III SA/Gd 612/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-11-09

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Jacek Hyla, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne pouczenie zawarte w postanowieniu organu administracji publicznej, dotyczące możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, może stanowić podstawę do uznania takiego wniosku za dopuszczalny, mimo braku przewidzianej prawem możliwości jego zaskarżenia?
Ratio decidendi
Błędne pouczenie zawarte w postanowieniu organu administracji publicznej, dotyczące możliwości zaskarżenia, nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach. W sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżenia danego postanowienia w administracyjnym toku instancji, organ odwoławczy jest zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z przyczyn przedmiotowych, nawet jeśli w postanowieniu znalazło się błędne pouczenie.
Stan faktyczny
A. M. złożył wniosek o sprostowanie pouczenia zawartego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) dotyczącej zasiłku celowego. SKO postanowieniem odmówiło sprostowania, ale błędnie pouczyło o możliwości wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po złożeniu przez A. M. takiego wniosku, SKO stwierdziło jego niedopuszczalność, wskazując na brak przewidzianej prawem możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie sprostowania. A. M. zaskarżył postanowienie SKO o niedopuszczalności wniosku do WSA w Gdańsku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lutego 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej sprostowania pouczenia zawartego w decyzji oddala skargę. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 141 § 1, art. 111, art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność wniosku A. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy od postanowienia Kolegium z dnia 15 listopada 2016 r. nr [...] o odmowie sprostowania pouczenia zawartego w decyzji Kolegium z dnia 1 września 2016 r. nr [...] wydanej w przedmiocie zasiłku celowego. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia 1 września 2016 r. nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 9 czerwca 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania A. M. zasiłku celowego. Pismem z dnia 6 października 2016 r. A. M. zwrócił się do Kolegium z wnioskiem o sprostowanie pouczenia zawartego w decyzji organu odwoławczego co do możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. nr [...] Kolegium odmówiło sprostowania pouczenia zawartego w wydanej przez siebie decyzji wskazując, że pouczenie to jest jasne, klarowne, kompletne i jednoznaczne. W postanowieniu z dnia 15 listopada 2016 r. znalazło się błędne pouczenie o możliwości jego zaskarżenia poprzez wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. A. M. zwrócił się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odnosząc się do złożonego wniosku Kolegium wskazało, że na postanowienie podjęte na podstawie art. 111 k.p.a. (to jest postanowienie w przedmiocie sprostowania pouczenia zawartego w decyzji) nie służy środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że strona nie ma możliwości wniesienia zażalenia bądź – jak w rozpatrywanej sprawie – wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - zgodnie z art. 134 k.p.a. zobligowany jest stwierdzić niedopuszczalność wniesionego środka odwoławczego z przyczyn przedmiotowych. Odnosząc się do pouczenia zawartego w postanowieniu z dnia 15 listopada 2016 r. Kolegium wskazało, że błędne pouczenie nie może stanowić podstawy do przyznania stronie postępowania nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach prawa uprawnień procesowych. A. M. zaskarżył wyżej wskazane postanowienie Kolegium z dnia 14 lutego 2017 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. Ponadto skarżący wniósł o uchylenie wydanego przez ten organ postanowienia z dnia 15 listopada 2016 r. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie rażąco narusza obowiązujące przepisy prawne to jest art. 6, art. 35 § 1, art. 36 § 1 i art. 134 k.p.a. Postanowienie to jest ponadto przeciwstawne względem pouczenia o możliwości zaskarżenia postanowienia Kolegium z dnia 15 listopada 2016 r. zawartego w tym postanowieniu, rażąco narusza interes społeczny i obywatelski jak i powoduje utratę zaufania do organów państwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Orzekając zaś w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ, na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 141 § 1, art. 111, art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy w tym miejscu wskazać, że przepis art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy środek w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dopuszczalny, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, to jest z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Co istotne, niedopuszczalność wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, o czym mowa w art. 134 k.p.a., zachodzić może z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność wniosku z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia tego środka przez podmiot niemający legitymacji albo też wniesienia tego środka przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Przyczyny podmiotowe pozostają w bezpośrednim związku z przyznaniem jednostce statusu strony. Niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji bądź postanowienia w administracyjnym toku instancji. Sąd wskazuje, że ten ostatni przypadek zaistniał w rozpatrywanej sprawie, gdyż niezaskarżalnym postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło sprostowania pouczenia zawartego w wydanej przez ten organ decyzji. Jeżeli następnie (to jest po złożeniu przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) organ odwoławczy stwierdził, że nie istnieje przewidziana przepisami prawa możliwość zaskarżenia postanowienia o odmowie sprostowania pouczenia zawartego w decyzji zobligowany był - zgodnie z art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - stwierdzić niedopuszczalność wniesionego środka z przyczyn przedmiotowych. Takie rozstrzygnięcie proceduralne zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydane w dniu 14 lutego 2017 r. a Sąd nie znalazł podstaw aby uznać wydane postanowienie za akt wadliwy. Odnosząc się do z kolei do faktu zawarcia błędnego pouczenia w postanowieniu Kolegium z dnia 15 listopada 2016 r., Sąd wskazuje, że w świetle art. 112 w zw. z art. 126 k.p.a. (w brzmieniu z daty wydania zaskarżonego postanowienia) błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa wniesienia środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Stwierdzić jednakże należy, że błędne pouczenie nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach, a co za tym idzie, nie stwarza dla skarżącego prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Okoliczność powyższa pozostaje zatem bez wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie, które jest prawidłowe. Za niemające wpływu na dokonaną przez Sąd oceną - w świetle przedmiotu zaskarżenia - uznać z kolei należało podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 35 § 1 i art. 36 § 1 k.p.a. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienie narusza prawo (zob.: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło