III SA/Gd 605/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: WSA Felicja Kajut WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 18 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 24 lutego 2005 r. nr [...]. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia 18 maja 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji [...] z dnia 24 lutego 2005 r., którą, powołując się na art. 92 ustawy o Policji oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), odmówiono K. K. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że K. K. w dniu 4 stycznia 2005 r. złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, w którym podał, iż nie posiada lokalu mieszkalnego i wraz z rodziną zamieszkuje u teściowej w G. przy ul. [...] m. [...]. Następnie organ II instancji wskazał, że stosownie do § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., określającego szczegółowe zasady przyznawania równoważnika za brak lokalu, równoważnik za brak lokalu przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, nie stanowiącego mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach TBS ale za który stawka czynszu jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę. Jednocześnie ust. 2 w/w przepisu uniemożliwia przyznanie tego równoważnika, gdy policjant utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1. Organ odwoławczy podał, że w dniu 1 listopada 1995 r. pomiędzy K. K. a Zrzeszeniem Właścicieli i Zarządców Domów w G. została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...], składającego się z jednego pokoju o pow. 15,08 m2, o łącznej powierzchni użytkowej 23,90 m2. Umowa zawarta została na czas nieokreślony. Za zajmowany lokal najemca płacił czynsz najmu oraz opłatę za świadczenia: zimną wodę, wywóz śmieci. Zgodnie z art. 56 ust. 2 obowiązującej wówczas ustawy o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych do dnia 31 grudnia 2004 r. włącznie czynsz najmu lokali położonych w domach stanowiących własność osób fizycznych lub prawnych należało ustalać zgodnie z przepisami o czynszu regulowanym. Obecnie administratora obowiązuje ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Organ odwoławczy wskazał, że zarządca mieszkania przydzielonego K. K. stosuje w styczniu 2005 r. stawkę czynszu w wysokości 4,95 zł za 1m2 powierzchni użytkowej mieszkania. Wojewoda [...] w Dzienniku Urzędowym Województwa na 2005 rok określił maksymalną stawkę czynszu w wysokości 6,00 zł za 1m2. Zatem kwota 4,95zł mieści się w ustalonych granicach. Ponadto z pisma Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów z dnia 19 lutego 2002 r. i pisma z dnia 15 stycznia 2005 r. wynika, że Pan K. ma prawo do otrzymania przydziału na inne mieszkanie z zasobów mieszkaniowych w/w instytucji, a brak zainteresowania powyższym lokalem spowodowany był zbyt małą jego powierzchnią, a nie złym stanem technicznym. Następnie organ II instancji wskazał, że K. K. w dniu 3 lipca 1997 r. zawarł związek małżeński. Od roku 2002 r. jego rodzina składała się z czterech osób i obecnie lokal mieszkalny przy ul. [...] w G. nie spełnia przysługujących rodzinie policjanta norm zaludnienia. W takim przypadku policjant posiada uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy o Policji. Nie skorzystanie z tej formy pomocy nie jest jednak warunkiem do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Opierając się na powyższych ustaleniach organ odwoławczy uznał, iż K. K. nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, gdyż zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. zrzekł się on prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego, w którym stawka czynszu za 1m2 powierzchni użytkowej lokalu, nie była wyższa od obwieszczonej przez Wojewodę [...] w Dzienniku Urzędowym Województwa na rok 2005. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. K. podał, że był najemcą lokalu mieszkalnego w G. przy ul. [...] składającego się z jednego pokoju i kuchni o powierzchni 23,90 m2, którego stawka czynszowa wynosi 4,95 zł za m2, natomiast zgodnie z pismem Biura Obsługi Mieszkańców nr [...] w G. – O. z dnia 24 stycznia 2005 r. na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta [...] z dniem 1 września 2004 r. stawka bazowa na terenie gminy dzielnicy O. wynosi 4,18 zł za m2, a po zastosowaniu zniżek za brak gazu, WC i ogrzewanie węglem wynosi 3,55 zł za m2. Wobec tego zdaniem skarżącego należy uznać, że stawka czynszu za 1m2 powierzchni użytkowej lokalu, który zajmował przewyższała stawkę czynszu ustaloną przez gminę i dlatego w tym przypadku nie ma zastosowania § 1 pst. 1 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Nadto skarżący podał, że przedmiotowego lokalu mieszkalnego zrzekł się nie tylko z uwagi na jego małą powierzchnię, lecz głównymi czynnikami decydującymi o zrzeczeniu były trudne warunki sanitarno- techniczne zwłaszcza dla rodziny z dwojgiem małych dzieci oraz mała powierzchnia i wysokie opłaty czynszowe. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...]w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi praz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, określający prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu umieszczony został w rozdziale 8 przedmiotowej ustawy zatytułowanym "Mieszkania funkcjonariuszy Policji". Zatem wykładni tego przepisu należy dokonywać w kontekście uregulowań zawartych w niniejszym rozdziale, dotyczących prawa do lokalu mieszkalnego. Ustawa o Policji, co do zasady w art. 88 ust. 1 stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z określonym w taki sposób prawem do lokalu mieszkalnego wiążą się przewidziane w dalszych przepisach uprawnienia związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a mianowicie: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1). Powyższe uprawnienia funkcjonariusza Policji należy zaś interpretować przy uwzględnieniu treści art. 95 ustawy o Policji. W myśl niniejszego przepisu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2, 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2. Zatem policjantowi nie przysługuje prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji w sytuacji, kiedy ma on zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób określony cytowanym wyżej przepisem. W konsekwencji policjantowi posiadającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób określony w art. 95 ust. 1 ustawy, nie przysługuje również równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy. Przedmiotowy równoważnik przysługuje bowiem policjantowi spełniającemu ustawowe warunki do uzyskania prawa do lokalu. Z treści art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jeżeli posiada w miejscowości w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zatem zgodnie z niniejszym przepisem uznaje się, iż policjant posiada lokal mieszkalny, jeżeli posiadany przez niego lub jego małżonka lokal odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. W sytuacji, kiedy posiadany przez policjanta lub jego małżonka lokal nie spełnia norm przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej na gruncie ustawy o Policji uważa się, iż nie posiada on lokalu mieszkalnego. W konsekwencji należy uznać, iż tak jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lipca 1999 r., I SA 866/98 (Lex nr 48581) "Policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji, jeżeli posiadany przez niego lub jego małżonka lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej." Powyższa wykładnia odgrywa zasadniczą rolę w procesie stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918). W konsekwencji należy uznać, że policjant posiada lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę, jeżeli powierzchnia mieszkalna tego lokalu odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej (§ 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Wobec tego tylko zrzeczenie się lub utrata prawa do lokalu, którego powierzchnia mieszkalna odpowiadała co najmniej przysługującej policjantowi powierzchni mieszkalnej skutkuje tym, że policjantowi nie przyznaje się równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji dokonały nieprawidłowej wykładni art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, co miało wpływ na wynik sprawy. Organy uznały bowiem, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc dla ustalenia uprawnień skarżącego, jest kwestia czy posiada on lub posiadał lokal mieszkalny, którego powierzchnia mieszkalna odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Z ustaleń poczynionych przez organy w sprawie wynika, iż powierzchnia mieszkalna lokalu przy ulicy [...] w G. nie odpowiadała przysługującej skarżącemu powierzchni mieszkalnej. Organy rozpatrując ponownie sprawę zobligowane będą uwzględnić przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa i dokonać zgodnie z nią oceny prawa skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca przyznania świadczenia pieniężnego nie podlega wykonaniu, gdyż nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.