III SA/Gd 6/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-03-12

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut braku wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, oparty na kwestionowaniu przez stronę konstytucyjności przepisów wykonawczych i komunikatów GIS, może być uwzględniony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli obowiązek wynika bezpośrednio z ustawy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzut braku wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym, oparty na kwestionowaniu przez stronę konstytucyjności przepisów wykonawczych i komunikatów GIS, nie jest zasadny. Obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy, a nie z kwestionowanych przez stronę komunikatów. Ponadto, strona nie wykazała istnienia przeciwwskazań lekarskich do szczepienia ani nie przedstawiła takiego zaświadczenia organom. Argumentacja dotycząca niekonstytucyjności przepisów wykonawczych i braku podstawy prawnej dla obowiązkowych szczepień została uznana za spóźnioną i wykraczającą poza zakres postępowania incydentalnego w sprawie zarzutów egzekucyjnych.
Stan faktyczny
Strona A. M. otrzymała upomnienie dotyczące obowiązku poddania córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Po bezskutecznym terminie organ wszczął postępowanie egzekucyjne, nakładając grzywnę. Strona wniosła zarzut braku wymagalności obowiązku, powołując się m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący komunikaty GIS jako podstawę obowiązków. Organy administracji oddaliły zarzut, wskazując, że obowiązek wynika z ustawy i rozporządzenia Ministra Zdrowia, a nie z komunikatów GIS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę strony na postanowienie utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia 24 października 2024 r. nr OPES.906.139.2024.MG1 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Upomnieniem z dnia 1 lipca 2024 r. nr [....] skierowanym do A. M. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim w związku z niedopełnieniem obowiązku szczepień u córki strony – R. S. (urodzonej w dniu [....] 2023 r.) wezwał A. M. jako matkę dziecka do rozpoczęcia wykonywania szczepień ochronnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. W upomnieniu zawarto pouczenie, że w razie niewykonania określonego wyżej obowiązku, zastosowane zostaną środki egzekucyjne w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku. Jak wynika z akt sprawy przesyłka polecona nr 00659007734972309825 zawierającą upomnienie z dnia 1 lipca 2024 r. została skutecznie doręczona stronie w dniu 4 lipca 2024 r. Po otrzymaniu upomnienia A. M. pismem z dnia 15 lipca 2024 r. wskazała organowi, że wbrew twierdzeniom zawartym w upomnieniu z dnia 1 lipca 2024 r. nie jest osobą uchylającą się od szczepień oraz że m.in. w związku z tym w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902) domaga się od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Dworze Gdański udzielenia jej odpowiedzi na określone zagadnienia dotyczące aspektów medycznych i prawnych szczepień ochronnych, ponieważ zamierza wystąpić o przeprowadzenie przez lekarza badania kwalifikacyjnego. Ponieważ obowiązek nie został wykonany w zakreślonym w upomnieniu terminie, następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim, jako wierzyciel, wystąpił do Wojewody Pomorskiego, jako organu egzekucyjnego obowiązków o charakterze niepieniężnym, o wszczęcie wobec A. M. postępowania egzekucyjnego, przesyłając organowi tytuł wykonawczy nr [....] z dnia 16 lipca 2024 r. W związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, Wojewoda Pomorski postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r. nałożył na A. M. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1000 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniej córki R. S. (urodzonej w dniu [....] 2023 r.) obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wezwał stronę do dobrowolnego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [....] z dnia 16 lipca 2024 r., to jest poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III dawka), haemophilus influenzae (I, II, III dawka), pneumokokom (I, II dawka), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II, III dawka) oraz poliomyelitis (I i II dawka). Pismem z dnia 7 sierpnia 2024 r. A. M. zgłosiła zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień córki w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego tytułem wykonawczym nr [....] z dnia 16 lipca 2024 r., powołując się na art. 33 § 2 pkt 6 lit c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zarzutu braku wykonalności obowiązku, strona powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19. W tym zakresie A. M. wskazała, że we wskazanym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny zakwestionował komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jako źródło obowiązków w demokratycznym państwie prawa. W ocenie strony przedmiotowe orzeczenie ma zatem zastosowanie również do jej córki urodzonej w dniu [...] 2023 r., ponieważ - jak wskazała w sformułowanym zarzucie - otrzymała upomnienie do wykonania obowiązku w sprawie w dniu 31 maja 2023 r., a więc wierzyciel musiał wystosować upomnienie odwołując się do kalendarza sczepień wynikającego wówczas z niekonstytucyjnego komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego - Programu Sczepień Ochronnych, co powoduje konieczność powtórzenia czynności doręczenia upomnienia. Następnie szeroko opisano stanowisko strony skarżącej w odniesieniu do całości systemu szczepień ochronnych Polsce, to jest, że szczepionki w zakresie ich bezpieczeństwa nie są właściwie badane, w tym nie są badane w zestawieniu z prawdziwym placebo, że w innych krajach w Europie funkcjonujące systemy szczepień są, w ocenie strony lepsze niż w Polsce, że obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące szczepień są wadliwie, ponieważ odwołują się do obowiązków określonych w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego oraz że w Polsce nie ma właściwego systemu odszkodowawczego dotyczącego niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP). W konkluzji