III SA/Gd 6/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędziowie WSA Felicja Kajut WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] na podstawie art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj; Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie o światy (Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzje Starosty [...] z dnia 16 września 2004 r. o odmowie przyznania C. F. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż strona została zarejestrowana ponownie w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] w dniu 28 lipca 2004 r., jednocześnie występując o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Podczas rejestracji udokumentowała spełnianie warunków ustawowych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej oraz nie wylegitymowała się spełnianiem warunków do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację była zatrudniona tylko w okresie od 30 kwietnia 2004 r. do 26 lipca 2004 r. Poprzednio strona została zarejestrowana w Urzędzie Pracy w dniu 2 stycznia 2001 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Jednocześnie udokumentowała do 12 stycznia 2002 r. wynoszący łącznie z okresem pobierania zasiłku dla bezrobotnych okres uprawniający do zasiłku wynoszący 29 lat, 10 miesięcy i 11 dni. W tej sytuacji organ I instancji odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ odwoławczy wskazał, że art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązujący do dnia 31 grudnia 2001 r. stanowił, iż zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Natomiast art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty stwierdza, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia. Z dokumentów wynika, że strona w dniu 28 lipca 2004 r. miała co najmniej 30 letni okres uprawniający do zasiłku. Spełniła też warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, jednakże nie spełniała warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, czyli jednego z wymogów niezbędnych dla uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego. W związku z tym, gdyby na dzień rejestracji obowiązywał jeszcze art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie mogłaby nabyć prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Tylko kumulatywne spełnienie przesłanek określonych przez ten przepis dawało podstawę do przyznania prawa do tego zasiłku. Zdaniem organu II instancji rozstrzygające znaczenie w sprawie ma fakt, że od dnia l stycznia 2002 r. na mocy art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół ( Dz.U. Nr 154, poz. 1793) uchylony został art. 37j ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu. Zatem nie istnieje podstawa prawna w oparciu o którą byłoby możliwe przyznanie stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Natomiast nie stracił swojej aktualności art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu/.../ umożliwiający nabycie zasiłku przedemerytalnego osobom, które do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniły warunki do jego nabycia. Strona w ustawowym terminie warunków tych nie spełniła. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżenie tego przepisu do Trybunału Konstytucyjnego nie pozbawia go mocy obowiązującej i nie stwarza dla osób zainteresowanych nowego stanu prawnego. Dopiero orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o sprzeczności z Konstytucją przepisu może powodować utratę mocy obowiązującej w części lub całości takiego przepisu; co z kolei byłoby podstawą do wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona domagała się uchylenia decyzji Wojewody [...] ponieważ narusza przepis art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z 1994 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała swoje twierdzenie z odwołania, iż art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu/.../ został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego co powinno spowodować uchylenie decyzji a w dalszej konsekwencji przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem skarżącej w celu obliczenia uprawnień winien zostać zaliczony cały okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych a nie tylko jak uczyniły to organy administracyjne okres zasiłku do dnia 12 stycznia 2002 r. Przyjęcie takiego sposobu zaliczenia stażu powoduje, że w chwili obecnej strona nie ma żadnych środków do życia, a z uwagi na swój wiek wynoszący 52 lata, w objętym bezrobociem strukturalnym regionie nie może ona znaleźć żadnego zatrudnienia. Skarżąca uważa, iż ze względu na szczególną sytuację w jakiej się znalazła winna otrzymać przedmiotowy zasiłek, gdyż wprowadzenie zmian do ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, przepisami ustawy z 20 grudnia 2002 r. było niezgodnie z prawem i podlegało zaskarżeniu do Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, że ustawa o zatrudnieniu i bezrobociu nie przewiduje przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na szczególne okoliczności sprawy. Skarżąca może jednak ubiegać się o przyznanie świadczeń w szczególnym trybie na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji został wskazany m.in. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Przepis ten stanowi, że "prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonej w przepisach ustawy, o której mowa wart. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunku do ich nabycia". W art. 3 ust. 2 tej ustawy przewiduje się, iż bezrobotni o których mowa wyżej nabywają prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na swój wniosek od następnego dnia po dniu złożenia wniosku, nie wcześniej jednak od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa ta weszła w życie z dniem 6 lutego 2003 r. W tym miejscu należy wskazać, że wniosek skarżącej o wypłatę zasiłku przedemerytalnego został złożony w dniu 28 lipca 2004 r. a zatem po wejściu w życie powyższej ustawy. Sad rozpatrując sprawę uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. K 19/02 (OTK-A 2005/3/28), który orzekł o niezgodności z art. 2 Konstytucji części art. 3 pkt 14 lit. f oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu l przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentów szkół. Prawdopodobnie skarżąca miała na myśli tą sprawę wskazując w skardze, iż przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego, bez wskazywania jakichkolwiek szczegółów. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "Ustawa zmieniająca z dnia 20 grudnia 2002 r. nie był przedmiotem zaskarżenia przed Trybunałem Konstytucyjnym, jej przepis art. 3 ust. 1 i 2 obowiązuje od 6 lutego 2003 r. i korzysta z domniemania konstytucyjności". Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, iż sporny przepis nie został pozbawiony mocy prawnej. Sąd podziela stanowisko organu II instancji, iż nie można przyznać skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego tylko na podstawie twierdzenia, iż sporny przepis został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu u bezrobociu z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: l) posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 2) posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. wprowadził dodatkowo, datę 12 stycznia 2002 r., do której osoba ubiegająca się o świadczenie powinna spełniać w/w warunki. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowana okoliczność, iż skarżąca w dniu 12 stycznia 2002 r. nie posiadała wymaganego stażu pracy. Zdaniem skarżącej do okresu stażu uprawniającego do świadczenia powinno się doliczyć cały okres pobierania zasiłku; to jest od dnia 10 stycznia 2001 r. do dnia 9 lipca 2002 r. a nie tylko okres pobierania zasiłku do dnia 12 stycznia 2002 r. Taka interpretacja przepisów oznaczałaby, iż okres 30 lat stażu zostałby przez skarżącą osiągnięty i należałby się jej zasiłek przedemerytalny. Zdaniem Sądu takie założenie nie znajduje uzasadnienia w ustawach mających zastosowanie w sprawie. Wyżej cytowane przepisy stanowią, iż warunki do przyznania świadczenia muszą zostać spełnione do 12 stycznia 2002 r., co jednak w przypadku C. F. nie miało miejsca. Późniejsze nabycie stażu nie może skutkować nabyciem przedmiotowego świadczenia. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.