III SA/Gd 605/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia 11 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 11 października 2010 r. po rozpatrzeniu odwołania R. P. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 sierpnia 2010 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu R. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał m.in., że postępowanie w sprawie wymeldowania R. P. wszczęto z urzędu. Organ I instancji ustalił, że R. P. wraz z żoną i dziećmi opuścił przedmiotowy lokal z powodu braku właściwych warunków do zamieszkiwania. Lokal ma niewielki metraż, zamieszkuje w nim ojciec R. P. zatem odwołujący się ze swoją rodziną wyprowadził się w 2007 roku i wynajął inny lokal. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę dla organu I instancji do wydania decyzji o wymeldowaniu R. P. z miejsca pobytu stałego. W odwołaniu R. P. wskazał na krzywdzący charakter zaskarżanej decyzji i dodał, że nie mieszka wraz z rodziną w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] z powodu niewystarczających warunków mieszkaniowych dla 5 osób, podniósł, że dokonał remontów celem przystosowania lokalu do normalnego funkcjonowania. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania z następujących przyczyn: W postępowaniu administracyjnym w sprawie o wymeldowanie za podstawę decyzji przyjmuje się przesłankę określoną w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazany artykuł stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność niezamieszkiwania R. P. wraz z rodziną w miejscu pobytu stałego. Fakt ten potwierdził sam skarżący podczas składania wyjaśnień przed organem I instancji. Wskazywał, ze opuścił lokal w 2007 roku po zawarciu związku małżeńskiego, nie zamieszkuje w nim, gdyż lokal nie nadaje się do zamieszkania przez 5 osób. Jest to kawalerka z kuchnią i toaletą, zatem warunki są niewystarczające, aby kilka osób mogło w nich swobodnie i bezkonfliktowo zamieszkiwać. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy nie ma wątpliwości, że R. P. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wyjaśnia, że posiadanie pobytu stałego jest związane z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, które oznacza, że w tym lokalu osoba posiada tzw. centrum życiowe, czyli miejsce, gdzie koncentruje się ogół spraw życiowych. Bez wątpienia takim centrum życiowym R. P. nie jest obecnie lokal, którego dotyczy to postępowania, a zatem utrzymywanie meldunku w spornym lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową. Meldunek ma służyć tylko i wyłącznie celom ewidencyjnym. Sprawy poczynionych nakładów na remonty lokalu mogą zostać rozstrzygnięte między skarżącym, a zarządcą lokalu, nie mają one jednak wpływu na zameldowanie w lokalu. Organy meldunkowe mają obowiązek ewidencjonowania rzeczywistego miejsca zamieszkania osób i i nie mają możliwości utrzymywania fikcyjnego zameldowania mimo zrozumienia dla trudnej sytuacji i intencji skarżącego. Skarżący winien zameldować się w miejscu obecnego zamieszkiwania, również nic nie stoi na przeszkodzie, by po powtórnym zamieszkaniu w lokalu przy ul. [...] w [...] skarżący tam zameldował się. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. P. zarzucił, ze decyzje organów obu instancji są niezgodne z prawem i wniósł o ich uchylenie. Skarżący napisał, że nie zgadza się z podjętą decyzją i wyjaśnia, iż mieszkanie przy ul. [...] w [...] zostało przydzielone po pożarze poprzedniego lokalu kwaterunkowego ojcu skarżącego – Z. P. i skarżącemu. Było to jedyne stałe miejsce zameldowania i zamieszkania skarżącego, który nie starał się o inne mieszkanie uważając, że odziedziczy mieszkanie po ojcu. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, mieszkał z ojcem od dzieciństwa. W 2007 r. skarżący ożenił się i zamieszkał z żoną i córką w mieszkaniu nr [...] przy ul. [...], jednak z uwagi na mały metraż mieszkania, chorobę i nałogi ojca zmuszony został do czasowego wyprowadzenia się ze swoją rodziną do innego mieszkania położonego w pobliżu, przy ul. [...] w [...]. Centrum życiowe rodziny pozostało jednak w mieszkaniu przy ul. [...], o lokal ten skarżący bieżąco dbał i doglądał ojca, przeprowadzał remonty i konserwacje lokalu. Dbał o lokal, gdyż uważał go za swój i swoje miejsce życiowe. Zgodnie z art. 7 ust.1 i art.8 ust.1 pkt. 2 ustawy o ewidencji skarżący powinien zameldować się czasowo w wynajmowanym mieszkaniu przy ul. [...] w [...]. Nie uczynił tego z uwagi na nieuregulowany stan własnościowy zajmowanego mieszkania. Brak czasowego zameldowania w mieszkaniu przy ul. [...] może być podstawą do nałożenia np. grzywny, ale nie powinien być powodem odebrania praw do lokalu przy ul. [...]. Czasowe wynajęcie innego mieszkania nie jest równoznaczne z zamiarem zamieszkiwania stałego, a tym bardziej ze stałym meldunkiem. Skarżący cały czas zamierzał wrócić do mieszkania przy ul. [...] w [...], a więc utrzymywanie tam stałego zameldowania nie było fikcją. Zdaniem skarżącego brak było podstaw do podejmowania decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje ( orzeczenia) pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 134 § 2 cyt. ustawy, Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba ze stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga jest niezasadna i musiała zostać oddalona. Sąd wyjaśnia, co następuje: zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( jednolity tekst Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993). Powołany w decyzjach organów obu instancji przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W ocenie Sądu w toku postępowania przed organami kwestie te wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości. Organy ustaliły to na podstawie zgodnych oświadczeń stron złożonych. w postępowaniu. I tak na k-17 akt organu I instancji znajduje się protokół przesłuchania w charakterze strony w dniu 25 sierpnia 2010 r. Z. P., który oświadczył; " Mój syn R. P. wyprowadził się z tego mieszkania po zawarciu związku małżeńskiego. Na dzień dzisiejszy w mieszkaniu nie ma żadnych rzeczy osobistych syna R. oraz wnuka P. /....../ Mieszkanie przy ul. [...] w [...] składa się z pokoju, kuchni i wc. Mieszkam w nim sam". Na k-16 akt, w protokole przesłuchania w dniu 25 sierpnia 2010 r. w charakterze strony R. P. znajduje się oświadczenie przesłuchiwanego, cyt. " Po zawarciu związku małżeńskiego ( tj. w 2007 r) wyprowadziłem się z lokalu socjalnego, który został nam przydzielony (mnie i ojcu) po pożarze. Z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] wyprowadziłem się dobrowolnie ponieważ mieszkanie było za małe ( jest to kawalerka z jednym pokojem, wc i kuchnią). Zamieszkałem wraz z żoną w wynajmowanym mieszkaniu. /...../ W miejscu stałego zameldowania na dzień dzisiejszy nie ma żadnych moich rzeczy osobistych, 2 miesiące temu oddałem ojcu klucze do tego lokalu, w którym obecnie mieszka mój ojciec. Nie planuję wprowadzić się do mieszkania przy ul. [...], ponieważ nie ma tam warunków. Mam rodzinę, dwoje dzieci, mój ojciec jest w podeszłym wieku, nie ma zatem warunków w jednym pokoju dla nas wszystkich. /...../ Od listopada 2007 roku nie partycypuję w kosztach utrzymania mieszkania". Oświadczenia stron złożone w trakcie postępowania jak i inne dokumenty złożone do akt sprawy zostały wszechstronnie przeanalizowane i rozważone, szczególnie przez organ II instancji. Wynika to z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Tym samym organy słusznie uznały, że ustalone zostały najważniejsze okoliczności istotne dla sprawy. Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na postawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, korzysta przy tym z prawa swobodnej oceny dowodów i – o ile ocena ta nie nosi cech dowolności, brak jest podstaw do jej kwestionowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego też ocenianym decyzjom nie można skutecznie postawić zarzutu nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i braku oparcia decyzji na ustalonych faktach. W postępowaniu o wymeldowanie, którego istotą jest, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, wyjaśnienie czy prowadzona ewidencja odzwierciedla stan istniejący, nie ma znaczenia, czy osoba wymeldowywana ma poczucie pokrzywdzenia podjętą decyzją. Stosownie do wyżej cytowanego art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, należy wydać po ustaleniu, że osoba ta opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Istotnym jest, by opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. W tej kwestii w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat przyjmuje się, że obiektywnym dowodem na trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu jest zachowanie osoby po opuszczeniu lokalu. Mianowicie jeżeli osoba taka nie podejmowała prawnych kroków celem przywrócenia posiadania (dostępu) do lokalu, przyjmuje się, że opuszczenie miało charakter dobrowolny. W sprawie bezspornym jest, że R. P. opuścił sporne mieszkanie w 2007 roku i zamieszkał w wynajętym mieszkaniu przy ul. [...] w [...]. Tam też zamieszkuje rodzina skarżącego. Skarżący co prawda deklaruje chęć powrotu do lokalu przy ul. [...] w [...] ale nie ma to znaczenia dla oceny prawidłowości podjętych decyzji. Twierdzenia skarżącego, że lokalu nie opuścił trwale i dobrowolnie uznać należy, podobnie jak uczyniły to orzekające w sprawie organy, za deklaratywne i pozostające w sprzeczności z faktami, ustalonymi w prawidłowym postępowaniu dowodowym. Przyczyny, z powodu których skarżący opuścił lokal – brak właściwych warunków do wspólnego zamieszkiwania 5 osób – i oświadczenie skarżącego, że w takiej sytuacji do lokalu nie zamierza powrócić, są logiczne i spójne i tak też zostały ocenione i przyjęte przez organy orzekające o wymeldowaniu. Trudno zatem uznać, że istnieją nadal powody zameldowania skarżącego pod innym adresem niż kilkuletnie zamieszkiwanie, co – jak już wyjaśniał organ odwoławczy, nie stoi na przeszkodzie zameldowaniu się przy ul. [...] po fizycznym wprowadzeniu się do tego lokalu i przebywaniu tam z zamiarem stałego pobytu. Wzgląd na te okoliczności powoduje, że w opisywanej sytuacji organy administracji słusznie uznały, że R. P. opuścił sporny lokal trwale i dobrowolnie, a zatem decyzja o wymeldowaniu ma uzasadnienie faktyczne i prawne. Z opisanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.