III SA/Gd 6/04
WyrokWSA w Gdańsku2005-05-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, WSA Alina Dominiak, NSA Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił osobę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, opierając się na niepełnym materiale dowodowym dotyczącym usprawiedliwienia niestawiennictwa w urzędzie pracy z powodu choroby?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego. Organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił przedstawione przez stronę zaświadczenie lekarskie i nie zastosował innych środków dowodowych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
M. J. został zarejestrowany jako bezrobotny i nabył prawo do zasiłku. Następnie wyjechał do rodziny, przebywając poza miejscem zamieszkania od 22 listopada do 2 grudnia 2003 r. Z powodu choroby nie mógł stawić się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie. Starosta wstrzymał wypłatę zasiłku, a Wojewoda uchylił decyzję Starosty i orzekł o utracie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. M. J. skarżył decyzję Wojewody, przedstawiając zaświadczenia lekarskie potwierdzające jego niezdolność do pracy.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty z dnia 3 grudnia 2003 roku nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie WSA Alina Dominiak, NSA Anna Orłowska /spr./, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty z dnia 3 grudnia 2003 roku nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
W dniu 29 września 2003 r. M. J. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. nabywając status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W oświadczeniu z dnia 3 grudnia 2003 r. M. J. podał, iż wyjechał do rodziny, gdzie przebywał od 22 listopada do 2 grudnia 2003 r. W związku z powyższym, Starosta decyzją z dnia 3 grudnia 2003 r. nr [...], powołując art. 27 ust. 3, art. 6 pkt 6 lit.b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., wstrzymał M. J. wypłatę zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22 listopada 2003 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zasiłek nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie krótszym niż 30 dni pozostaje w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia pracy.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji M. J. wskazał, iż w dniu 24 listopada 2003 r. przebywał poza W.. Z powodu choroby nie złożył oświadczenia o dochodach. W dniu 3.12.2003 r. przybył do W. potwierdzając w Powiatowym Urzędzie Pracy gotowość do podjęcia zatrudnienia. Do odwołania dołączył zaświadczenie lekarskie z dnia 6.12.2003 r., w którym podano, iż w dniach 24.11. – 2.12.2003 r. odwołujący leczył się na grypę i nie mógł zgłosić się do urzędu pracy.
Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2003 r. Wojewoda, na podstawie art.138 § 1 pkt 2, art.139 k.p.a., art. 13 ust. 3 pkt 1, art. 23 ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej od dnia 22.11.2003 r., z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia oraz utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22.11.2003 r., z powodu utraty z tym dniem statusu bezrobotnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż Starosta nieprawidłowo ustalił, iż stan faktyczny w niniejszej wyczerpuje dyspozycję art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W myśl powołanego przepisu, bezrobotny, który w okresie krótszym niż 30 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, nie zostaje pozbawiony statusu bezrobotnego, jeżeli o zamierzonym pobycie lub pozostawaniu w sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia zawiadomił powiatowy urząd pracy. Zasiłek za ten okres nie przysługuje.
Wyjazd strony poza miejsce zamieszkania jest niewątpliwie okolicznością powodującą brak gotowości do podjęcia zatrudnienia. W niniejszej sprawie strona nie powiadomiła urzędu pracy o zamierzonym pobycie poza miejscem zamieszkania, lecz uczyniła to już po fakcie wyjazdu. W konsekwencji odwołujący nie spełniał wymogów do uznania za bezrobotnego, określonych w art. 2 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, albowiem nie był gotowy do podjęcia zatrudnienia.
W ocenie organu II instancji, pomiędzy wyjaśnieniami strony a treścią przedłożonego wraz z odwołaniem zaświadczenia lekarskiego istnieją sprzeczności. W oświadczeniu z dnia 3.12.2003 r. M. J. podał, że przebywał poza miejscem swego zamieszkania od dnia 22.11 do dnia 2.12.2003 r. natomiast lekarz poświadczył jego zły stan zdrowia od dnia 24.11. do dnia 2.12.2003 r., przy czym porada lekarska została udzielona w W..
Zdaniem organu, dowody te wskazują, iż odwołujący jednocześnie przebywał w dwóch miejscach, tj. w W. i poza W.. Nadto wskazano, iż forma zaświadczeń lekarskich stanowiących skuteczną podstawę do udowodnienia usprawiedliwionego braku gotowości do podjęcia zatrudnienia z powodu czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą jest sformalizowana. Zgodnie bowiem z § 1 ust.1 w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 65 poz.741), zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lekarz wystawia na formularzu ZUS ZLA wyłącznie po przeprowadzeniu bezpośredniego badania stanu zdrowia ubezpieczonego.
Przedłożone zaświadczenie lekarskie powyższych wymogów nie spełnia. Stanowi jedynie dowód na okoliczność zasięgnięcia przez stronę porady lekarskiej w dniu 24.11.2003 r.
W ocenie Wojewody, decyzja organu I instancji rażąco naruszała prawo, dlatego też wydał rozstrzygnięcie, o którym mowa w art.139 k.p.a.
W skardze na opisaną decyzję M. J. wskazał m.in., że nie mógł stawić się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, ponieważ przebywając u siostry, w dniu 23.11.2003 r. nagle zachorował na grypę, przez co był zmuszony leżeć w łóżku. Skarżący nie posiadał wówczas książeczki zdrowia i nie zdawał sposobie sprawy z konsekwencji braku stosownego zaświadczenia lekarskiego.
Dlatego też po otrzymaniu informacji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W., w dniu 6.12.2003 r. udał się do lekarza, od którego otrzymał zaświadczenie, które przedłożył wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji.
Nadto wskazał, że w późniejszym terminie przedłożył w urzędzie pracy zwolnienie lekarskie na formularzu ZUS ZLA, wystawione przez lekarza psychiatrę. Wynika z niego, iż był niezdolny do pracy w okresie od 28.11 do 27.12.2003 r.
Skarżący nie mógł przewidzieć, że ze względu na stan zdrowia nie będzie mógł wrócić do W. i złożyć w dniu 24.11.2003 r. stosownego oświadczenia w urzędzie pracy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując argumenty faktyczne i prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) warunkuje uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia . W celu potwierdzenia tej gotowości i uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego powiatowego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z art. 13 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 1994 r.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż sprawy dotyczące statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku bezrobotnych należą do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w których zgodnie z treścią art. 1 k.p.a. zastosowanie mają przepisy tego kodeksu.
W ocenie Sądu, zarówno organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. nie zdołały należycie i dokładnie wyjaśnić stanu faktycznego leżącego u podstaw rozstrzygnięcia zawartego w wydanych przez nie decyzjach.
Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie miało wyjaśnienie okoliczności związanych z usprawiedliwieniem niestawiennictwa skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. w dniu 24 listopada 2003 r.
W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie lekarskie wystawione przez Niepubliczny Zakład Opieki zdrowotnej "A" Sp. z o.o. w W. w dniu 6 grudnia 2003 r.
Jak wynika z powyższego zaświadczenia, skarżący leczył się na grypę w dniach 24.11 – 2.12.2003 r. i nie mógł zgłosić się do urzędu pracy. W ocenie organu odwoławczego przedłożone zaświadczenie lekarskie nie spełnia wymogów określonych w § 1 ust.1 w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 65 poz.741), albowiem nie zostało wydane na formularzu ZUS ZLA po przeprowadzeniu bezpośredniego badania stanu zdrowia ubezpieczonego.
Skarżący twierdził, że przebywając u siostry, poza miejscem zamieszkania w dniu 23.11.2003 r. (dniu wolnym od pracy) nagle zachorował na grypę, przez co był zmuszony leżeć w łóżku. Nie mógł zatem przewidzieć, że ze względu na stan zdrowia nie będzie mógł wrócić do W. i złożyć w dniu 24.11.2003 r. stosownego oświadczenia w urzędzie pracy.
Skoro więc z zaświadczenia lekarskiego z 6.12.2003 r. wynika, że skarżący w okresie od 24.11 do 2.12.2003 r. nie był zdolny do stawiennictwa w urzędzie pracy, to organ rozpoznający sprawę winien przynajmniej sprawdzić te okoliczności.
Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Reguły tej nie mogą ograniczać przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. Nr 65 poz.741).
Zdaniem Sądu, w sytuacji, gdy strona przedstawiła zaświadczenie lekarskie, którego treść budziła wątpliwości organów ich obowiązkiem było zastosowanie innych środków dowodowych przewidzianych w przepisach k.p.a. w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Nadto organ odwoławczy z naruszeniem art. 80 k.p.a. nie dokonał oceny dowodu przedstawionego przez skarżącego - zaświadczenia lekarskiego wystawionego na formularzu ZUS ZLA przez Poradnię Zdrowia Psychicznego NZOZ "B" Sp. z o.o. w dniu 4 grudnia 2003 r., z treści którego wynika, że skarżący był niezdolny do pracy w okresie od 28.11. do 27.12.2003 r.
Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 k.p.a.), wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
Rozpatrując materiał dowodowy organy nie mogły pominąć żadnego dowodu. Pominięcie jakiegokolwiek dowodu może nasuwać wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością ustalonego stanu faktycznego oraz może wzbudzić wątpliwości co do trafności oceny innych dowodów. W zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do dowodu przedstawionego przez stronę, przez co naruszył również art. 107 § 3 k.p.a. Ze wskazanego przepisu wynika bowiem obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pracy jeszcze raz wnikliwie przeanalizuje, czy spełnione zostały przesłanki do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego oraz utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, przy zastosowaniu wszystkich środków dowodowych przewidzianych w przepisach k.p.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło