III SA/Gd 588/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzią WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Anny Orłowskiej oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 588/17 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. oddalić wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 588/17, 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Anny Orłowskiej. A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 lutego 2017 r. nr SKO [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Wyrokiem z dnia 12 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargę oddalił. W dniu 24 października 2017 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego A. M. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Anny Orłowskiej oraz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak, od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 588/17. Wniosek został uzasadniony wskazaniem, że wymienieni sędziowie brali udział w wydaniu ww. wyroku z dnia 12 października 2017 r. Skarżący podniósł, że wydany wyrok świadczy, że wymienieni sędziowie są nieobiektywni, ponieważ podniesione w skardze argumenty stanowią twarde podstawy do uchylenia decyzji organów obu instancji. Wobec tego istnieje uzasadniona wątpliwość odnośnie tych sędziów. Ze znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń sędziów, których dotyczy wniosek wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.", uzasadniające wyłączenie od udziału w sprawie. Nadto Sądowi z urzędu jest wiadomo z dniem 15 listopada 2017 r. sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego Anna Orłowska przeszła w stan spoczynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek A. M. nie zasługuje na uwzględnienie, zaś w części postępowanie podlega umorzeniu. W świetle art. 18 i 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, na żądanie sędziego lub na wniosek strony. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z wyżej wskazanych przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn, w art. 19 p.p.s.a. wymienia się tzw. względne przesłanki wyłączenia. W świetle tej regulacji sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Okoliczności, o których mowa w art. 19 p.p.s.a., obejmują zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w przypadku konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Badając wniosek skarżącego w świetle art. 19 p.p.s.a. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób, by w sprawie mogły zachodzić jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziów: Jolanty Sudoł i Aliny Dominiak. Przesłanką taką nie może być wyłącznie subiektywne odczucie skarżącego co do celowości złożonego wniosku, uzasadnione przekonaniem, że w sprawie skarżącego, rozpoznanej z udziałem tych sędziów, rozstrzygnięcie i uzasadnienie wyroku nie odpowiadało oczekiwaniom skarżącego. Niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia tej czy innych spraw sądowych, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego wcześniej orzekającego w innej bądź w podobnej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego jako mająca zapewnić obiektywizm sądu nie może być bowiem traktowana jako możliwość eliminowania z postępowania sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie sądowym wskazuje się (zob. w tej materii m.in.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 138/14 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), że obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego. Powinny to być takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w danych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Przepis art. 19 p.p.s.a. nie może być zaś zastosowany w sytuacji powołania abstrakcyjnej przyczyny, która w przekonaniu wnioskodawcy daje podstawę do wyłączenia. Wskazać ponadto należy, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia wymienionych sędziów złożone na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob. w tej materii m.in.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12 – publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek skarżącego w części obejmującej wyłączenie sędziego Anny Orłowskiej należało z kolei uznać za bezprzedmiotowy, a postępowanie w tym zakresie umorzyć. Wskazany sędzia nie sprawują już funkcji w tym Sądzie, sędzia Anna Orłowska przeszła bowiem w dniu 15 listopada 2017 r. w stan spoczynku. W tym zakresie do wniosku o wyłączenie ma zatem zastosowanie przepis art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Stosownie bowiem do tychże przepisów Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe; zaś do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 postanowienia, zaś na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 postanowienia.