skarżąca wskazała, że szczepienia w Polsce powinny być dobrowolne, a państwo katolickie nie może narzucać swoim obywatelom konieczności szczepienia preparatem, w którego składzie znajdują się komórki "aportowanych dzieci". Postanowieniem z dnia 24 września 2024 r. nr EPI.966.12.2024.184.MS.1867 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim, działając na podstawie art. 34 § 1 i 2, w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) – dalej powoływanej jako "u.p.e.a." oraz art. 123, 124 oraz 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024r., poz. 572) – dalej jako "k.p.a.", oddalił zarzut strony. Zgodnie ze stanowiskiem organu nie można w tej sprawie mówić o braku wymagalności obowiązku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zarzut braku wymagalności obowiązku jest niezasadny, zgodnie bowiem z art. 5 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 924), zwaną dalej w skrócie "ustawą o zapobieganiu", osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu stanowi, iż osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych zawarty jest w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 2077), wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu. W rozporządzeniu tym, obok wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, wskazane są osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, jak również schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej, według którego, zgodnie z art. 17 ust. 9a ustawy o zapobieganiu, przeprowadza się szczepienia obowiązkowe, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Szczepienia określone, jako obowiązkowe ww. ustawie obowiązują osoby w przedziale wiekowym od 0 do 19 roku życia. Organ przytaczając ustawę o zapobieganiu w tytule wykonawczym z dnia 16 lipca 2024 r. działał na podstawie przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., precyzującym jakie szczepienia i w jakim okresie życia mają być wykonane, tym samym wskazując termin, w którym opiekun jest zobowiązany do umożliwienia zaszczepienia dziecka. Obowiązek staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w ww. rozporządzeniu oraz w przypadku niedostarczenia przez zobowiązaną zaświadczenia lekarskiego informującego o przeciwwskazaniach do szczepień u dziecka. Wbrew twierdzeniom strony w okolicznościach tej sprawy źródłem egzekwowanego obowiązku nie był komunikat GIS, a przywołana wyżej ustawa o zapobieganiu oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. W ocenie organu podnoszone w zgłoszonym zarzucie wątpliwości, co do obowiązującego w Polsce obowiązku szczepień ochronnych, wykraczają poza ustawowy zakres kompetencji organu i jako takie z zasady nie stały się przedmiotem rozważań. Dodatkowo organ wyjaśnił też stronie, odnosząc się do kwestii braku badań szczepionek w zestawieniu z prawdziwym placebo i ich bezpieczeństwa, że nie jest zobowiązany do przeprowadzania takich badań. O udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek można zwrócić się do producenta preparatów szczepionkowych. Charakterystyki produktu leczniczego szczepionek są ogólnie dostępne na stronach internetowych. O tym czy istnieją przeciwwskazania do podania szczepionki dziecku decyduje lekarz po przeprowadzeniu lekarskiego badania kwalifikującego składającego się z szczegółowego wywiadu z rodzicem, bądź opiekunek prawnym dziecka oraz badaniu fizykalnym przeprowadzonym u osoby małoletniej. Strona wniosła zażalenie do organu odwoławczego wskazując, że organ pierwszej instancji oddalając zarzut braku wykonalności obowiązku sformułowany na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. dopuścił się naruszenia następujących przepisów: 1/ art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do indywidualnej sytuacji zobowiązanej, to jest kiedy obowiązek zaszczepienia córki przeciwko poszczególnym chorobom stał się wymagalny i na podstawie jakich dowodów stwierdzono, że obowiązek szczepień u córki jest wymagalny i może być wykonany; 2/ art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń strony dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, co miało wpływ na wynik postępowania - organ w żaden sposób nie odniósł się do naruszenia art. 4 ustawy o zapobieganiu; 3/ art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego; 4/ naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy o zapobieganiu w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u córki jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego; 5/ naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 24 października 2024 r. nr OPES.906.139.2024.MGI utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji jako prawidłowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji, po uzyskaniu informacji o niewykonaniu obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko gruźlicy, WZWB, błonicy, tężcowi, krztuścowi, Poliomyelitis, Haemophilus influenzae typu B, Streptococcus pneumoniae u dziecka, w dniu 1 lipca 2024 r. wystawił upomnienie, wzywając stronę do rozpoczęcia wykonywania u dziecka brakujących obowiązkowych szczepień ochronnych w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Upomnienie zawierało pouczenie o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w sytuacji niezaszczepienia dziecka. W związku ze stwierdzeniem dalszego uchylania się strony od poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, organ przygotował prawidłowo wypełniony tytuł wykonawczy oraz zwrócił się do Wojewody Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r. Wojewoda Pomorski nałożył na stronę grzywnę w celu przymuszenia, w związku z niedopełnieniem poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W ocenie organu odwoławczego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nowym Dworze Gdańskim prawidłowo zastosował się do art. 17 ust. 10 i ust. 11 ustawy o zapobieganiu, a także w uzasadnieniu ustosunkował się do zgłoszonego zarzutu braku wymagalności obowiązku zgłoszonego w oparciu o art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. Nadto przeanalizował i właściwie ustosunkował się do argumentacji strony. To strona, nie poddając obowiązkowym szczepieniom ochronnym małoletniej, naruszyła art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 ustawy o zapobieganiu, a nie organ inspekcji sanitarnej, jako wierzyciel obowiązku. Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w rozporządzeniu. W dalszej kolejności organ odwoławczy zwrócił uwagę, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanej, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Strona w toku postępowania nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Z tego wynika, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek zaszczepienia dziecka wynikał z mocy samego prawa i w tym zakresie nie ma obowiązku wydawania decyzji administracyjnej konkretyzującej ten obowiązek. W tych okolicznościach postępowanie dowodowe przeprowadzane przez organy inspekcji sanitarnej jest ograniczone w swym zakresie, w istocie rzeczy sprowadza się jedynie do ustalenia czy względem danej osoby obowiązek zaszczepienia stał się już wymagalny oraz czy obowiązek szczepień ze względów zdrowotnych nie został odroczony. Te czynności dowodowe organ pierwszej instancji wykonał. Organ odwoławczy zauważył również, że art. 33 § 2 u.p.e.a. wymienia enumeratywnie jakie zarzuty mogą być podniesione w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji w sposób kompleksowy rozpoznał materię zarzutów i odniósł się do niej merytorycznie w drodze postanowienia. A. M. zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie postanowień oraz umorzenie postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie następujących przepisów prawa: 1/ art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 ustawy o zapobieganiu, poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej nie ustalono indywidualnego kalendarza szczepień, nie zostały wykluczone przeciwwskazania do obowiązkowych szczepień ochronnych, a co więcej, małoletnia posiada zaświadczenie o przeciwwskazaniach do poddania jej szczepieniom; 2/ naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 c u.p.e.a. w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie szczepień ochronnych, poprzez określenie obowiązku zgodnie z rozporządzeniem, które zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego; 3/ naruszenie art. 124 § 2 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak odniesienia się przez wierzyciela w uzasadnieniu wydanego postanowienia do sytuacji indywidualnej strony - kiedy obowiązek zaszczepienia jej córki przeciwko poszczególnym chorobom stał się wymagalny, na podstawie jakich dowodów stwierdzono, iż obowiązek szczepień u małoletniej jest wymagalny i może być wykonany; 4/ naruszenie art. 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący i budzący zaufanie do władzy publicznej całego materiału dowodowego; 5/ naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 b ustawy o zapobieganiu w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego; 6/ naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że formułując zarzut egzekucyjny, brak wymagalności obowiązku miała wywodzić w sprawie z: - treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19; - wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze II GSK 1709/23 wydanego, w ocenie skarżącej, w analogicznej sprawie jak jej dotycząca; - fragmentu protokołu przesłuchania Profesora Czubaka na okoliczność braku wymagalności obowiązku i tego, że zgodnie z przekonaniem strony faktem jest, że zasadniczą przyczyną gruźlicy wśród dzieci jest samo szczepienie przeciwko gruźlicy; - przekroczenia przez Ministra Zdrowia delegacji ustawowej przy wydawaniu rozporządzenia z 27 września 2023 r. z uwagi na brak uwzględnienia jakichkolwiek danych epidemiologicznych jak zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (brak analizy zachorowalności na daną chorobę, brak zaleceń WHO w kierunku przymusu jakichkolwiek szczepień z uwagi na możliwość wystąpienia NOP). Skarżąca przytoczyła sentencję orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 dotyczącego stwierdzenia niezgodności z prawem wcześniejszego rozporządzania Ministra Zdrowia z 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych oraz przytoczyła wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych, akcentując, że w jej sprawie (dotyczącej szczepień córki urodzonej w dniu [....] 2023 r. i postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 16 lipca 2024 r.), podkreślenia wymaga też, że akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją nie może być stosowany przez sąd do stanów faktycznych sprzed orzeczenia Trybunału. Skarżąca wniosła też o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jako niezgodnego z art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i 2, ust. 11: ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji oraz wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczeniu oraz w zakresie w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. NOP, braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. Ewentualnie o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.( czy tak jest?) Skarżącą ponownie wyraziła swoje stanowisko odnoście funkcjonującego w Polsce systemu szczepień ochronnych, to jest, że szczepienia powinny być dobrowolne, że szczepionki w zakresie ich bezpieczeństwa nie są właściwie badane, w tym nie są badane w zestawieniu z prawdziwym placebo, że w innych krajach w Europie funkcjonujące systemy szczepień są w ocenie strony lepsze, że liczba dawek szczepień, co roku zmienia się z uwagi na publikowany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu Program Szczepień Ochronnych, do stosowania którego rodzice są przymuszani w drodze grzywien oraz że w Polsce nie ma systemu odszkodowawczego dotyczącego niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP), który byłby w ocenie strony zadowalający. W tym kontekście skarżąca ponownie wskazała, że według jej oceny szczepienia w Polsce powinny być dobrowolne, zaś "państwo katolickie nie może narzucać swoim obywatelom konieczności szczepienia preparatem, w którego składzie znajdują się komórki aportowanych dzieci". Strona zaznaczyła, że co prawda sam obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym wynika z ustawy o zapobieganiu, niemniej jednak lista chorób, przeciwko którym należy zaszczepić dziecko wynika już z rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych - aktu prawnego o randze niższej niż ustawa. Co więcej, ilość dawek poszczególnych szczepionek, jak również lata i miesiące w których należy podać dziecku szczepionkę wynika już z Programu Szczepień Ochronnych - komunikatu wydawanego przez Głównego Inspektora Sanitarnego, który to akt nie jest źródłem prawa powszechnego, a zatem nie sposób na jego podstawie nakładać obowiązki wobec obywateli. Mimo to wszczynając postępowania administracyjne organy wyprowadzają terminy poszczególnych szczepień właśnie z Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, który nie jest w ogóle źródłem prawa powszechnego. Zatem organy administracyjne przyjmują, iż niedotrzymanie przez opiekunów prawnych terminów wynikających z Komunikatu Inspektora Sanitarnego oznacza niedopełnienie obowiązku zaszczepienia dziecka, mimo iż ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. To z kolei skutkuje ukaraniem ich grzywną w celu przymuszenia. Powyższe jest niezgodne z wymogiem wprowadzenia ograniczenia prawa do prywatności w drodze ustawy, a nie aktu niższego rzędu. Strona podkreśla w tym zakresie, że ograniczenie do życia prywatnego, to jest w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw musi wynikać z ustawy oraz że przymus szczepień ochronnych obowiązujący w Polsce narusza art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Strona na etapie wniesionej skargi wskazała, że w ramach uzupełnienia dotychczasowej argumentacji, jaką prezentowała w postępowaniu egzekucyjnym, wskazuje, że w jej ocenie również przepisy w postaci § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. są niekonstytucyjne, to jest sprzeczne z art. 31 ust. 3 Konstytucji w zakresie w jakim nakładają na obywateli obowiązki określone w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego. W ocenie strony przepisy rozporządzania Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. naruszają delegację ustawową, ponieważ nie uwzględniono przy ich tworzeniu jakichkolwiek danych epidemiologicznych i zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, która w ocenie strony skarżącej nie zaleca jakichkolwiek obowiązkowych szczepień ochronnych. Zdaniem strony skarżącej wprowadzenie obowiązku szczepień nie było niezbędne, gdyż w ocenie strony skarżącej w świetle danych naukowych ryzyko wystąpienia epidemii chorób zakaźnych nie jest realne, a można innymi środkami nieingerującymi w prawo strony do jej prywatności zapobiegać ich występowaniu. Tym samym w ocenie strony państwo polskie działające poprzez ustawodawcę, nie stosuje rozwiązań właściwych, ponieważ mogłoby zgodnie z postulatem strony wprowadzać inne niż szczepienia środki zwalczania chorób epidemiologicznych. Tak też w innych krajach europejskich, z tych wględów jakie podnosi strona skarżąca, wprowadzenie obowiązku szczepień nie było niezbędne, ponieważ nie ma obecnie ryzyka wystąpienia wzmożonej zachorowalności na choroby zakaźne (epidemii) pomimo rezygnacji z obowiązkowych szczepień ochronnych. W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle ww. kryterium, stwierdził, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego, ani prawa materialnego w stopniu, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 24 października 2024 r. w przedmiocie podniesionego przez stronę zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sprawie organ I instancji orzekł o oddaleniu zarzutu egzekucyjnego, a organ odwoławczy utrzymał w mocy to postanowienie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia argumentacji zażalenia. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w ocenie skarżącej zgłoszony przez nią zarzut braku wymagalności obowiązku powinien być przez organy uwzględniony i uznany za uzasadniony. Po drugie, z całokształtu wypowiedzi strony skarżącej wynika, że dokonana przez organy ocena zgłoszonego przez nią zarzutu przez jest nieprawidłowa i nie uwzględnia podnoszonej przez stronę argumentacji. Istota sporu w przedmiotowej sprawy sprowadza się zatem przede wszystkim do ustalenia, czy podniesiony przez stronę skarżącą zarzut związany z egzekucją prowadzoną w celu wyegzekwowania obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym powinien podlegać uznaniu, czy też oddaleniu i czy dokonana przez organy w tym zakresie ocena była uzasadniona i nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania postanowienia z obrotu. Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art.33 § 2 u.p.e.a.). Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Postępowanie dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33-35 u.p.e.a. jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego (w realiach sprawy - strony skarżącej), który może zakwestionować prowadzenie egzekucji wskazując m.in. na brak wymagalności obowiązku. W niniejszej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzut związany z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym w dniu 16 lipca 2024 r., a dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym - poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r. zgłosiła tylko jeden zarzut, to jest zarzut braku wymagalności obowiązku, wskazując jako jego podstawę art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. Zgodnie z nomenklaturą i systematyką ustawy u.p.e.a. jest to zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określone w art. 33 § 2 pkt 6 lit a (brak wymagalności obowiązku w związku z odroczeniem terminu wykonania obowiązku) oraz art. 33 § 2 pkt 6 lit b (brak wymagalności w związku z rozłożeniem na raty spłaty należności). Z uwagi na twierdzenia skargi, że "małoletnia posiada zaświadczenie o przeciwwskazaniach do poddania jej szczepieniom" oraz że w sprawie naruszono art. 33 § 2 pkt 1 c u.p.e.a. Sąd wskazuje, że takie zarzuty egzekucyjne nie zostały podniesione przez stronę w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r. Formułując zarzuty w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r. strona nie wskazywała na podstawę