III SA/Gd 608/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 października 2024 r. nr SKO Gd/2163/24 w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. M. N. (dalej: "skarżąca") w dniu 28 lutego 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, w którym podała, że jest właścicielką lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 74 m2, łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 50 m2, jest osobą niepełnosprawną, zamieszkuje wspólnie z niepełnosprawnym synem, łączny dochód wyniósł 7.584,93 zł, łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła 2.126,86 zł. Skarżąca do wniosku załączyła decyzję ZUS o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2023 r., decyzje Burmistrza Miasta Malborka z dnia 17 maja 2023 r. i z dnia 8 stycznia 2024 r. , potwierdzające wysokość zasiłku stałego przyznanego synowi skarżącej, orzeczenia Powiatowego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia 7 lutego 2024 r. o stopniu niepełnosprawności skarżącej i z dnia 9 maja 2023 r. o stopniu niepełnosprawności jej syna, zawiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie za styczeń 2024 r., informację o zużyciu wody za styczeń 2024 r. oraz deklarację o wysokości dochodów skarżącej i jej syna za okres od listopada 2023 r. do stycznia 2024 r. Decyzją z dnia 8 marca 2024 r. Burmistrz Miasta Malborka (dalej: "organ I instancji") odmówił skarżącej przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na przekroczenie o ponad 50% normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1335 ze zm., dalej: "u.d.m."). Organ I instancji ustalił, że powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącą i jej syna wynosi 74 m2. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.d.m. normatywna powierzchnia dla dwóch osób wynosi 40 m2. Nadto skarżąca i jej syn nie poruszają się na wózku inwalidzkim ani nie wymagają zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z uwagi na niepełnosprawność. Faktyczna powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez skarżącą przekracza o 85% powierzchnię normatywną dla dwóch osób. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że w jej ocenie powierzchnia podstawowa nie przekracza 50 m2. Dodatkowo jeden pokój dostępny jest wyłącznie z kuchni. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, porusza się na wózku inwalidzkim (na dowód czego dołączyła zaświadczenie lekarskie), jej syn jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a stan jego zdrowia pogarsza się (posiedzenie komisji ds. orzekania o niepełnosprawności odbędzie się w dniu 2 kwietnia 2024 r.). Podniosła, że miesięczny dochód jej i syna wynosi około 2.500 zł, zaś koszty utrzymania lokalu przekraczają kwotę 1.800 zł. Sprzedaż bądź zamiana mieszkania nie jest możliwa z uwagi na związane z tym znaczne koszty, a ze względu na układ mieszkania brak jest możliwości dokwaterowania dodatkowej osoby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako "organ odwoławczy" ) decyzją z dnia 9 października 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 3 oraz ust. 5 u.d.m., które odnoszą się do normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego uprawniającej do przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że okoliczność ta jest ustalana przez organy w pierwszej kolejności. Przekroczenie powierzchni lokalu określonej w ww. przepisach czyni zbędnym ustalanie dalszych przesłanek uprawniających do przyznania dodatku mieszkaniowego, w tym wysokości dochodu. Organ odwoławczy ustalił, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z synem, zajmuje lokal o powierzchni 74 m2, zaś powierzchnia normatywna uprawniająca do otrzymania dodatku mieszkaniowego wynosi 40 m2 i została przekroczona o 34 m2. Skarżąca porusza się na wózku inwalidzkim, zatem, zgodnie z art. 5 ust. 3 u.d.m., powierzchnię normatywną lokalu należało powiększyć o 15 m2 – wynosi ona 55 m2. Jednak dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30%, albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W pozostałych przypadkach, niezależnie od wielkości przekroczenia powierzchni, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, o czym stanowi art. 5 ust. 5 u.d.m. W przypadku lokalu skarżącej powiększenie powierzchni normatywnej o 30% daje wynik 71,50 m2 (55 m2 + 30%), co oznacza, że przekracza ona normatywną powierzchnię o więcej niż 30%. Natomiast zestawienie powierzchni użytkowej lokalu (74 m2) oraz powierzchni pokoi i kuchni (50 m2) wskazuje, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu wynosi 67,56% i przekracza 60% (60% powierzchni użytkowej wynosi 44,40 m2). Ustalenia dokonane w ww. zakresie wykluczają możliwość przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy wyjaśnił , że ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, które pozwoliłyby na przyznanie dodatku mieszkaniowego ze względu na trudną sytuację materialną czy życiową wnioskodawcy, pomimo niespełnienia przesłanek wskazanych w ustawie. Skarżąca nie przedłożyła także nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna, które mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zarzuciła organom obu instancji nie uwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności kryterium dochodowego, wysokości ponoszonych wydatków na mieszkanie oraz stanu zdrowia i skoncentrowanie się wyłącznie na metrażu zajmowanego lokalu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie mogła być uwzględniona. Kwestię dodatków mieszkaniowych normuje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( t.j. Dz.U z 2023 r., poz. 1335 ) , dalej jako " u.d.m.". Zawiera ona szereg wymogów, które muszą być spełnione, by możliwe było uzyskanie takiego dodatku. Jednym z nich jest kwestia wysokości dochodów wnioskodawcy, lecz nie jedynym. Zgodnie z art. 6 ust.1 u.d.m. wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości: 1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym; 2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym; 3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. W sprawie nie było sporne, że skarżąca jest osobą, która – co do zasady - może ubiegać się o przyznanie dodatku mieszkaniowego, będąc właścicielką samodzielnego lokalu mieszkalnego, mieszkającą w tym lokalu ( art. 2 ust. 1 pkt 3 u.d.m.). Nie było też sporne, że skarżąca prowadzi wraz z synem dwuosobowe gospodarstwo domowe, wobec czego normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego co do zasady nie mogła przekraczać 40 m2 ( art. 5 ust.1 pkt 2 u.d.m.). Jednak skarżąca – na etapie postępowania odwoławczego - przedłożyła dokument, z którego wynika, że porusza się ona na wózku inwalidzkim. Przepis art. 5 ust.3 u.d.m. stanowi natomiast, że normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Normatywną powierzchnię powiększa się niezależnie od liczby członków gospodarstwa domowego. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240 i 852). Z powyższych względów możliwe było w niniejszej sprawie powiększenie normatywnej powierzchni do 55 m2 . Skarżąca nie przedłożyła natomiast żadnego dokumentu, który uprawniałby do dalszego zwiększenia powierzchni normatywnej z uwagi na niepełnosprawność jej syna. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Powierzchnia użytkowa lokalu skarżącej wynosi 74,00 m2 , przy czym łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 50,00 m2. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie powiększenie powierzchni normatywnej , wynoszącej 55 m2 o 30%, czyli o 16,5 m2 , daje wynik 71,50 m2 (55,00 m2 + 16,5 m2 ). Zatem powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30% , bowiem możliwe przekroczenie wynosi 71,50 m2 , a lokal skarżącej ma powierzchnię użytkową wynoszącą 74,00 m2. Nie został zatem spełniony warunek uzyskania dodatku mieszkaniowego, przewidziany w art. 5 ust. 5 pkt 1 u.d.m. Dokonując oceny możliwości przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego z uwagi na treść art. 5 ust.1 pkt 2 u.d.m. stwierdzić trzeba, że łączna powierzchnia pokoi i kuchni w mieszkaniu skarżącej wynosi 50,00 m2. Organ odwoławczy zasadnie wskazał, że z zestawienia powierzchni użytkowej lokalu -74,00 m2 oraz powierzchni pokoi i kuchni -50,00 m2 wynika , że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu wynosi 67,56 % . Wskazać należy, że 60% powierzchni użytkowej lokalu to 44,40 m2 ( 74 m2 x60%). Zatem udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60%. Wyklucza to możliwość powiększenia powierzchni normatywnej i przyznania dodatku mieszkaniowego. Jak wyjaśniał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji , przyznanie dodatku mieszkaniowego nie jest uzależnione jedynie od kryterium dochodowego. Jeżeli jeden z warunków nie jest spełniony , to dodatek mieszkaniowy przyznany być nie może. Skarżąca nie spełnia wymogów z art. 5 u.d.m. , dotyczących normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, zatem zbędne było dokonywanie przez organ oceny kryterium dochodowego przyznania dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 3 u.d.m., czy też wysokości wydatków poniesionych przez skarżącą , o których mowa w art. 6 ust.3 tej ustawy. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy , prawidłowo zastosował też przepisy prawa materialnego. Dokonane wyliczenia rachunkowe są prawidłowe i nie budzą żadnych wątpliwości Sądu. W tej sytuacji Sąd , na mocy art. 151 p.p.s.a. , oddalił skargę jako bezzasadną.