ust. 3 p.r.d. W konsekwencji wypełnione zostały przesłanki nałożenia kary z art. 140mb ust. 2 p.r.d. w wysokości 1000 zł. W sprawie nie zostały więc naruszone także przepisy prawa materialnego. Treść tych przepisów jest też, w ocenie Sądu, jasna. Jednocześnie, jak prawidłowo wyjaśniano stronie w zaskarżonej decyzji, obecnie nie ma już możliwości miarkowania wysokości kary, która z woli ustawodawcy ma teraz wysokość sztywną. Powoduje to w efekcie, że niezależnie od okoliczności uchybienia, kara jest wymierzana zawsze w tej samej wysokości. Ustawodawca wyłączył również możliwość odstąpienia od wymierzenia tego rodzaju kary. Zgodnie bowiem z art. 140n ust. 6 p.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb p.r.d. nie stosuje się. przepisów art. 189d-189f k.p.a., a więc przepisów dotyczących m.in. dyrektyw wymiaru kary (miarkowania) oraz odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej z powodu znikomej wagi naruszenia i zaprzestania naruszenia. Powoływana przez stronę okoliczność złożenia ostatecznie wniosku o rejestrację z uchybieniem ok. 2 tygodni nie mogła być więc w jakikolwiek sposób uwzględniona przez organy, ani poprzez wymierzenie niższej kary, ani poprzez odstąpienie od wymierzenia kary. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.