z art. 33 § 2 pkt 6 lit a u.p.e.a. (brak wymagalności obowiązku w związku z odroczeniem terminu wykonania obowiązku) i nie podnosiła aby małoletnia posiadała zaświadczenie o przeciwskazaniach do szczepień. Tego rodzaju zaświadczenie nigdy też nie zostało przedstawione przez stronę skarżącą ani w toku postępowania egzekucyjnego, ani nawet na etapie skargi, gdzie argumentacja o posiadaniu tego rodzaju zaświadczenia została po raz pierwszy przez stronę skarżącą podniesiona bez szerszego uzasadnienia. Po drugie Sąd wyjaśnia, że w ustawie u.p.e.a. nie ma przepisu o systematyce "art. 33 § 2 pkt 1 c". Trudno zatem ustalić, czy stronie na etapie skargi chodziło o naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 (nieistnienie obowiązku), czy może o art. 33 § 2 pkt 2 lit c (określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu). Tak czy inaczej tego rodzaju zarzuty, to jest które opierałyby się w ogóle na art. 33 § 2 u.p.e.a. nie zostały przez stronę sformułowane w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r., inicjującym oceniane aktualnie postępowanie incydentalne. Tytułem przypomnienia Sąd wskazuje więc, że w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r. uzasadnienie jedynego sformułowanego przez stronę zarzutu, to jest zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. innej przyczyny braku wykonalności obowiązku szczepień u córki strona upatrywała w tym, że w wyroku z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 Trybunał Konstytucyjny zakwestionował komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego jako źródło obowiązków w demokratycznym państwie prawa. W ocenie strony przedmiotowe orzeczenie ma zatem zastosowanie również do jej córki urodzonej w dniu [....] 2023 r., ponieważ - jak wskazała w sformułowanym zarzucie - otrzymała upomnienie do wykonania obowiązku w sprawie w dniu 31 maja 2023 r., a więc wierzyciel musiał wystosować upomnienie odwołując się do kalendarza sczepień wynikającego wówczas z niekonstytucyjnego komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego - Programu Szczepień Ochronnych, co powoduje konieczność powtórzenia czynności doręczenia upomnienia. W dalszej części pisma strona wyraziła swoje stanowisko odnośnie tego, że w jej ocenie obowiązek szczepień, jak i cały system związany z aspektami medycznymi wprowadzenia szczepionek, czy ich badaniami oraz istniejący system odszkodowawczy jest zdaniem strony źle zorganizowany i niewłaściwy. Zasadnie tym samym organ pierwszej instancji wskazał, że podnoszone w zgłoszonym zarzucie wątpliwości, co do obowiązującego w Polsce obowiązku szczepień ochronnych, wykraczają poza ustawowy zakres kompetencji organu i jako takie z zasady nie stały się przedmiotem rozważań. Organ szczegółowo odniósł się natomiast do powodów, co zostanie omówione niżej, dla których uznał zarzut strony o braku wymagalności obowiązku za podlegający oddaleniu. W szczególności wyjaśnił, że wbrew stwierdzeniom strony w okolicznościach tej sprawy źródłem egzekwowanego obowiązku nie był komunikat GIS, a przywołana wyżej ustawa o zapobieganiu oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. Dostrzec należy, że formułując zarzut z art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. strona powołała się na okoliczności faktyczne, które w ogóle nie dotyczą realiów tej sprawy. Wskazywała bowiem, że upomnienie doręczono jej w dniu 31 maja 2023 r., a więc wierzyciel musiał wystosować upomnienie odwołując się do kalendarza szczepień wynikającego wówczas z niekonstytucyjnego komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego - Programu Sczepień Ochronnych, co powoduje konieczność powtórzenia czynności doręczenia upomnienia. Akta sprawy potwierdzają w sposób jednoznaczny, że skarżąca odebrała upomnienie w dniu 4 lipca 2024 r., a więc w czasie, gdy już dawno utraciły moc niekonstytucyjne przepisy wskazane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 oraz dawno już zrealizowano wytyczne zawarte we wspomnianym wyroku, to jest potrzebę wydania nowego rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (co zrealizowano wydając rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. i rezygnowano z określania obowiązku szczepień przy pomocy komunikatów GIS). Sąd podkreśla przy tym, że strona wskazując na doręczenie jej upomnienia w dniu 31 maja 2023 r. kiedy musiały w jej ocenie, jeszcze obowiązywać niekonstytucyjne komunikaty, kwestionuje jednocześnie wymagalność obowiązku szczepień córki, której w tym momencie nie było jeszcze w ogóle na świecie, ponieważ urodziła się później, co jasno dokumentują akta tej sprawy. Akta tej sprawy dokumentują też w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca otrzymała upomnienie, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, ale także wskazania samej skarżąc zawarte w innych pismach (m.in. w piśmie z dnia 15 lipca 2024 r., w którym wystąpiła o udzielenie informacji publicznej oświadczyła, że wbrew twierdzeniom zawartym w upomnieniu nie jest osoba uchylającą się od szczepień i zamierza poddać córkę badaniu kwalifikacyjnemu w przyszłości). Sąd podkreśla zatem, że kontrola organu odwoławczego mogła odnosić się wyłącznie do kwestii zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w sprawie egzekucji administracyjnej przed organem I instancji, które zainicjowały postępowanie. Jeżeli zarzuty nie zostały zgłoszone, to nie mogły być rozpatrywane. Zarzuty te nie mogą być, jako całkowicie nowe, zgłaszane ani na etapie zażalenia, ani na etapie skargi. "Rozszerzenie dotychczasowej argumentacji", o której wspomina w skardze strona odnosząc się już do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., to jest, że w jej ocenie zostało wydane z naruszeniem delegacji ustawowej, są to zatem w tym kontekście zarzuty po prostu spóźnione. Jak wskazano wyżej, w odniesieniu do tak "rozszerzonej argumentacji" strona wskazała i powiązała ją z naruszeniem "art. 33 § 2 pkt 1 c" ustawy u.p.e.a. Taki zarzut, nie był w ogóle formułowany w piśmie inicjującym postępowanie incydentalne w sprawie zgłoszonego przez stronę jedynego zarzutu, to jest zarzutu podniesionego w oparciu o art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. Przechodząc do meritum sprawy, Sąd ocenił, że organy prawidłowo rozważyły podniesiony przez stronę zarzut dotyczący podstawy z art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. i orzekły o jego oddaleniu. Skoro zarzut braku wymagalności obowiązku był formułowany ogólnie, to jest w odniesieniu się do przepisów jakie w ocenie strony obowiązywały wraz z komunikatami GIS w chwili kiedy doręczono jej upomnienie, to organy zasadnie odwołały się w tej sprawie właśnie do argumentacji strony i oddając zarzut, szczegółowo wytłumaczyły jakie rzeczywiście przepisy w randze ustawy i przepisów wykonujących ustawę obowiązują obecnie, jak też w czasie prowadzenia wobec strony postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązku szczepień, który ma swoje źródło w ustawie. Organy prawidłowo zatem w kontekście obowiązujących przepisów prawa odniosły się wprost do argumentacji strony przede wszystkim w kontekście wymagalności obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Ocena organów w tym zakresie, była zaś w pełni prawidłowa. W tym odnosiła się tylko do tego zarzutu egzekucyjnego (braku wymagalności obowiązku z innych przyczyn - art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a), który strona rzeczywiście podniosła. Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że zarzut ten w całości podlegał oddaleniu. Dokonana w tym zakresie ocena została obszernie przedstawiona w wydanych rozstrzygnięciach i nie budzi wątpliwości Sądu co do jej zgodności z prawem. Organy obu instancji każdorazowo odnosiły się do argumentacji strony wskazywanej we wniosku zgłaszającym zarzuty, to jest to tego jakie przepisy obowiązują w zakresie obowiązku szczepień i że wbrew ocenie strony źródłem obowiązku szczepień nie są komunikaty GIS. W okolicznościach tej sprawy z uwagi nawet na datę urodzenia córki skarżącej (lipiec 2023r.), a także daty wszystkich kolejnych wydanych wobec strony postanowień (2024 r.) oraz datę wystawienia tytułu wykonawczego (2024 r.) trudno mówić aby przedmiotowa sprawa dotyczyła stanu faktycznego sprzed orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19. Argumentacja strony skarżącej w tym zakresie jest tym samym w ocenie Sądu niezrozumiała. Wbrew ocenie strony skarżącej, podnoszone przez nią argumenty pozostawały w okolicznościach tej sprawy - dotyczących już przecież realiów po wydaniu wyroku Trybunały Konstytucyjnego, a także realiów po dostosowaniu ustawodawstwa krajowego do wytycznych wynikających z przedmiotowego wyroku - bez wpływu na wymagalność obowiązku poddania dziecka szczepieniu, którego źródłem w przypadku córki skarżącej nie są komunikaty GIS. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa, a okoliczności przedmiotowej sprawy, co zostało prawidłowo wykazane w zaskarżonym postanowieniu, świadczą po pierwsze, że do strony dotarło – czego nie kwestionuje też strona skarżąca - zawiadomienie z dnia 1 lipca 2024 r. mające formę upomnienia, że uchylenie się od obowiązku spowoduje wszczęcie egzekucji oraz po drugie, że skarżąca poza szczepieniami wykonanymi u dziecka w szpitalu, po jego urodzeniu, nie zgłosiła się z dzieckiem na szczepienia. Pomimo twierdzeń wskazanych w skardze, że małoletnia posiada zaświadczenie odraczające szczepienia takiego zaświadczenia strona nie przedłożyła wierzycielowi, ani organowi egzekucyjnemu i takiego też zarzutu, ani twierdzenia w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r. nie podnosiła. Sąd nie ma wątpliwości, że zobowiązana na skutek doręczenia upomnienia posiadła wiedzę na temat przedmiotu obowiązku. Sąd podkreśla przy tym, że treść wskazanego w tytule wykonawczym obowiązku podlegającego egzekucji jest jasna i zrozumiała – zobowiązanie dotyczyło poddania dziecka strony skarżącej – R. S. (urodzonej w dniu [....] 2023 r., a więc mającej w chwili wystawienia tytułu wykonawczego ukończony 1 rok życia) obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III dawka), haemophilus influenzae (I, II, III dawka), pneumokokom (I, II dawka), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II, III dawka) oraz poliomyelitis (I i II dawka). Sąd podziela stanowisko organów, że obowiązek ten znajduje oparcie w przepisach prawa i był wykonalny. Artykuł 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zobowiązuje osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym na zasadach określonych w ustawie, przy czym zgodnie z ust. 2 w odniesieniu do osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych (m.in. osoby niepełnoletniej) odpowiedzialność za wypełnienie tego obowiązku ponosi osoba sprawująca nad tą osobą prawną pieczę, albo jej opiekun faktyczny. Niewątpliwie osobą taką jest więc rodzic dziecka. Zgodnie z art. 17 ust. 1 cyt. osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2 tej ustawy są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". W przepisie art. 17 ust. 2 ustawy wskazano ponadto, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Stosownie zaś do art. 17 ust. 10 ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia określa, w drodze rozporządzenia, m.in. wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (ust. 10 pkt 1) oraz osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (ust. 10 pkt 2) - uwzględniając dane epidemiologiczne dotyczące zachorowań, aktualną wiedzę medyczną oraz zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia. Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem wynikającym z ustawy i jest on bezpośrednio wykonalny. Uchybienie temu obowiązkowi powoduje konieczność jego wyegzekwowania. Wskazać także należy, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W § 2 rozporządzenia wymieniono, że obowiązkiem szczepień ochronnych są objęte następujące choroby zakaźne:1) błonica; 2) gruźlica; 3) inwazyjne zakażenia Haemophilus influenzae typu b; 4) inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae; 5) krztusiec; 6) nagminne zapalenie przyusznic (świnka); 7) odra; 8) ospa wietrzna; 9) ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis); 10) różyczka; 11) tężec; 12) wirusowe zapalenie wątroby typu B; 13) wścieklizna; 14) zakażenia powodowane przez rotawirusy. Jak podano wyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności, obowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Z powyższego wynika, że obowiązek wykonania określonych szczepień ochronnych u córki strony skarżącej istnieje i w dacie wystawienia tytułu wykonawczego znajdował oparcie w przepisach ustawy oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, w którym załącznik nr 1 określa schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. W tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na brakujące szczepienia ochronne u R. S. (urodzonej w dniu [....]2023 r.) przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III dawka), haemophilus influenzae (I, II, III dawka), pneumokokom (I, II dawka), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II, III dawka) oraz poliomyelitis (I i II dawka). Wskazane szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Zgodnie ze schematem szczepień wszystkie wskazane dawki szczepień na ww. choroby są wykonywane odpowiednio w 2 i 7 miesiącu życia (WZW typu B), 2, 4, 6 miesiącu (błonica, tężec, krztusiec), 4, 6 miesiącu (Poliomyelitis), 2, 4, 6 miesiącu (haemophilus influenzae), 2, 4 miesiącu (inwazyjne zakażenia Streptococcus pneumoniae – pneumokoki). Niewątpliwie córka skarżącej jako osoba urodzona w dniu [....] 2023 r. w chwili wystawienia tytułu wykonawczego z dnia 16 lipca 2024 r. ukończyła zarówno 2, 4, 6 i 7 miesiąc życia, w których należy wykonać te szczepienia, a pomimo to nie została zaszczepiona (I, II, III dawką szczepienia przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, I, II, III dawką szczepienia przeciw haemophilus influenzae, I i II dawką szczepienia przeciw pneumokokom, II i III dawką szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II, III dawka) oraz I i II dawką szczepienia przeciw poliomyelitis. Akta sprawy, to jest sporządzona dokumentacja medyczna przekazana organom inspekcji sanitarnej, potwierdzają, że przed wypisem ze szpitala po urodzeniu dziecka, córka skarżącej została jedynie zaszczepiona przeciw gruźlicy oraz I dawką szczepienia przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II, III dawka). W tytule egzekucyjnym uwzględniono powyższą okoliczność. Jedynie na marginesie tej sprawy Sąd wskazuje, że dokonana przez Sąd analiza schematu ww. szczepień wynikająca bezpośrednio z załącznika nr 1 do rozporządzenia i dotycząca ww. dawek i terminów szczepień wykazała, że schemat ten odpowiada co do zasady tym, które wcześniej były podawane w analogicznym zakresie w komunikatach GIS, obowiązujących dla ww. szczepień przeciw tym samym chorobom zakaźnym. W stanie faktycznym niniejszej sprawy poza sporem pozostaje, że małoletnia córka strony skarżącej nie została zaszczepiona przeciw: błonicy, tężcowi, krztuścowi (I, II, III dawka), haemophilus influenzae (I, II, III dawka), pneumokokom (I, II dawka), wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (II, III dawka) oraz poliomyelitis (I i II dawka), mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie szczepień ochronnych. Organy miały w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i obowiązujące przepisy podstawy by wskazać, że skarżąca uchyla się od poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Powyższe potwierdza przede wszystkim dokumentacja medyczna oraz fakt, że skarżąca nie zgłosiła się na badanie kwalifikacyjne. Działania skarżącej polegały jedynie na wskazywaniu, że na takie badanie zgłosi się w przyszłości (m.in. w piśmie z dnia 15 lipca 2024 r.), co do czasu wystawienia tytułu wykonawczego w dniu 16 lipca 2024 r. nie nastąpiło. Dokumentem dającym podstawę do odroczenia szczepień ochronnych jest zaś wyłącznie zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych, którego strona nigdy nie przedłożyła. Fakt, że na etapie skargi skarżąca wskazuje, że małoletnie posiada takie zaświadczenie nie zostało poparte dowodami. Faktu tego nie potwierdzają akta sprawy, w tym zgromadzona dokumentacja medyczna. Jak też wskazano wyżej argumentacji w tym zakresie, a więc odpowiedniego zarzutu egzekucyjnego nie zgłoszono w piśmie, które zainicjowało postępowanie w tej sprawie. Nieuzasadnione okazały się również zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów art. 8, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. Organy administracji w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny sprawy, a wyniki swoich ustaleń organy przedstawiły w uzasadnieniach, które odpowiadały wymogom ustawy i odniosły się do kwestii podnoszonych przez skarżącą w piśmie inicjującym postępowanie, to jest wymagalności obowiązku poddania dziecka szczepieniom. Sąd wskazuje, że w zaskarżonym postanowieniu poprzez ustosunkowanie się do konkretnej argumentacji zażalenia, dokonano jednoczesnej analizy zgłoszonych we wniosku zarzutów braku wymagalności obowiązku. Oceny tej, jak wskazano wyżej, dokonano prawidłowo. W sprawie nie doszło także do naruszenia przez organy rozpoznające zarzut egzekucyjny art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W sprawie wytłumaczono szczegółowo źródło obowiązku skarżącej. Okoliczność, że skarżąca, co do zasady kwestionuje w ogóle dopuszczalność i celowość wprowadzania w ustawodawstwie polskim obowiązku szczepień jako takiego, nie stanowi o naruszeniu przez organy przy rozpatrywaniu zarzutu z art. 33 § 2 pkt 6 lit c u.p.e.a. przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Sąd wskazuje końcowo, że podziela w pełni stanowisko, że konieczność wykonania obowiązku poddania osoby małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z art. 31 oraz art. 47 Konstytucji RP ani art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Ustrojodawca w art. 68 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) nałożył na władze publiczne obowiązek zwalczania chorób epidemicznych. Nie wymaga pogłębionych wyjaśnień, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W realiach demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) obowiązane jest przyjmowanie takich rozwiązań, które równoważą możliwości prawne ochrony interesu indywidualnego i interesu społecznego. Tak dobro dziecka, jak i interes społeczny wymagają, aby rodzice dobrowolnie poddawali dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ale zwłaszcza by chronić prawa dziecka, których zabezpieczenie zapewnia Rzeczpospolita Polska (art. 72 ust. 1 Konstytucji RP). Obowiązek poddania osoby małoletniej szczepieniom ochronnym nie pozostaje w sprzeczności z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego jednostki, a materia dotycząca szczepień ochronnych nie znajduje się w jakimkolwiek związku ze sferą prywatności jednostki. Ponadto, wskazywany przez stronę brak w jej ocenie odpowiedniej regulacji prawnej systemu odszkodowań, czy też wiarygodnego rejestru niepożądanych odczynów poszczepiennych, nie daje podstaw do postawienia zarzutu naruszenia wskazanych wyżej przepisów konstytucyjnych i przepisów Konwencji. W ramach postępowania zainicjowanego zarzutem skarżącej w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (wniesionym w dniu 7 sierpnia 2024 r.) w żaden sposób nie można uznać, że wskazane normy zostały naruszone. Nie doszło zatem do obrazy przepisów Konstytucji RP jak i obrazy przepisu art. 8 ust. 1 Konwencji, bowiem przy jego wykładni uwzględnić należy ust. 2, który stanowiąc o poszanowaniu życia prywatnego i rodzinnego wyznacza jego granice, przyjmując, że niedopuszczalna jest ingerencja władzy w korzystanie z poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na ochronę zdrowia. Odnosząc się finalnie do zgłoszonego w skargi wniosku o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. jest zgodne z ustawą, na podstawie której zostało wydane oraz czy jest zgodne z Konstytucją, Sąd nie uznał tego wniosku za zasadny we wskazanym zakresie. W analizowanym przypadku zachodzi zderzenie się dwóch interesów indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia zasady proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia, przy czym władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, z uwzględnieniem zasady równości w dostępie do świadczeń zdrowotnych (art. 68 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP). "Obowiązkowość" szczepień ma na celu zabezpieczenie społeczeństwa przed występującymi zagrożeniami (wewnętrznymi i zewnętrznymi). Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla m.in. ochrony zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Tak jak wyjaśniono, obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z ustawy. Powyższe wyklucza istnienie problemu konstytucyjności "obowiązkowości" szczepień na tle art. 31 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Ponadto ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm dla stwierdzenia czy w indywidualnym przypadku nie istnieją przeciwskazania do szczepienia. Jak wskazano wyżej skarżąca nigdy nie wykazała aby córka skarżącej legitymowała się odroczeniem szczepień, o takim odroczeniu musiała by też powiadomić organy inspekcji sanitarnej. Nie wydaje się zatem, aby przyjęte rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka. Przede wszytki jednak Sąd wskazuje, że nie można tracić z pola widzenia, podnosząc zarzut egzekucyjny w piśmie z dnia 7 sierpnia 2024 r. strona zdawała się w ogóle nie dostrzegać, że obowiązuje już nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2023 r. Przeciwnie wskazywała, że w jej przypadku obowiązek poddania szczepienia musiał wynikać z niekonstytucyjnych komunikatów GIS, o których mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. Po raz kolejny należy więc wskazać, że istota przedmiotowej sprawy musi się wyrażać w ocenie tego jak organy odniosły się do argumentów strony wskazywanych w zarzucie inicjującym postępowanie, a nie wskazanych jako nowe na etapie skargi. Podobnie, z uwagi na powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o dokonanie wykładni treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Należy w tym miejscu wskazać, że sprawa dotycząca interpretacji lub stosowania praw i wolności gwarantowanych w Konwencji i jej protokołach dodatkowych może stać się przedmiotem tzw. opinii doradczej Trybunału wydawanej na żądanie sądu pytającego, niemniej wskazany instrument wynika z przepisów Protokołu nr 16 do Konwencji, którego Rzeczpospolita Polska dotąd nie ratyfikowała. W związku z tym, pomimo że Protokół ten wszedł w życie z dniem 1 sierpnia 2018 r., nie ma on w polskim porządku prawnym charakteru aktu obowiązującego. Nadto w ocenie Sądu zasadnym jest wskazanie, że w wyroku Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r. (sprawa nr 47621/13 - Vavřička i inni), zapadłego na tle stosowania przepisów czeskich dotyczących szczepień ochronnych Trybunał wskazał, że obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. Zdaniem Trybunału, ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa. Ustawowy obowiązek szczepień stanowczo poparły w pozwanym państwie wszelkie autorytety medyczne, a obowiązkowe szczepienia mogą zostać uznane za prawidłową reakcję organów państwowych wobec pilnej potrzeby ochrony zdrowia publicznego i indywidualnych osób przed ciężkimi chorobami. Nadto, wszystkie zaskarżone w niniejszej sprawie szczepienia dotyczyły małych dzieci - Trybunał podkreślił w tej mierze, że w przypadku dziecka nadrzędną przesłanką jest jego dobro, a zaszczepienie i ochrona przed groźnymi chorobami bezsprzecznie leżą w interesie dziecka. Celem polityki szczepień jest ochrona każdego dziecka - czy to zaszczepionego indywidualnie, czy w drodze odporności "stadnej" - przed poważnymi chorobami. Wreszcie, przedmiotem omawianej sprawy były szczepienia przeciwko dziesięciu chorobom, które to szczepienia są powszechnie uznawane przez środowisko medyczne za bezpieczne i skuteczne. Tym samym ingerencja w prawo do poszanowania prywatności skarżących nie mogła zostać uznana za naruszenie ze względu na ważne interesy społeczne, które realizowała (zob.: K. Warecka, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej Izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, System Informacji Prawnej LEX/el 2021). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ jej przedmiotem było postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło