III SA/Gd 595/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej w formie opłacania składki na ubezpieczenie społeczne oddala skargę. Decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej w skrócie jako "k.p.a.", uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 września 2015 r., nr [...], w sprawie odmowy opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i umorzyło postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na stanowisko Prezydenta Miasta, który uznał, że M. T. nie spełnia wszystkich przesłanek do nabycia świadczenia, określonych w art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.) – dalej jako "ustawa o pomocy społecznej". W szczególności nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy sprawowaniem przez nią opieki nad matką a rezygnacją z zatrudnienia. Umarzając postępowanie, organ odwoławczy stanął natomiast na stanowisku, że wniosek strony w ogóle nie powinien zostać merytorycznie rozpoznany. Kolegium podkreśliło, że M. T. składa w każdym miesiącu, kolejne wnioski o to samo świadczenie. Wnioski te powielają zaś treść pierwotnego wniosku z marca 2015 r., który wszczął postępowanie administracyjne, dotyczące całego okresu sprawowania opieki i nie zostało jeszcze zakończone. Prowadzone na skutek kolejnych wniosków, dotyczących żądania tego samego świadczenia na kolejne miesiące, postępowanie jest bezprzedmiotowe. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. T. wskazała, że świadczenie powinno zostać jej przyznane, ponieważ spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 104 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Na mocy zaskarżonej decyzji organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta wydaną w przedmiocie opłacania składki na ubezpieczenie społeczne i umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję i uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek podjąć tego rodzaju rozstrzygnięcie, kiedy wszczęcie postępowania, tak jak w przedmiotowej sprawie, było bezprzedmiotowe. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że wniosek M. T. z dnia 28 sierpnia 2015 r. o opłacanie składki na ubezpieczenie społeczne nie może podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu. W świetle przepisów k.p.a. nie można bowiem prowadzić kliku, czy nawet kilkunastu postępowań w tej samej sprawie administracyjnej. Organ odwoławczy ustalił, że pierwszy z wniosków M. T., w którym zwróciła się o wydanie decyzji w ww. przedmiocie, jest datowany na marzec 2015 r. Wskazał jednocześnie, że wszystkie kolejne, dotyczące świadczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a powielane po złożeniu pierwotnego wniosku, nie wszczynają odrębnych postępowań administracyjnych. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Tym samym skoro organ pierwszej instancji dokonał merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 28 sierpnia 2015 r., organ odwoławczy zasadnie ocenił te działanie jako nieprawidłowe i bezprzedmiotowe. Reasumując, okoliczność że skarżąca cyklicznie ponawia wniosek o opłacanie jej składki na ubezpieczenie społeczne, nie może powodować wszczynania kolejnych postępowań administracyjnych w tej samej sprawie, która – jak zasadnie zauważył organ odwoławczy – jest jeszcze w toku. W ocenie Sądu tego rodzaju skutek nie jest również intencją samej skarżącej, która oczekuje od organu szybkiego merytorycznego rozpoznania jej sprawy. W tym kontekście składane przez skarżącą do organu pierwszej instancji kolejne pisma, w których podnosi, że spełnia warunki przyznania świadczenia, nie powinny być traktowane inaczej jak uzupełnienie pierwotnie złożonego wniosku w tej sprawie i ponaglenie organu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 894/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2015 r. nr [...], na mocy której organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, który po rozpatrzeniu wniosku M. T. z marca 2015 r., odmówił wnioskodawczyni opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W postępowaniu tym organ pierwszej instancji niewątpliwie będzie musiał odnieść się do podnoszonej przez M. T. argumentacji, że w związku z opieką nad matką spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Do czasu rozstrzygnięcia pierwotnego wniosku skarżącej, rozstrzyganie kolejnych jest jednak niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisu art. 104 k.p.a. Odnosząc się do powyższego Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego prezentowane w odpowiedzi na skargę, że decyzja wydana na skutek wniosku skarżącej z marca 2015 r. obejmuje swoim rozstrzygnięciem, z uwagi na charakter świadczenia, również prawo do świadczenia za te miesiące, w których skarżąca złożyła kolejne wnioski o opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Sądowi z urzędu wiadomo jest, że skarżąca składa wnioski o podobnej treści systematycznie. Nie budzi tym samym wątpliwości Sądu stanowisko organu, który uznał, że wniosek skarżącej z dnia 28 sierpnia 2015 r. jest kolejnym wnioskiem w sprawie, której przedmiotem jest opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Jedyną podstawę rozpoznania takiego wniosku stanowi art. 42 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Tym samym prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że w przypadku złożenia kolejnego wniosku podlegającego rozpoznaniu na podstawie powołanego wyżej przepisu, nie może on zostać rozpatrzony oddzielnie. W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.