III SA/Gd 592/21
WyrokWSA w Gdańsku2022-01-20
Skład orzekający: Jacek Hyla, Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy może być kumulowana z karami za mniejsze przekroczenia tego czasu, czy też należy wymierzyć jedną karę odpowiadającą najwyższemu przekroczeniu?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przepisy lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie dają podstaw do kumulacji kar za kolejne przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Kara przewidziana za przekroczenie powyżej 1 godziny i 30 minut zawiera w sobie sankcje za mniejsze przekroczenia i stanowi samodzielną podstawę wymierzenia kary. Ponadto, organ błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dotyczące przerw dzielonych, co miało wpływ na wysokość nałożonej kary.Stan faktyczny
W dniu 12 października 2020 r. podczas kontroli pojazdu ciężarowego stwierdzono naruszenia dotyczące przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu. Kierowca przekroczył czas jazdy ciągłej o 1 godzinę i 54 minuty. Organ nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 1200 zł, sumując kary za poszczególne przekroczenia czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Skarżący kwestionował prawidłowość tej decyzji i wysokość kary.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 kwietnia 2021 r. oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 stycznia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Specjalista Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 stycznia 2021 r., nr [...].
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2021 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 4 stycznia 2021 r. o nałożeniu na R. H., na podstawie art. 92a ust. 1, w związku z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej zwanej jako: "u.t.d."), kary pieniężnej w wysokości 1200 zł za naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. pod LP 6.3.18 tj. naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu za każdy pojazd oraz pod LP 5.11 tj. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
1) o czas do mniej niż 30 minut
2) o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut
3) za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut.
Z uzasadnienia wynika, że w dniu 12 października 2020 r. zatrzymano do kontroli pojazd ciężarowy marki MAN o nr rej. [...] wraz z naczepą marki Schmitz o nr rej. [...], którym kierował M. G. Na podstawie dokumentów [...] z dnia 9 października 2020r. oraz licencji o nr [...] ustalono, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był transport drogowy rzeczy w imieniu firmy "A" R. H.
Podczas kontroli stwierdzono naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu. Analiza danych z urządzenia rejestrującego zamontowanego w kierowanym przez M. G. pojeździe oraz danych z karty kierowcy dotyczących czasu jazdy, czasu realizowanych przerw i odpoczynków wykazała, że w dniu 2 października 2020 r. kierowca przekroczył czas jazdy ciągłej o czas 1 godziny i 54 minut jadąc bez wymaganej przepisami przerwy 6 godzin i 24 minuty.
W ocenie organu niezasadnym było przesłuchanie w charakterze świadka strony jak i osoby diagnosty samochodowego. Wszystkie okoliczności dotyczące ujawnionych naruszeń zostały skrupulatnie wyjaśnione w protokole z kontroli, podczas dokonania analizy pobranych danych z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe marki MAN o nr rej. [...] jak i z karty kierowcy i przesłuchania M.G.
Organ wskazał, że od dnia 29 marca 2020 r. nie była logowana karta przedsiębiorstwa lub karta warsztatowa w celu wymaganego przepisami pobrania danych. Wobec powyższego, przekroczono wymagany termin odczytu danych z tachografu, o co najmniej o 3 dni. Na powyższą okoliczność przesłuchano kierującego M. G. w charakterze świadka.
Analiza danych zawartych na karcie kierowcy M. G., a także danych pobranych z urządzenia rejestrującego wykazała, iż kierowca w dniu 2 października 2020 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godziną i 4 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 24 minuty w okresie od godziny 8: 39 do godziny 18:27. W okresie tym kierowca odebrał tylko dwie przerwy minimum 15-5 minutowe: 09:30-10:03; 12:35-13:03; 15:13-15:32; 15:35-15:52. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Organ wskazał, że przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy stanowi naruszenie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, powoływanego dalej jako rozporządzenie nr 561/2006.
Zgodnie z Ip. 6.3.18 załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł - za każdy pojazd.
Po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba, że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości, co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Zgodnie z Ip. 5.11.1, Ip. 5.11.2, oraz Ip. 5.11.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut, podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. Natomiast za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, podlega karze pieniężnej w wysokości 350 zł.
Za powyższe naruszenie zatem należało nałożyć karę pieniężną w wysokości 700 zł (1 x100 zł + 1 x 250 zł+1 x350 zł).
Organ odwoławczy w decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 12 października 2020 r. pobrane dane z tachografu, zainstalowanego w pojeździe marki Man o nr rej. [...], wykazały, że ostatnie pobranie danych zostało wykonane w dniu 29 marca 2020 r. przez przedsiębiorstwo "A", czyli po 197 dniach kalendarzowych i 93 dniach zarejestrowanej aktywności przed dniem kontroli drogowej. Od dnia 29 marca 2020 r. nie była logowana karta przedsiębiorstwa lub karta warsztatowa w celu wymaganego przepisami pobrania danych. Termin odczytu danych z tachografu przekroczono o co najmniej 3 dni. Zasadne zatem i zgodne z prawem było utrzymanie w mocy kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu.
Odnośnie stwierdzonego naruszenia, polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; Ip. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 4 lit. d oraz art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organ odwoławczy stwierdził, że analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca M. G. prowadził pojazd w okresie od godz. 08:39 do godz. 18:27 dnia 2 października 2020 r. nie wykonując prawidłowej przerwy w jeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 24 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 1 godzinę i 54 minuty. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006.
W ocenie organu odwoławczego powyższe uzasadnia nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 700 złotych za naruszenia określone w lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3 załącznika nr 3 do u.t.d. .
Organ odwoławczy wskazał, że załączona wizualizacja danych cyfrowych z karty kierowcy, w ocenie organu potwierdza ustalenia organu I instancji. Wskazując na treść art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, organ stwierdził, że przerwa między godz. 07:16 a godz. 08:39 nie może zostać potraktowana jako przerwa 15-minutowa, ponieważ trwa ona ponad 45 minut. W takim przypadku nie można zastosować przerwy dzielonej, gdyż ma ona zastosowanie tylko w przypadku, gdy kierowca nie wykonał przerwy trwającej co najmniej 45 minut.
Organ odwoławczy wskazał także na brak podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d., bowiem strona nie wykazała, aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy wskazał, że do okoliczności, które nie będą podlegać wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 92 b u.t.d. nie można zaliczyć sytuacji, w której przedsiębiorca nie może nadzorować kierowcy, ponieważ prowadzi on pojazd samodzielnie. Sytuacja ta jest typowa w stosunkach pomiędzy podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na wykonywaniu transportu drogowego, a zatrudnionym kierowcą, a jej wyłączenie godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Organ wskazał, że w sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Nawet gdyby do naruszenia doszło wyłącznie z winy kierowcy, okoliczność ta nie stanowiłaby podstawy do zastosowania art. 92c. To przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania tego przepisu, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu.
R. H. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa procesowego:
- art. 6 K.p.a. - gdyż, decyzja została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa,
- art. 7 k.p.a. - ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów,
- art. 8 k.p.a. - ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez organ I instancji przepisów u.t.d. stwierdzając naruszenie przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że kontrolujący Inspektor już w toku kontroli błędnie zakwalifikował stwierdzone naruszenie, sporządzając wadliwie protokół kontroli. Osoba sporządzająca protokół nie przeprowadziła kontroli drogowej w sposób rzetelny oraz prawidłowy. Uniemożliwiono stronie zapoznanie się z ww. dokumentami oraz nie zapewniono prawidłowego trybu rozpatrzenia wniosków, zażaleń oraz zgłaszanych skarg.
Skarżący nie zgodził się z wyliczeniami odnośnie stwierdzonego naruszenia. Podniósł, że przedstawiona przez organ I instancji analiza czasu pracy kierowcy jest niezgodna z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który stanowi, że po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W rozpatrywanym przypadku pierwsza przerwa trwała co najmniej 15 min (1 godz. 23 min) a druga przerwa trwała co najmniej 30 minut (33 minuty). Podkreślono, że zgodnie z przepisami, na który powołuje się również organ, przerwę tę można zastąpić przerwą o długości co najmniej 15 minut. Z powyższego przepisu jasno wynika, że inspektor pomylił się w obliczeniach i nałożył na stronę zbyt wysoką karę administracyjną.
Podniesiono w skardze także, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Z uzasadnienia przedmiotowej decyzji nie wynika w żaden sposób skąd organ wydający decyzję wywodzi, iż procedura kontrolna została przeprowadzona prawidłowo. Podniesiono także, że strona została pozbawiona praw określonych w art. 81 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przewidziano następujące kary pieniężne za przekroczenie: o czas do mniej niż 30 minut – 100 zł; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina 30 minut – 250 zł; za każde rozpoczęte 30 minut powyżej 1 godziny i 30 minut – 350 zł.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego zastosowały konstrukcję sumowania (kumulacji) kar w sytuacji przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o więcej niż 1 godzina 30 minut – uznając każdy z kolejnych okresów przekroczeń dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu za odrębny czyn (100 +250+ 350zł = 700 zł).
