III SA/Gd 61/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-04-09
Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Marek Gorski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zawiesić postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu toczącego się postępowania dotyczącego zmiany granic administracyjnych gmin i uregulowania numeracji porządkowej nieruchomości, jeśli wniosek o wymeldowanie dotyczy innej nieruchomości niż ta, której dotyczy postępowanie o zmianę granic?Ratio decidendi
Organ administracji nie może zawiesić postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu toczącego się postępowania dotyczącego zmiany granic administracyjnych gmin, jeśli wniosek o wymeldowanie dotyczy innej nieruchomości niż ta, której dotyczy postępowanie o zmianę granic. Rozbieżność między nieruchomością, z której ma nastąpić wymeldowanie, a nieruchomością, której dotyczy postępowanie o zmianę granic, wyklucza możliwość uznania tego postępowania za zagadnienie wstępne, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie.Stan faktyczny
Skarżąca J. T. wniosła o wymeldowanie z jej adresu osób, które nie są członkami jej rodziny, a które posługują się jej adresem, mimo że faktycznie zamieszkują na innej posesji, administracyjnie należącej do innej gminy. Prezydent Miasta zawiesił postępowanie, wskazując na toczące się postępowanie w sprawie uregulowania numeracji porządkowej nieruchomości w innej gminie i zmianę granic administracyjnych. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, błędne ustalenia faktyczne i błędne przyjęcie, że postępowanie w sprawie zmiany granic dotyczy jej nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia NSA Marek Gorski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 4 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 24 września 2007 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. T. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J. T. wniosła o wymeldowanie z adresu W., ulica [...], osób zameldowanych pod tym adresem, poza nią i członkami jej rodziny.
W uzasadnieniu wniosku podała, iż osoby nie będące członkami jej rodziny posługują się jej adresem, mimo że posesja, w której faktycznie zamieszkują, znajduje się w granicach miasta R.
Postanowieniem z dnia 24 września 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], powołując się na treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego z budynku nr [...] przy ulicy [...] w W. następujących osób: L. Cz., H. Cz., J. L., G. L., B. S., J. S., B. R., D. B., W. B.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawą zawieszenia postępowania jest prowadzona przez Urząd Miasta w R. sprawa uregulowania numeracji porządkowej nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] obręb [...] w R., dla której używany jest błędny adres W., ulica [...]. Wskazano też, że zawieszenie postępowania następuje do czasu zmiany granic administracyjnych miast i spowodowania odłączenia nieruchomości z R. i przyłączeniu do W. oraz nadaniu numeracji porządkowej dla tej nieruchomości.
Wojewoda [...] po rozpoznaniu zażalenia J. T. postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie organu odwoławczego w sprawie niniejszej ma zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym organ administracji zawiesza postępowanie z urzędu, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ. Organ wskazał, że trwające postępowanie w sprawie odłączenia spornej nieruchomości od R. i przyłączenie jej do W. stanowi podstawę do zawieszenia postępowania, gdyż dopiero ustalenie, w obrębie której gminy znajdzie się sporny lokal pozwoli ustalić organ właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła J. T. zarzucając:
1. rażące naruszenie przepisów postępowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
2. błędne ustalenia faktyczne, polegające na przyjęciu, że postępowanie w sprawie odłączenia nieruchomości z Miasta R. i przyłączenie jej do W. dotyczy nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...],
3. błędne ustalenia faktyczne, polegające na przyjęciu, że trwa postępowanie w sprawie odłączenia nieruchomości z Miasta R. i przyłączenie jej do W.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż pod jej adresem (W., ulica [...]) zameldowane są osoby, które nigdy pod tym adresem nie przebywały i nie przebywają. Osoby te zamieszkują na innej posesji położonej w pobliżu, która administracyjnie znajduje się w innej gminie, to jest w miejscowości R. (działka nr [...] obręb [...]). Położenie tejże nieruchomości jest takie, iż faktycznie dojazd do niej jest możliwy tylko z ulicy [...] w W. Zdaniem skarżącej zamiar władz W. i R. dotyczący odłączenia działki nr [...] obręb [...] w R. i przyłączenia jej do W., czyli zamiar zmiany granic gmin nie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie z posesji skarżącej osób, które nigdy na niej nie zamieszkiwały. Zmiana granic gmin nie następuje w postępowaniu administracyjnym, lecz w drodze rozporządzenia Rady Ministrów i nie toczy się w tej sprawie żadne postępowanie. Kwestia ewentualnego wydania aktu normatywnego nie jest rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd i nie uzasadnia zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy mało wnikliwie zapoznał się z aktami sprawy, o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, bowiem organ błędnie uznał, iż postępowanie w sprawie odłączenia nieruchomości z R. z przyłączenia jej do W. dotyczy nieruchomości skarżącej. Tymczasem nie toczy się żadne postępowanie w sprawie nieruchomości do niej należącej, a zamiar zmiany przynależności administracyjnej dotyczy działki nr [...] obręb [...] w R. To właśnie mieszkańcy tej posesji są błędnie zameldowani na posesji przy ulicy [...] w W. Sprawa zmiany przynależności administracyjnej nie ma znaczenia dla wymeldowania osób bezprawnie zameldowanych na posesji należącej do skarżącej. Z tych też przyczyn nie ma żadnych wątpliwości co do organu właściwego w sprawie, gdyż jest nim Prezydent Miasta [...].Organy administracji nie wykazały, by toczyło się jakiekolwiek postępowanie w sprawie zmiany przynależności administracyjnej działki nr [...] obręb [...] w R., a jeśliby się toczyło, to mogłoby mieć ewentualnie znaczenie dla postępowania w sprawie nadania numeru porządkowego tej nieruchomości, nie zaś dla postępowania o wymeldowanie osób ze spornej posesji. Zamiar zmiany przynależności administracyjnej nieruchomości nie może powodować wstrzymania wszelkich postępowań dotyczących tej nieruchomości; dopóki taka zmiana nie nastąpi, nieruchomość położona jest w R. i Burmistrz [...] jest zobowiązany nadać jej numer porządkowy. Wskazała również, że postanowienie organu jest niekonsekwentne, bowiem zawieszenie nastąpiło rzekomo w związku z postępowaniem w sprawie uregulowania numeracji porządkowej nieruchomości, lecz do czasu zmiany granic gmin. Ewentualne postępowanie w sprawie nadania numeru działce nr [...] obręb [...] w R. również nie ma znaczenia dla postępowania o wymeldowanie osób z posesji skarżącej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 24 września 2007 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że z informacji uzyskanych w Urzędzie Miasta R. wynika, iż sprawa jest w toku, podejmowane są konsultacje społeczne i odpowiednie uchwały. W tej sytuacji zasadne jest zawieszenie postępowania.
W piśmie procesowym z dnia 10 marca 2008 r. skarżąca podtrzymała wnioski i twierdzenia zawarte w wywiedzionej skardze. Podkreśliła, że podjęcie konsultacji społecznych i innych czynności nie oznacza, że ostatecznie Rada Ministrów zgodzi się na zmianę i wyda stosowne rozporządzenie. Jednakże kwestia ta jest bez znaczenia dla sprawy o wymeldowanie osób z jej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania, zostało ono wszczęte na wniosek J. T. i dotyczy wymeldowania z miejsca pobytu stałego – W., ul. [...], dziewięciu osób, wymienionych w zawiadomieniu. Z akt sprawy wynika, że działka, położona w W., nosi numer [...] obręb [...]. Z akt sprawy wynika także, iż w toku postępowania ustalono, że dla innej nieruchomości – działki nr [...] obręb [...] , położonej w R., "używany jest błędny adres W., ul. [...]". Z akt sprawy nie wynika natomiast, czy nieruchomość ta, czyli działka nr [...] obręb [...] , ma nadany taki numer porządkowy zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Obecnie kwestię numeracji porządkowej nieruchomości normuje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz.2027) oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości ( Dz. U. Nr 243, poz.2432). Używanie błędnego adresu nie jest tożsame z nieprawidłowością w numeracji porządkowej nieruchomości polegającą na tym, że dwie różne nieruchomości mają taką samą numerację. Sformułowanie znajdujące się w postanowieniu Prezydenta Miasta [...] "używany jest błędny adres" sugeruje pomyłkę, a nie istnienie takiej właśnie nieprawidłowości w numeracji porządkowej nieruchomości. Możliwe też jest, że nieruchomości położonej w R. w ogóle nie nadano numeracji porządkowej.
Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie , a na postanowienie Prezydenta Miasta [...], wydane w trybie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ( zawieszenie postępowania) zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. zażalenie przysługuje.
Postanowienie organu I instancji nie spełnia rygorów określonych w art. 124 § 2 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne jest niejasne i nie zawiera istotnych dla sprawy ustaleń. Zawieszenie postępowania " w związku z prowadzoną przez Urząd Miasta w R. sprawą uregulowania numeracji porządkowej nieruchomości (...) w R." oraz "do czasu zmiany granic administracyjnych miast i spowodowaniu odłączenia nieruchomości z R. i przyłączeniu do W. oraz nadaniu numeracji porządkowej dla w/w nieruchomości" jest w świetle ustaleń dokonanych przez organ, a właściwie ich braku, nieuzasadnione. Brak zarówno niezbędnych ustaleń faktycznych , jak i wykazania, z jakich przyczyn organ uznał, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od wskazanych przez organ okoliczności. Sytuacja ta uniemożliwia ocenę , czy faktycznie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Nadmienić jedynie należy, że organ mógłby ewentualnie rozważać istnienie przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyby dwóm różnym nieruchomościom nadano taką samą numerację porządkową.
Nieprawidłowości tych nie zauważył Wojewoda [...], który dodatkowo – jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego oraz treści odpowiedzi na skargę, nie uchwycił istoty wszczętego postępowania. Sprawa bowiem dotyczy wymeldowania osób z nieruchomości skarżącej położonej w W., a nie z nieruchomości położonej w R. Tymczasem organ odwoławczy tak konstruuje uzasadnienie swojego postanowienia, jakby wniosek o wymeldowanie dotyczył wymeldowania osób z nieruchomości położonej w R. Tak więc wywody organu odwoławczego , że odłączenie "spornej nieruchomości od R. i przyłączenie jej do W." stanowi podstawę do zawieszenia postępowania, gdyż pozwoli to na ustalenie organu właściwego do załatwienia sprawy, jest chybione. Skoro wniosek o wymeldowanie dotyczył nieruchomości położonej w W. nie ma podstaw do dokonywania ustaleń organu właściwego do załatwienia sprawy.
Zasadne są wobec powyższego zarzuty skargi odnoszące się do zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego dotyczące błędnych ustaleń faktycznych , a co za tym idzie, błędnego przyjęcia istnienia przesłanek z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Nadmienić ponadto należy, że organ odwoławczy, choć prawidłowo po rozpatrzeniu zażalenia wydał postanowienie, to jednak nie przywołał art. 144 k.p.a., który stanowi, że w sprawach nie uregulowanych (...) do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Wobec powyższego Sąd stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, uchylił postanowienia organów obu instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło