III SA/Gd 607/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia 8 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę S. Z. na opisaną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Wnioskiem z dnia 17 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego) złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego w niniejszej sprawie. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz pełnoletnią córką, nie posiada zasobów pieniężnych, jest właścicielem domu o powierzchni 200 m2, trzech samochodów ciężarowych marki [...] (rok produkcji: 1999, 2000, 2002) oraz dwóch samochodów osobowych marki [...] (rok produkcji: 2003, 2004). Wnioskodawca pozostawił niewypełnioną rubrykę 10 formularza PPF, w której należało wpisać źródło oraz miesięczną wysokość uzyskiwanych dochodów. Uzasadniając wniosek, skarżący podał m.in., że nie stać go na wydatek związany z ustanowieniem zastępstwa prawnego z wyboru, w celu skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem – co wymaga podkreślenia – to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 25 lutego 2011 r. wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej oraz innych źródeł - za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2010 r.; odpisów złożonego przez niego we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; dodatkowego oświadczenia w przedmiocie aktualnego źródła utrzymania małżonki i córki oraz kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów w okresie ostatnich trzech miesięcy; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz małżonkę rachunków bankowych (w tym lokat), maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania, złożenia przez każdego z małżonków stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, innych). Doręczenie wezwania nastąpiło w trybie określonym w art. 73 P.p.s.a. Przepis ten reguluje doręczenie zastępcze poprzez pozostawienie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru (awiza) w miejscu zamieszkania adresata (umieszczenie w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe). Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. W okolicznościach niniejszej sprawy wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych w trybie art. 255 P.p.s.a. zostało nadane jako przesyłka polecona pod numerem [...] na adres wskazany przez wnioskodawcę w rubryce 2.1 formularza PPF. Pismo było awizowane dwukrotnie, o czym umieszczono odpowiednią adnotację na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w której znajdowała się przesyłka. Z adnotacji urzędowych wynika bezspornie, że pismo nie mogło zostać doręczone adresatowi osobiście z powodu jego nieobecności w lokalu i w związku z tym faktem pozostawiono informację w skrzynce na korespondencję adresata o możliwości odbioru przesyłki poleconej w placówce pocztowej. Nieodebranie korespondencji w terminie, skutkowało - stosownie do art. 73 § 4 P.p.s.a. - uznaniem pisma za doręczone w dniu, w którym nastąpił upływ czternastodniowego terminu, w jakim pismo pozostawało w urzędzie pocztowym tj. 22 marca 2011 r. Pierwsze awizowanie nastąpiło bowiem w dniu 8 marca 2011 r. kolejne zaś miało miejsce w dniu 16 marca 2011 r. A zatem termin do odbioru przesyłki upływał w dniu 22 marca 2011 r. Skarżący nie uczynił zadość powyższemu wezwaniu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.