III SA/Gd 600/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi B. M-L na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 25 lipca 2005 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie prowadzone w sprawie wymeldowania B. M. – L. z pobytu stałego z lokalu nr 1 przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania , gdy dalsze jego prowadzenie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja ma miejsce, gdy z wnioskiem w sprawie o wymeldowanie wystąpi osoba, która nie jest stroną takiego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny czy obowiązek. Interes prawny to interes wypływający z przepisów prawa. Krąg osób obowiązanych do zawiadomienia organu gminy o niedopełnieniu obowiązku wymeldowania się osoby został określony w art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Do osób tych ustawodawca zaliczył właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu oraz administratora i właściciela budynku. Z wnioskiem o wymeldowanie B. M.-L. wystąpiła I. B. podając, że wymieniona w tym lokalu nie mieszka. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że I. B. nie jest zameldowana w lokalu przy ul. [...] i nie legitymuje się tytułem prawnym do lokalu. Najemcami są B. M. – L. i K. M.. W odwołaniu od powyższej decyzji I. B. wskazała, że B. M. – L. w lokalu przedmiotowym nie mieszka na stałe. Podała , że gdy B. M. – L. przyjechała do Polski na urlop, wyrzuciła ją z tego mieszkania w dniu 18.07. 2005 r. , a było ono dla odwołującej się spokojnym miejscem zamieszkania. Podała, że znajduje się na liście osób oczekujących na mieszkanie. Wojewoda [...] decyzją z dnia 31 sierpnia 2005 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że organ orzekający o wymeldowaniu za podstawę decyzji przyjmuje przesłankę określoną w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Instytucja zameldowania w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osoby i tylko temu celowi ma służyć. Dlatego zdaniem organu odwoławczego nie ma przeszkód, by osoba, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a zamieszkuje tam nieprzerwanie od kilku lat złożyła wniosek o wymeldowanie właściciela lokalu, który tam nie zamieszkuje, a organ obowiązany jest do merytorycznego rozpoznania sprawy. W poprzednim stanie prawnym do wymeldowania konieczna była utrata uprawnień do zajmowanego lokalu, co w praktyce uniemożliwiało wymeldowanie właściciela, a obecnie organ meldunkowy bada jedynie, czy właściciel zamieszkuje, czy nie w przedmiotowym lokalu i to stanowi jedyną podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. M. –L. wskazując, że jej pobyt za granicą jest wyłącznie tymczasowy. Stwierdziła, że informacje podane na jej temat przez I. B. nie są prawdziwe. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestniczka postępowania I. B. poparła stanowisko organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W sprawie niniejszej istotą problemu było, czy I. B. jest stroną przedmiotowego postępowania o wymeldowanie B. M. –L., czy też nie. Przepis art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego przyjęte w zaskarżonej decyzji jest błędne. Organ przyjął, że zmiana stanu prawnego dotyczącego instytucji zameldowania i wymeldowania pozwala na przyjęcie, że osoba mieszkająca w jakimś lokalu nawet bez tytułu prawnego może być stroną postępowania w sprawie o wymeldowanie właściciela z tegoż lokalu. W tym miejscu uściślić trzeba, że skarżąca B. M. – L. jest najemcą, nie właścicielem lokalu. Tymczasem o tym, czy jakaś osoba ma przymiot strony, czy nie, decyduje treść art. 28 kpa. W ocenie Sądu sam fakt zamieszkiwania w lokalu, w którym zameldowany jest najemca, którego dotyczy wniosek o wymeldowanie, nie stanowi wypełnienia dyspozycji przepisu art. 28 kpa. "Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę" – tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 30.05.1984 r. sygn. akt II SA 789/84 ( "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod red. B. Adamiak, J. Borkowskiego, Wydawnictwo C. H. Beck. Warszawa 2004r., str.231), a Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej pogląd ten w całości podziela. Sprawa o wymeldowanie najemcy lokalu, w którym mieszka I. B., z tego lokalu, nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na sferę prawną I. B.. Nie ma ona żadnego interesu prawnego w tym postępowaniu. Jej interes jest co najwyżej interesem faktycznym, nie prawnym. Ponadto wskazać trzeba, że w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy I. B. nie mieszkała już w przedmiotowym lokalu, co wyraźnie wynika z treści odwołania. Nie ma też żadnych przeszkód, by organ wszczął postępowanie w sprawie o wymeldowanie z urzędu w sytuacji, gdy poweźmie informację od osoby, która nie ma przymiotu strony. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za zasadną i na mocy 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy winien mieć na uwadze powyższe wskazania. Sąd stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.