Konstrukcję tę należy uznać za wadliwą. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 26 listopada 2021r. sygn. akt II GSK 1738/21 (Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl), odnoszącym się do podobnie brzmiących regulacji zawartych w przepisach lp 5.5 i lp 5.7 załącznika nr 3. Odnosząc te poglądy do stanu prawnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie należy wskazać, że praktyka kumulacji kar ukształtowała się w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie w dniu 3 września 2018r.
W ramach tej nowelizacji uległa jednak zmianie treść załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, m.in. w zakresie dotyczącym przepisu lp. 5.11 zastosowanego przez organ przy wymierzaniu kary pieniężnej w rozpoznawanej sprawie. W uprzednio obowiązującej wersji sankcjonowano przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
5.2.1. - o czas powyżej 15 minut do 30 minut
5.2.2. - za każde następne rozpoczęte 30 minut
Takie sformułowanie mogło dawać podstawę do odrębnego określenia kar za pierwsze przekroczenie pomiędzy 15-30 minut i kolejne "następne" przekroczenia.
Jednak stwierdzone naruszenia dotyczące przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy w rozpatrywanej sprawie miały miejsce w dniu 2 października 2020r., zatem zastosowanie miały przepisy ustawy o transporcie drogowym w znowelizowanym, powołanym na wstępie brzmieniu.
Wskazać należy, że ustawodawca konstruując w znowelizowanej ustawie przepisy zawarte w lp 5.11 załącznika nr 3 użył zwrotów "o czas do" "o czas ...powyżej", "za każdą rozpoczętą godzinę powyżej" dla określenia norm czasowych naruszeń, od których uzależnił wysokość kary. NSA słusznie w powołanym wyżej wyroku zwrócił uwagę na to, że w tym kontekście zwrot "powyżej" jest użyty na określenie całego zdarzenia (przekroczenia dopuszczalnego czasu prowadzenia bez przerwy) , które trwa od początku jego zaistnienia.
Biorąc zatem pod uwagę treść lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. należy stwierdzić, że nie daje on podstawy do sumowania kwot kar z punktów 1,2,3, jak uczynił to organ, gdyż brzmienie punktu 3 przepisu lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie pozwala na przyjęcie, iż przewidziana w nim kara jest kumulowana z karą z punktu 1 i 2. Nie ma również wątpliwości, że wyraźne brzmienie punktu 3 lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w którym ustawodawca użył zwrotu "za każde rozpoczęte 30 minut powyżej" nie pozwala na przyjęcie, że przewidziana w nim kara jest poprzedzona sankcją łącznie z punktem 1 i 2.
W ocenie Sądu zasadne jest bowiem przyjęcie, że w czynie przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 1 godziny i 30 minut (tj. w naruszeniu opisanym w lp. 5.11 pkt 3 załącznika nr 3 do u.t.d.) zawiera się naruszenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy zarówno o czas do 30 minut jak i do 1 godziny 30 minut.
W przypadku zatem nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy - na podstawie lp. 5.11 pkt 3 powołanego załącznika - naruszenie przekroczenia opisanego w lp. 5.11. pkt 1 i 2 tego załącznika stanowi naruszenie współukarane. W tego typu sytuacjach nie dochodzi więc do realnego zbiegu tychże naruszeń. Nie ma zatem uzasadnienia nakładanie kar za każde z naruszeń z osobna oraz podstaw prawnych by sumować te kary, szczególnie, że z treści powoływanego załącznika wynika, że wagę stwierdzonych naruszeń ustawodawca ocenił odmiennie. Te same okoliczności nie mogą bowiem stanowić równocześnie różnych deliktów, dotyczących naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców.
Przepis lp. 5.11 pkt 3 zał. nr 3 do u.t.d. stanowi zatem samodzielną i wyłączną podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w każdym przypadku, gdy przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy wyniesie powyżej 1 godzinę i 30 minut.
Przekroczenie progów przewidzianych dla poszczególnych naruszeń powoduje uruchomienie kolejnej, wyższej sankcji, a nie sumowanie sankcji od najniższej do najwyższej. Sumowanie takie prowadziłoby do nieuprawnionego, kilkukrotnego sankcjonowania jednego naruszenia przepisów. Takie działanie należy ocenić jako nieproporcjonalne i automatyczne, a tym samym niezgodne z pkt 26 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006, nakazującego, aby kary stosowane przez państwa członkowskie w przypadku naruszeń jego przepisów były skuteczne, proporcjonalne, odstraszające i niedyskryminujące. Także pkt 28 wprowadzenia do rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, że zgodnie z zasadą proporcjonalności rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. Powyższe zapisy zawarte we wprowadzeniu do rozporządzenia powinny być traktowane jako wskazówki interpretacyjne, także sprzeciwiające się kumulacji kar za jeden czyn, zastosowanej w niniejszej sprawie przez organy.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Organy obydwu instancji wadliwie zastosowały powyższy przepis, przyjmując, że z uwagi na długość przerwy w prowadzeniu pojazdu pomiędzy godziną 7.16 i 8.39 – przekraczającą 45 minut, nie można tej przerwy zakwalifikować jako pierwszej części "przerwy dzielonej".
Ten pogląd nie znajduje jednak żadnego uzasadnienia w przepisach rozporządzenia nr 561/2006. Nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że 1 godzina i 23 minuty to więcej niż 15 minut, a zatem jedyna przesłanka skutecznego skorzystania z przerwy dzielonej (jej pierwszej części) czyli przekroczenie czasu 15 minut została spełniona. Obowiązkiem kierowcy było natomiast skorzystanie z kolejnej przerwy nie krótszej niż 30 minut przed upływem czasu nie dłuższego niż 4 godziny i 6 minut prowadzenia pojazdu. Przerwę tę odebrał pomiędzy godzinami 9.30 i 10.04. Od godziny 10.04 należało zatem liczyć kolejny 4,5 godzinny cykl prowadzenia pojazdu wraz z przewidzianymi prawem przerwami. Jak wynika z niekwestionowanych odczytów z tachometru żadna z przerw odebranym przez kierowcę po rozpoczęciu tego cyklu nie trwała 30 minut, ani dłużej. Zatem nie można uznać, by w okresie prowadzenia pojazdu po godzinie 10.04 kierowca odebrał wymaganą prawem przerwę. Nie mają w tym kontekście znaczenia przerwy dłuższe niż 15 minut – skoro nie znalazły one uzupełnienia w formie niezbędnej dla uznania przerwy za dzieloną w rozumieniu art. 7 rozporządzenia kolejnej przerwy, co najmniej 30 minutowej.
Sądowi znana jest teza wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawie C-116/92, w której wskazano, że art. 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego należy interpretować w ten sposób, że zakazuje kierowcom, do których znajduje zastosowanie, jazdy w sposób ciągły przez okres dłuższy niż cztery i pół godziny. Jednakże, w przypadku gdy kierowca skorzystał z 45-minutowej przerwy, albo w formie jednej przerwy albo kilku przerw liczących co najmniej 15 minut w trakcie lub na koniec okresu czterech i pół godziny, okres rozliczeniowy przewidziany w art. 7 ust. 1 rozporządzenia należy rozpocząć od nowa, bez uwzględnienia czasu prowadzenia pojazdu i przerw zakończonych uprzednio przez kierowcę. Zważyć jednak należy, że wyrok ten dotyczył innego stanu prawnego (poprzednio obowiązującego rozporządzenia) i z tego powodu nie może być uznany za wiążący w sprawie związanej z interpretacją przepisu art. 7 rozporządzenia nr 561/2006.
Interpretacja przyjęta przez organy Inspekcji Transportu Drogowego w rozpatrywanej sprawie przekraczałaby jednak w sposób nieuzasadniony granice proporcjonalnych środków niezbędnych dla zagwarantowania osiągnięcia jej celów (pkt 26 i 28 wprowadzenia). Skoro kierowca zobowiązany jest – bez względu na długość pierwszej części przerwy dzielonej, by wykorzystać drugą jej część w wymiarze nie krótszym niż 30 min, to nie znajduje w obecnym stanie prawnym racjonalnego uzasadnienia pozbawienie go prawa do zaliczenia na poczet pierwszej części przerwy dzielonej odebranej przerwy dłuższej niż 15 minut, nawet jeśli przekraczała ona 45 minut.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji na podstawie art. 145§1 pk1 lit a w związku z art. 135 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i opierając się na niej ustali zakres czasowy przekroczenia dopuszczalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy i wymierzy we właściwy sposób karę pieniężną z tego tytułu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło