III SA/Gd 61/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 października 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu K. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku) 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) złotych zawierające należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia 17 września 2013r. Nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odmówił wymeldowania G. J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z którego wynika, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ podał, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu, po uzyskaniu informacji od A. J. - byłej żony G. J., o niezamieszkiwaniu wymienionego w spornym lokalu. W piśmie wskazano, że G. J. wyprowadził się z lokalu, zabierając swoje rzeczy. Oceniając zebrany materiał dowodowy uznano, że brak jest podstaw do wymeldowania G. J. z lokalu. Ustalony stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na to, że ww. obecnie zamieszkuje pod tym adresem. Co więcej w spornym lokalu od dnia 18 marca 2013r. mieszka z nim jego obecna żona – A. J.. Dalej ustalono, że aktualnie G. J. przejawia zdecydowaną wolę przebywania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.. Organ wyjaśnił też, że w tego typu postępowaniach (tj. o wymeldowanie) należy ustalić, czy dana osoba mieszka pod wskazanym adresem, czy też nie. Co w niniejszej sprawie doprowadziło do konkluzji, że ocena materiału, dotyczącego okresu istniejącego przed marcem 2013r. traci na znaczeniu. Dla rozstrzygnięcia sprawy decydujące znaczenie miał stan istniejący w momencie rozstrzygania, a stan ten wskazywał na to, że wymieniony obecnie zamieszkuje w spornym lokalu, skupiając w nim swoje aktualne interesy życiowe - to uniemożliwia jego wymeldowanie. Organ odniósł się także do skarg G. J. i stwierdził, że część jego zarzutów jest bezpodstawnych. Brak zawiadomienia go o terminie rozprawy administracyjnej nie miał miejsca. Zarzut zarówno co do stronniczości pracownika prowadzącego postępowanie, jak i braku jego kompetencji oraz umiejętności tudzież permanentnego naruszania zasad kodeksu postępowania administracyjnego również nie znalazł jakiegokolwiek potwierdzenia. Ponadto sfałszowanie podpisu G. J. przez A. J. na piśmie do Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta nie miało żadnego wpływu na decyzję w sprawie o wymeldowanie wymienionego. Podobne stwierdzenie można odnieść do treści składanych przez A. J. i córkę stron oraz świadka R. M. wyjaśnień i zeznań. Wskazano, że organ posiada zdolność oceny dowodów, w tym zeznań, czy wyjaśnień składnych przez strony i świadków. Organ potwierdził brak podpisu pracownika sporządzającego adnotację urzędową z dnia 31.07.2013r. oraz nieprawidłową datę ("31 września 2013r.") podaną na piśmie z dnia 26 sierpnia 2013r., ale wyjaśnił, że uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy i zostały usunięte w dniach 5.09.2013r. (błędna data) oraz w 9.09.2013r. (brak podpisu pracownika). W odwołaniu od powyższej decyzji A. J. wskazała na jej krzywdzący charakter. Zarzuciła organowi I instancji niewystarczające wyjaśnienie sprawy i nie przeprowadzenie wszystkich dowodów przewidzianych przez kodeks postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia 29 października 2013r. Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zaistniały podstawy do wymeldowania G. J.. Nie wynikało bezspornie, że przedmiotowy lokal nie stanowi centrum życiowego G. J., a on sam opuścił sporny lokal w sposób dobrowolny i trwały, i nie ma woli zamieszkiwania w tym lokalu na pobyt stały. Organ I instancji przeprowadził obszerne postępowanie dowodowe, przesłuchał wielu świadków, przeprowadził dwie rozprawy administracyjne, do akt sprawy załączono dokumenty i pisma stron. Dowody te nie potwierdziły jednak tezy, że były mąż A. J. nie mieszka w spornym lokalu. Zarówno wnioskodawczyni, jak i jej córka D. D. w swoich zeznaniach potwierdziły, że od marca 2013 roku G. J. wraz z obecną żoną zamieszkali w przedmiotowym lokalu, wprowadzili do niego swoje rzeczy, zajmują jeden pokój, nocują tam. Organ wyjaśnił, że dla sprawy nie ma znaczenia fakt, że kilka lat temu wymieniony opuścił sporny lokal i w nim nie mieszkał. Istotnym dla sprawy był ustalony aktualny stan faktyczny potwierdzający, że wymieniony przebywa w spornym lokalu, nie zerwał więzi łączących go z tym lokalem, i ma wolę przebywania tam. Podczas prowadzonego postępowania nie udowodniono, że wymieniony opuścił przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały, i że tam nie mieszka. Powołani świadkowie nie potwierdzili też ww. twierdzeń wnioskodawczyni. Dalej ustosunkowując się do argumentów A. J., jakoby były mąż pozorował zamieszkiwanie w spornym lokalu w celu uniknięcia wymeldowania, organ odwoławczy uznał je za nie udowodnione, tym bardziej, że opierały się jedynie na jej wyjaśnieniach. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdził, że G. J. aktualnie mieszka w miejscu pobytu stałego, posiada tam swoje rzeczy, przebywa tam wraz z obecną żoną. Nie potwierdził natomiast, że nie ma woli zamieszkiwania w tym lokalu lub zamiaru przeniesienia swojego centrum życiowego w inne miejsce. Organ wyjaśnił ponadto, że nawet przejściowe nieobecności w miejscu pobytu stałego związane na przykład z leczeniem, wykonywaniem pracy zarobkowej poza miejscem zameldowania, odwiedzin znajomych czy rodziny nie świadczą bezspornie o tym, że osoba opuściła sporny lokal na stałe, zrezygnowała z prawa zamieszkiwania w nim i przeniosła swoje centrum życiowe w inne miejsce. W skardze na powyższą decyzję Wojewody skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. D. wniosła o uchylenie decyzji w całości. Twierdziła, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Zarzuciła organom, że wadliwie został oceniony stan faktyczny sprawy. Zdaniem skarżącej organ nie przeprowadził wszystkich dowodów istotnych dla sprawy, nie działał wnikliwie. Natomiast zebrany materiał dowodowy jest rozbieżny i wyklucza się nawzajem. W ocenie skarżącej jej były mąż pozoruje fakt zamieszkiwania w spornym lokalu. Organ zaś nie dokonał nawet oględzin mieszkania, co jej zdaniem byłoby istotnym dowodem w sprawie. Przyznała, że jej były mąż od marca 2013r. zajął jeden z użytkowanych przez nią i córkę pokoi, który zamknął na klucz. Przebywa w nim do 5 razy w miesiącu w różnych odstępach czasu. Twierdziła jednak, że pozostawienie rzeczy w lokalu nie świadczy o istnieniu związku z lokalem i nie mogą stanowić ujemnej przesłanki do dokonania wymeldowania. Zatem sam zamiar stałego pobytu w danym lokalu nie przesądza o stałym jego charakterze. Natomiast składane zapewnienia o chęci mieszkania w miejscu zameldowania nie mogą byś sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Skarżąca dodała, że obecnie toczy się postępowanie przed sądem cywilnym w G., które ma na celu dokonanie podziału do korzystania z przedmiotowego mieszkania. Uczestnik postępowania G. J. wniósł o oddalenie skargi. Zaprzeczył twierdzeniom skarżącej, że od 7 grudnia 2013 r. nie przebywa w spornym lokalu. Stwierdził również, że nie wyprowadził się z niego po rozwodzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle zarzutów w niej podniesionych punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania aktów administracyjnych stanowić winna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych( tj. Dz.U. z 2006r. , nr 139 poz. 993 ze zm.) , zwanej dalej "ustawą". Przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Wskazać należy również na wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu przejawiającą się stałym realizowaniu szeregu podstawowych funkcji życiowych, co musi prowadzić do wniosku, że sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, że zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Co istotne, takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez kodeks postępowania administracyjnego, przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Generalnie zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania, w ocenie Sądu, prowadzi do wniosku, że nie można uznać, iż G. J. opuścił definitywnie przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Należy przy tym zauważyć, że prawidłowo postąpiły organy dokonując oceny istnienia tej przesłanki w momencie rozstrzygania. Powyższa teza wynika zwłaszcza z bezspornego faktu, że G. J., posiadając klucze do przedmiotowego lokalu, w dniu 18 marca 2013 r. wszedł do niego wraz ze swoją małżonką i zajął w nim jeden pokój, wnosząc przy tym do niego swoje rzeczy. Nadto ww. zajął część mebli kuchennych umieszczając w nich swoje naczynia i produkty żywnościowe. Okoliczności te znalazły potwierdzenia w zeznaniach skarżącej A. J. oraz jej córki D. J. (k. 29-30, k. 40 i k. 133 akt administracyjnych). G. J., jak wynika z akt sprawy, nie zamieszkuje stale w ww. pokoju, przebywa w nim kilka razy w miesiącu w różnych odstępach czasu. Należy jednak zauważyć, że z uwagi na charakter prowadzonej przez G. J. działalności gospodarczej, często przebywał on poza miejscem stałego zameldowania i stan taki miał miejsce również w okresie, gdy ww. i skarżąca byli małżeństwem. Fakt ten potwierdzają przesłuchani w sprawie świadkowie (R. Miksa - k. 145 akt administracyjnych, J. Krym - k. 142, D. D. - k. 132). Tym samym nie można uznać za zasadne twierdzenie skarżącej, że jej były mąż pozoruje fakt zamieszkiwania w spornym lokalu. Skarżąca tego w żaden sposób nie wykazała, podobnie nie potwierdziły się jej twierdzenia, że aktualnym miejscem pobytu stałego G. J. jest lokal mieszkalny nr [...] położony w G. przy ul. [...]. Zaprzeczyła temu właścicielka przedmiotowego lokalu I. A. ( k. 251 akt administracyjnych). W tym stanie sprawy organy prawidłowo przyjęły, że brak było podstaw do wymeldowania G. J. z przedmiotowego lokalu. Ww., jak wynika z materiału dowodowego sprawy, przebywa w spornym lokalu i ma zamiar w nim przebywania. Okoliczność, że jest skonfliktowany ze swoją byłą żoną nie ma tu żadnego znaczenia. Skomplikowana życiowo sytuacja sprawia, że G. J. przebywa w lokalu nieregularnie, ale fakt ten nie może przesądzać o spełnieniu przesłanki wymaganej powołanym przepisem do wymeldowania. Wbrew twierdzeniom skarżącej, z materiału dowodowego nie wynika aby cały czas zamieszkiwał poza lokalem. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości nie rozpatruje zaś sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Jego właściwość ogranicza się bowiem do kontroli przestrzegania prawa. Nie może więc kwestionować konkretnego rozstrzygnięcia administracyjnego na podstawie przesłanek pozaprawnych w sytuacji gdy dana osoba nie zerwała w sposób ostateczny więzi z lokalem, w którym jest zameldowana (która to przesłanka musi być spełniona w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, aby wydać pozytywną decyzję w przedmiocie zameldowania). Subiektywne odczucia skarżącej dotyczące zaistniałej sytuacji faktycznej sprawy, a koncentrujące się wokół jej stosunków z G. J. na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego nie mogą jednak stanowić podstawy do wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego. Podobnie sąd administracyjny nie może brać pod uwagę równolegle toczonych postępowań stricte dotyczących stosunków osobistych pomiędzy skarżącą a uczestnikiem postępowania. W reasumpcji powyższych rozważań uznać należało, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie nie spełnione zostały ustawowe przesłanki przemawiające za wymeldowaniem G. J. z pobytu stałego. W sprawie podjęte zostały bowiem wszelkie kroki celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ pierwszej instancji wnikliwie i w sposób obiektywny przeprowadził stosowne czynności dowodowe, dążąc do ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prawidłowa była również decyzja wydana przez organ odwoławczy ponownie rozpatrujący i rozstrzygający sprawę w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej wprost w art. 15 k.p.a. Sąd nie podzielił tym samym postawionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 i 12 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie stwierdzając naruszenia przez organy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa procesowego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.