III SA/Gd 604/10

WyrokWSA w Gdańsku2011-02-10

Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, a której powództwo o ustalenie stosunku najmu zostało prawomocnie oddalone, przysługuje dodatek mieszkaniowy?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, które posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego lub oczekują na lokal zamienny albo socjalny. W sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego oddalono powództwo o ustalenie stosunku najmu, osoba taka nie spełnia wymogu posiadania tytułu prawnego do lokalu, co skutkuje odmową przyznania dodatku mieszkaniowego.
Stan faktyczny
G. W. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednak organ I instancji odmówił jego przyznania, wskazując na brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Po utrzymaniu decyzji przez organ II instancji, skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na prejudycjalny charakter sprawy ustalenia stosunku najmu. Po ponownym postępowaniu i prawomocnym oddaleniu powództwa o ustalenie stosunku najmu przez sąd cywilny, organ odwoławczy ponownie odmówił przyznania dodatku. Skarżąca wniosła kolejną skargę do WSA, podnosząc, że posiada tytuł prawny do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 11 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. W dniu 29 maja 2009 r. G. W. złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Burmistrz Miasta decyzją z dnia 22 czerwca 2009 r. odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia m.in. art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) i uchwałę Rady Miejskiej z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie obniżenia wysokości wskaźników procentowych dla ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji wskazał, że z wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego wydanego w sprawie sygn. akt I C 120/06 wynika, że wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Tymczasem zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych świadczenie to przysługuje osobom mieszkającym w lokalach, do których mają tytuł prawny. Strona odwołała się od tej decyzji podnosząc, że w dniu 2 lipca 2009 r. wniosła powództwo o ustalenie przez sąd powszechny, że łączy ją ze Spółdzielnią Mieszkaniową stosunek najmu lokalu przy ul. [...] w L.. W związku z tym zawarła w odwołaniu wniosek o zawieszenie postępowania. Dodała, że przyznawane dotychczas świadczenie było przeznaczane na spłatę zadłużenia w spółdzielni. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 7 sierpnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że na podstawie uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 12 grudnia 2005 r. strona została wykreślona z rejestru członków Spółdzielni, a następnie jej skarga w tym przedmiocie została oddalona przez Zebranie Członków Spółdzielni. Sąd Okręgowy oddalił z kolei powództwo o uchylenie w/w uchwały. Uwzględniając te okoliczności organ odwoławczy podzielił w pełni stanowisko organu niższej instancji, że strona nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, a tym samym prawa do wnioskowanego świadczenia. Dalej wskazał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż dopiero po ewentualnym pozytywnym dla odwołującej rozstrzygnięciu będzie przysługiwało stronie prawo do ustalenia dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. W. stwierdziła, że organ odwoławczy nie rozpatrzył jej wniosku o zawieszenie postępowania, chociaż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. był do tego zobowiązany. W ocenie skarżącej sprawa ustalenia istnienia stosunku najmu wskazanego lokalu między nią a spółdzielnią ma charakter prejudycjalny, gdyż warunkuje przyznanie dodatku mieszkaniowego. Ponadto jest to sprawa cywilna i podlega rozstrzygnięciu przez sąd cywilny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił w/w decyzję organu odwoławczego wskazując w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie kwestii istnienia stosunku najmu rzutować musi na uprawnienia skarżącej do dodatku mieszkaniowego. Stąd też Sąd uznał, że organ naruszył dyspozycję art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 101 § 3 k.p.a. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiesiło postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd cywilny. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2010 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację G. W. od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o ustalenie, że ze Spółdzielnią Mieszkaniową łączy ją stosunek najmu. Po podjęciu zawieszonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 października 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 22 czerwca 2009 r. wskazując w uzasadnieniu, ze w świetle podjętych rozstrzygnięć odwołującej nie przysługuje tytuł prawny do lokalu mieszkalnego. Tym samym w świetle przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych przyznanie żądanego świadczenia jest niemożliwe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. W. powołując się na zaświadczenia dotyczące lat 2004 – 2009 wskazała, że wydana decyzja jest krzywdząca i niesprawiedliwa. W ocenie skarżącej posiada ona bowiem tytuł prawny do lokalu warunkujący uzyskanie dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem oraz osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z brzmienia przywołanego przepisu jednoznacznie wynika, że ubiegając się o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy wykazać się tytułem prawnym do zajmowanego lokalu, względnie oczekiwać na lokal zamienny lub socjalny. Przedmiotowe unormowanie posiada charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że osoba, która nie jest w stanie wykazać się tytułem prawnym do lokalu w momencie składania stosownego wniosku nie może w sposób skuteczny ubiegać się o przyznanie tej formy wsparcia finansowego ze strony gminy. W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w następstwie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 lipca 2010 r. wydanego w sprawie o sygnaturze IV Ca 220/10 i dotyczącego ustalenia stosunku najmu słusznie uznało, że skarżąca wobec oddalenia wniesionego przez nią powództwa nie spełnia wymogu legitymowania się tytułem prawnym do zajmowanego lokalu jak również nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny. Organ administracji publicznej był bowiem związany wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2010 r., w świetle których definitywne (a więc w drodze prawomocnego orzeczenia) rozstrzygnięcie kwestii istnienia stosunku najmu rzutować musi na uprawnienia skarżącej do dodatku mieszkaniowego. W świetle bezspornego stanu faktycznego sprawy mającego swe źródło w treści wydanych w sprawie orzeczeń sądów powszechnych organ odwoławczy zobowiązany był uznać, że wydanie decyzji odmawiającej skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia przez Burmistrza Miasta było w pełni zasadne. Z kolei podnoszone przez skarżącą argumenty dotyczące rozliczeń finansowych pomiędzy skarżącą a spółdzielnią – jako nie mające wpływu na podjęte rozstrzygnięcia - nie mogły zostać uwzględnione. Nadto nie ma w rozpatrywanej sprawie znaczenia fakt, iż skarżąca otrzymywała dodatek mieszkaniowy od czerwca 2004 r. do maja 2009 r. Zauważyć bowiem należy, że każdy kolejny wniosek składany w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego wszczyna odrębne postępowanie administracyjne i obliguje organ administracji publicznej do jego załatwienia w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych świadczenie to przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. W związku z tym Burmistrz Miasta rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie dodatku mieszkaniowego datowany na dzień 29 maja 2009 r. nie był związany faktem wcześniejszego przyznania dodatku mieszkaniowego. W nowym postępowaniu organ zobligowany był ocenić wniosek pod kątem wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie dodatku mieszkaniowego, w tym pod kątem legitymowania się przez skarżącą tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. Ustalenie, że skarżąca takim tytułem się nie legitymuje (w oparciu o prawomocny wyrok oddalający powództwo o uchylenie uchwały o wykreśleniu z rejestru członków spółdzielni) prowadziło organ I instancji do w pełni słusznej konkluzji, że dodatek mieszkaniowy jej nie przysługuje. Konkluzja ta została następnie zaaprobowana przez organ odwoławczy rozstrzygnięciem wydanym w następstwie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego ustalającego, że skarżącą ze spółdzielnią stosunek najmu nie łączy. W reasumpcji należało zatem uznać, że w rozpatrywanej sprawie nie ma podstaw do uwzględnienia skargi. W związku z tym, stosownie do postanowień art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło