III SA/Gd 596/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie stwierdzenia utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydanym w dniu 14 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Wnioskiem, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 1 sierpnia 2014 r. (uzupełnionym w zakresie braku formalnego w dniu 18 sierpnia 2014 r.) A. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o majątku i dochodach wynikało, że kapitał zakładowy spółki wynosi 990.000 zł. Wartość środków trwałych spółki według bilansu za ostatni rok wynosi 1.641.250,63 zł. W 2013 r. spółka osiągnęła zysk netto na poziomie 944.468,46 zł. Na rachunku bankowym spółki (na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy) znajdowało się 199.232,55 zł. Uzasadniając złożony wniosek spółka wskazała, że jej obecna kondycja finansowa jest trudna, czego dowodem jest strata z prowadzonej działalności gospodarczej w pierwszym półroczu roku 2014 na poziomie 192.898,44 zł. Wobec powyższego spółka nie jest w stanie wygospodarować środków na uiszczenie wpisów od wszystkich 27 skarg, które zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Dzięki wszelkim staraniom spółka zdołała opłacić wpisy w 14 z 27 prowadzonych postępowań. Celem weryfikacji danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 sierpnia 2014 r. spółka została wezwana do przedłożenia następujących dokumentów: a) odpisów zeznania podatkowego CIT - 8 złożonego przez spółkę za rok 2013; b) deklaracji VAT-7 składanych przez spółkę za miesiące kwiecień - czerwiec 2014 r.; c) odpisu sprawozdania finansowego za rok 2013; d) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych (w tym wyciągów z kont i lokat dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków (wpłaty, wypłaty) w okresie ostatnich trzech miesięcy; e) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków maklerskich obrazujących stan środków pieniężnych oraz ilość i wartość posiadanych papierów wartościowych na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy; f) oświadczenia, czy z majątku spółki prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne; g) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędów i izb skarbowych, urzędów i izb celnych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów, których nie spłaca - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia; h) oświadczenia, czy spółka posiada przysługujące jej wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności. W dniu 1 września 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły: - sprawozdanie finansowe za rok obrotowy 2013; - sprawozdanie zarządu spółki z jej działalności w roku 2013; - rachunek zysków i strat oraz bilans za rok 2013; - rachunek przepływów pieniężnych w okresie 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2013 r.; - wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego dla spółki przedstawiające zestawienie transakcji na rachunku w okresie czerwiec – lipiec 2014 r. (z przedłożonych dokumentów wynikało, że spółka w dniu 18 czerwca 2014 r. otworzyła lokatę na kwotę 1.400.000 zł; z kolei saldo przedmiotowego rachunku bankowego na dzień 31 lipca 2014 r. wynosiło 194.800,82 zł); - deklaracja CIT – 8 za rok 2013; - deklaracje VAT – 7 za miesiące kwiecień - czerwiec 2014 r.; - oświadczenie podpisane przez prokurenta spółki z dnia 14 sierpnia 2014 r. w przedmiocie nieposiadania rachunków maklerskich oraz papierów wartościowych, braku wymagalnych należności spółki względem podmiotów trzecich (w tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, izby skarbowej, izby celnej i banków) oraz w przedmiocie braku prowadzonych względem spółki postępowań egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 596/14 referendarz sądowy odmówił przyznania spółce prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że zestawienie wysokości kosztów sądowych w sprawie (w tym ewentualnych) ze stanem majątkowym spółki nie uzasadnia uznania, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W złożonym od powyższego postanowienia sprzeciwie Spółka podkreśliła, że w związku z 27 toczącymi się obecnie w sądzie postępowaniami łączy się konieczność ponoszenia przez stronę wysokich kosztów sądowych. Ze sprawozdania finansowego za rok 2014 r., za okres od stycznia do czerwca wynika zaś, że skarżąca poniosła stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 192 989 zł. Tak wysoka strata wykazana w krótkim okresie sprawozdawczym wskazuje w ocenie spółki, że poniesienie dodatkowych kosztów w postaci uiszczenia wpisów od 27 skarg, dodatkowo przyczyni się do uszczuplenia jej aktywów. Spółka zarzuciła, że w wydanym postanowieniu referendarz sądowy nie uwzględnił wszystkich aspektów trudnej sytuacji skarżącej, skoro rozstrzygnięcie zostało podjęte głównie w oparciu o dane wynikające ze sprawozdań finansowych za 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skuteczne wniesienie sprzeciwu, w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego i konieczność ponownego rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez Sąd. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie prawnej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy następuje wyłącznie na wniosek zainteresowanego (art. 243 § 1 P.p.s.a.). Zestawienie tych przepisów oznacza, że to wnioskodawca ma obowiązek udowodnić (wykazać) brak dostatecznych środków na pokrycie należnych kosztów sądowych. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a., a instytucja prawa pomocy ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych sytuacjach, w przypadku osób prawnych, które nie są w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, iż strona skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie koszty sądowe, do uiszczenia których wezwano spółkę wynoszą jak dotąd 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). W ocenie Sądu stwierdzona w niniejszym postępowaniu wysokość aktywów spółki, a przede wszystkim stan sald na rachunku bankowym umożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych w sprawie, w tym wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Ze złożonego wniosku oraz załączonych dokumentów źródłowych, w tym dołączonych do sprzeciwu wynika, że niezależnie od poniesionej w 2014 r. w okresie od stycznia do czerwca straty z działalności gospodarczej (-192 898, 44 zł) i nieuzyskania w tym okresie żadnych przychodów, Spółka, co zresztą sama przyznaje, posiada aktywa. Ze sprawozdania finansowego za pierwsze półrocze 2014 r. wynika, że wartość tych aktywów jest znaczna i porównywalna z sytuacją z roku 2013 r., w którym spółka posiadała aktywa o łącznej wartości 4 315 437, 62 i uzyskała zysk netto z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 944 468, 46 zł. Na dzień 30 czerwca 2014 r. wartość aktywów trwałych spółki wyniosła 1 603 982, 24 zł, a aktywów obrotowych 2 527 726, 18 zł. W ramach aktywów obrotowych wyszczególniono kwotę 1 803 248, 51 zł posiadanych przez spółkę krótkoterminowych inwestycji oraz kwotę 74 396, 60 zł krótkoterminowych należności. Co warte podkreślenia, wnioskodawczyni dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi zdeponowanymi na rachunku bankowym. Przedmiotową okoliczność obrazują wprost wyciągi bankowe odnoszące się do okresu czerwiec – lipiec 2014 r. Z przedłożonych dokumentów wynika bowiem, że spółka w dniu 18 czerwca 2014 r. otworzyła lokatę na kwotę 1.400.000 zł, a pomimo tego saldo przedmiotowego rachunku bankowego na dzień 31 lipca 2014 r. wynosiło 194.800,82 zł. Spółka nie przedstawiła dokumentów, które wskazywałby, że jej rachunek bankowy został w jakikolwiek sposób zablokowany czy zabezpieczony. Oznacza to, że spółka nie ma przeszkód aby dysponować posiadanymi środkami finansowymi, które z powodzeniem mogą być przeznaczone na koszty zainicjowanych postępowań sądowoadministracyjnych. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność wniesienia przez spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 27 skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej w sprawie o stwierdzenie utraty ważności poświadczenia rejestracji automatów do gier o niskich wygranych oraz mogące powstać w związku z tym koszty sądowe. Natomiast powstanie straty bilansowej za pierwsze półrocze 2014 r. nie oznacza jeszcze utraty możliwości płatniczych. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą oraz posiada środki na rachunku bankowym. Brak jest przy tym jakichkolwiek informacji o ewentualnych ograniczeniach co do dysponowania tymi środkami oraz utracie płynności finansowej. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, że spółka nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, albowiem posiadany przez nią majątek i środki pieniężne pozwalają na pokrycie pełnych kosztów sądowych także przy uwzględnieniu kosztów w pozostałych zainicjowanych przez nią sprawach. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.