III SA/Gd 592/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 czerwca 2004 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej-astmy oskrzelowej u J. W. Organ odwoławczy jako podstawę prawną swojej decyzji wskazał art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ niższej instancji wydając rozstrzygnięcie oparł się na orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 24 maja 2004 r. nr [...] oraz karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 16 czerwca 2004 r. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika że J. W. pracował w "A" S.A. w G. w latach 1979-1997 na stanowiskach: elektromechanik urządzeń elektrycznych i aparatury rozdzielczej, maszynista składowania żużlu i popiołu, monter remontowy urządzeń odpopielania, maszynista odpopielania. W miejscu pracy był narażony na pył żużlu i popiołu, których stężenie przekraczało wartości NDS. W orzeczeniu nr [...] lekarz orzecznik rozpoznał u J. W. astmę oskrzelową jako chorobę zawodową. Od decyzji organu I instancji odwołała się "A" Spółka akcyjna podnosząc, że Ja. W. nie jest jej pracownikiem od 1997 r. i w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia, że wymieniony nabył chorobę w trakcie zatrudnienia w przedsiębiorstwie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty będące podstawą decyzji organu I instancji zostały sporządzone przez uprawnione podmioty i są wiarygodne. Biorąc pod uwagę 18 letnią pracę strony w narażeniu na pył żużlu i popiołu oraz fakt jego zachorowania na astmę oskrzelową jeszcze w trakcie pracy zawodowej decyzja była słuszna. Jako dodatkowy argument organ wskazał znajdujące się w aktach sprawy pismo spółki z dnia 28 lipca 1997 r., które deleguje stronę do pracy w wydziale administracyjno-gospodarczym, w związku z orzeczeniem lekarskim o niemożliwości wykonywania pracy w wydziale paliw i popiołów, ze względu na stan zdrowia. Spółka "A" zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszenia art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.). Ponadto spółka wystąpiła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza celem wyjaśnienia, czy powstała u J. W. astma oskrzelowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy jak również wskazania najczęstszych źródeł zachorowania na astmę oskrzelową oraz przeprowadzenia dowodu z historii choroby i akt osobowych zainteresowanego pracownika na okoliczność wykazania przyczyny wypowiedzenia zmieniającego warunki i stanowisko pracy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że z definicji choroby zawodowej zawartej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych /.../ wynika, iż aby chorobę uznać za takową konieczne jest wykazanie, że na jej powstanie miały wpływ warunki pracy. Orzeczenie lekarskie zapadłe w sprawie jest zdaniem skarżącej wadliwe ponieważ karty bezpieczeństwa i ochrony zdrowia sporządzone przez uprawnionego inspektora BHP dla stanowisk na których był zatrudniony J. W. nie wskazują wśród czynników uciążliwych pyłów. Obecnie spółka zatrudnia ok. 1000 pracowników wykonujących prace zbliżone do tych które wykonywał wymieniony pracownik i u żadnego z nich nie wystąpiło podejrzenie astmy oskrzelowej. Zdaniem skarżącej nie ma podstaw do przyjęcia, że J. W. zachorował na astmę jeszcze w trakcie pracy w jej zakładzie. W aktach sprawy brak jest dokumentów na temat przyczyny zmiany stanowiska pracownika a badania okresowe nie stwierdziły u niego astmy oskrzelowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny ma prawo na wniosek lub z urzędu przeprowadzać dowody uzupełniające z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. A contrario z cytowanego przepisu należy wywieść, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony do powoływania biegłego i nie może w tym zakresie przychylić się do wniosku skarżącej. Co do zasady podstawą oceny legalności decyzji jest materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie jest wystarczający zarówno do wydania zaskarżonej decyzji jak i do oceny jej legalności. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych /.../, które ma zastosowanie w sprawie przy rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". W myśl przepisów powyższego rozporządzenia dla uzyskania prawidłowego rozstrzygnięcia o stwierdzeniu choroby zawodowej muszą zostać spełnione następujące przesłanki: 1) choroba jest wymieniona w załączniku do powyższego rozporządzenia; 2) w środowisku pracy istniały czynniki szkodliwe dla zdrowia; 3) istnieje związek przyczynowy między środowiskiem lub warunkami pracy a chorobą pracownika; 4) w przewidzianym przez rozporządzenie okresie czasu wystąpiły udokumentowane objawy choroby. Jak stanowi § 8 powyższego rozporządzenia państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. W toku niniejszego postępowania administracyjnego zostało wydane zarówno orzeczenie lekarskie uprawnionej jednostki badawczej jak i karta oceny narażenia zawodowego pracownika. Z dokumentów tych bezspornie wynika, że u J. W. zdiagnozowano astmę oskrzelową. Choroba ta jest wymieniona w pkt 6 załącznika do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r. Sporną rzeczą było stwierdzenie czy na stanowiskach na których był zatrudniony J. W. istniało narażenie na czynniki szkodliwe dla zdrowia tj. pył żużlu i popiołu. Z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 16 czerwca 2004 r. wynika, iż w czasie pracy w skarżącej spółce, na stanowiskach na których był zatrudniony J. W. występowały czynniki szkodliwe w postaci pyłu żużlu i popiołów. Pomiary dokonane w czasie zatrudnienia wymienionego pracownika w 1991 i 1994 r. wskazywały na ponadnormatywne zapylenie. Należy zauważyć, że dokumenty przedstawione przez skarżącą wskazujące na brak wśród czynników szkodliwych-pyłu żużlu i popiołu dotyczą jedynie stanowiska maszynisty odpopielania i mówią o latach 2001-2002 czyli okresu, gdy pracownik nie był już zatrudniony. Spółka nie przedstawiła, żadnych dokumentów które kwestionowałyby występowanie spornych czynników w okresie zatrudnienia pracownika. Stąd trzeba uznać, że poczynione przez organ ustalenia w tej mierze są prawidłowe i w miejscu pracy istniały czynniki szkodliwe dla zdrowia. Argument, że wśród pracowników skarżącej nie stwierdzono zachorowań na astmę oskrzelową również nie może przesądzać o wadliwości decyzji. W tej kwestii należy podzielić pogląd wyrażony w wyroku z dnia 7 stycznia 1994 r. I SA 1640/93 (ONSA 1995/1/28), że dla stwierdzenia choroby zawodowej obok innych przesłanek wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu ma jego osobniczą wrażliwość. Rozpoznanie choroby zawodowej u J. W. ma również podstawy w świetle orzeczenia lekarskiego nr [...]. W ocenie organu jak również Sądu opinia ta jest wiarygodna i prawidłowa. Jednostka badawcza przed wydaniem orzeczenia zleciła badania konsultacyjne Poradni Alergologicznej AMG która potwierdziła rozpoznanie astmy oskrzelowej. Tym samym zostały spełnione przesłanki zawarte w § 6 powoływanego wyżej rozporządzenia. W uzasadnieniu orzeczenia znajduje się również stwierdzenie, że pracownik zachorował na astmę oskrzelową w trakcie pracy i był leczony ambulatoryjnie. Mimo, że wprost nie zostało ustalone kiedy po raz pierwszy lekarze wskazywali na astmę oskrzelową u J. W. to należy podkreślić, że zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie rozporządzeniem, podstawą do orzekania o chorobie zawodowej jest jedynie stwierdzenie objawów choroby w określonym czasie. W przypadku astmy oskrzelowej okres ten wynosi 1 rok od zakończenia narażenia zawodowego. Można przyjąć, że pierwsze objawy astmy oskrzelowej u pracownika zostały udokumentowane w 1997 r. Wbrew zarzutom skarżącej z akt sprawy wynika, iż przyczyną przeniesienia pracownika w 1997 r. było zalecenie lekarza który stwierdził, że ze względu na szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie (przeciwwskazana praca w zapyleniu) wskazane jest przenieść go na inne stanowisko. Sąd jest zdania, że podniesione okoliczności wskazują, że astma oskrzelowa u J. W. powstała w związku z czynnikami występującymi w miejscu pracy, została zdiagnozowana prawidłowo i istniał związek przyczynowy między chorobą a czynnikami szkodliwymi w miejscu pracy. Organ administracyjny wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Na marginesie sprawy Sąd zaznacza, że nie jest uprawniony do merytorycznej oceny orzeczeń lekarskich w zakresie wymagającym wiedzy specjalistycznej. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.