III SA/Gd 617/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Wojewody z dnia 6 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. F. kwotę 115 (sto piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Gd 617/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 8 grudnia 2000 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w T. A. F.. Decyzja ta została doręczona przedstawicielowi A. F. B. K. w dniu 11 grudnia 2000 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w dniu 25 czerwca 2001 r. A. F., składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podał, iż nie wiedział o toczącym się postępowaniu, gdyż nie został o nim poinformowany, a jego praca wymaga częstych i długotrwałych wyjazdów poza T.. Stwierdził, że jego teść, który złożył wniosek o wymeldowanie, doskonale znał miejsce jego pobytu, a mimo to ustanowiony został kurator w myśl art. 34 k.p.a. Osoba kuratora nie jest znana odwołującemu, a z treści pisma zawierającego decyzję dowiedział się, że decyzję doręczono kuratorowi, jako jego przedstawicielowi. Nic mu nie wiadomo o tym, by jego przedstawiciel poczynił jakieś kroki zmierzające do ustalenia miejsca pobytu odwołującego, a co za tym idzie - poinformowania go o doręczonej mu decyzji. W dniu 15 czerwca 2001 r. zgłosił się do Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w T. w celu wyjaśnienia sprawy i w tym dniu dopiero otrzymał kopię decyzji, z której dowiedział się o prowadzonym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2001 r. Wojewoda na podstawie art. 134 k. p.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez A. F. od decyzji" Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 8 grudnia 2000 r., orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w T.. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji nie ustalono miejsca faktycznego pobytu A. F.. Kierowane do niego pismo nie zostało odebrane. Dla ochrony praw odwołującego ustanowiony został przez Sąd Rejonowy w T. kurator w osobie B. K. i brał on udział w postępowaniu, jako przedstawiciel strony. Nie skorzystał on z możliwości wniesienia środka odwoławczego w ustawowym terminie, a termin ten upłynął w dniu 27 grudnia 2000 r. A. F. złożył odwołanie w dniu 22 czerwca 2001 r., czyli znacznie przekroczył termin do złożenia odwołania. Wojewoda stwierdził, że żądanie przywrócenia terminu nie może być uwzględnione, gdyż nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 58 § l i 2 k.p.a. .Organ meldunkowy podjął szereg działań mających na celu ustalenie miejsca pobytu odwołującego - wysłano pisma do Centralnego Biura Adresowego, Kartoteki Skazanych i Tymczasowo Aresztowanych, przeprowadzono kontrolę meldunkową w miejscu zameldowania. Zdaniem organu odwoławczego, należało uznać, że A. F. nie uprawdopodobnił, że nie ponosi winy w zwłoce, co skutkuje odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ wskazał, iż okoliczność, że w wyniku działań S. M. uniemożliwiono odwołującemu wzięcie udziału w postępowaniu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Na powyższą decyzję A. F. wywiódł skargę. Domagając się jej uchylenia, zarzucił naruszenie art. 58 § l k.p.a. przez uznanie, że nie wykazał przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a w szczególności, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy oraz obrazę art. 8 k.p.a., gdyż wydane postanowienie uniemożliwia przeprowadzenie mu osobiście obrony swoich praw. Rozpoznając niniejszą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 3 czerwca 2004 r. o sygn. akt 3 II SA/Gd 2803/01 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu orzeczenia sąd podał, iż organ nie wykazał, na czym właściwie miałaby polegać wina skarżącego w uchybieniu terminu. Organ poprzestał jedynie na podnoszeniu okoliczności związanych z podjętymi próbami ustalenia miejsca pobytu skarżącego. Jednakże, jak podkreślił sąd, okoliczności te dotyczą jedynie działań organu, nie zaś skarżącego, który zarzucał, że nie wniósł odwołania w terminie, gdyż w ogóle nie wiedział o toczącym się postępowaniu. Czynności organów administracji dotyczące ustalenia miejsca pobytu skarżącego miały w niniejszej sprawie znaczenie dla ustanowienia przedstawiciela dla skarżącego, nie zaś dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W wytycznych dla organu administracji, dotyczących ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy sąd nakazał szczegółowo rozważyć i uzasadnić wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 58 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie w drugiej instancji, Wojewoda w postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 8 grudnia 2000 r. o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w T.. W uzasadnieniu organ podał, iż Sąd Rejonowy w T. ustalił przedstawiciela dla ochrony praw A. F., który w czasie prowadzonego postępowania był osobą nieznaną z miejsca pobytu. W związku z powyższym, jak podał organ, wszystkie czynności w toku prowadzonego postępowania były podejmowane przez B. K. - reprezentującego interesy skarżącego, który w ustawowym terminie nie złożył odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Dopiero około roku później A. F. złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Jak podkreślił organ odwoławczy, w niniejszym postępowaniu zamiast skarżącego wszelkie czynności miał prawo podejmować jego przedstawiciel. To on też miał możliwość złożenia w jego imieniu odwołania, z czego nie skorzystał. W orzecznictwie administracyjnym prezentowany jest pogląd, że przedstawiciela wyznacza się dla strony i pełni on podobną rolę, jaką spełnia pełnomocnik strony. Wyznaczenie pełnomocnika oznaczało więc, zdaniem organu, że strona była należycie reprezentowana. Skoro zatem skarżący był należycie reprezentowany przez pełnomocnika, to organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nadto, organ podał, że podnoszone przez skarżącego zarzuty mogą stanowić podstawę skargi o wznowienie postępowania, z której to możliwości skarżący nie skorzystał. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie A. F., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie ojca Cz. F. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucił: 1. obrazę art. 58 § 1 k.p.a., przez bezprawne i bezpodstawne uznanie, że w złożonym wniosku o przywrócenie terminu nie wykazano przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a w szczególności, że nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, 2. obrazę art. 7 k.p.a., polegającą na tym, że wydane postanowienie uniemożliwia prowadzenie postępowania, w którym "organy administracji (...) podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego", 3. obrazę art. 10 k.p.a., przez uniemożliwienie stronie obrony jej praw, 4. obrazę art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającą na wydaniu przez organ ponownego postanowienia przy zupełnym zignorowaniu zawartych w uzasadnieniu wytycznych co do ponownego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi, w odniesieniu do pierwszego z zarzutów wskazano, że inicjator postępowania w przedmiocie wymeldowania skarżącego – S. M. - doskonale znał miejsce pobytu skarżącego, lecz fakt ten zatajał i w sposób podstępny doprowadził do niekorzystnej decyzji w zakresie wymeldowania skarżącego. Ustanowiony w sprawie kurator natomiast, zdaniem strony, stanowił jedynie "skrzynkę pocztową", do której dokonywano doręczeń, a który sam nie podejmował żadnych działań, by bronić praw strony i ustalić miejsce jej pobytu. O prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wymeldowania skarżący dowiedział się zupełnie przypadkowo, załatwiając w Urzędzie Miejskim zupełnie inną sprawę, gdzie okazało się, że w lokalu przy ulicy [...] nie zamieszkuje od 1987 r. Tymczasem skarżący w latach 1991 - 2000 prowadził w T. działalność gospodarczą, która była zarejestrowana w Urzędzie Miasta i z tego tytułu uiszczał podatki w Urzędzie Skarbowym, również w T.. Zdaniem skarżącego, nie ponosi on jakiejkolwiek winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, gdyż jak tylko powziął wiadomość o wydanej w jego sprawie decyzji, natychmiast złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Skarżący podkreślił przy tym, że przez cały czas był znany z miejsca pobytu. W odniesieniu natomiast do pozostałych zarzutów skargi skarżący podał, że organ odwoławczy ustalił fakty w sytuacji oczywistego ich fałszowania przez wnioskodawcę sprawy o wymeldowanie, co jednakże było proste do zweryfikowania. Podał nadto, że propozycja organu odwoławczego złożenia skargi o wznowienie postępowanie jest obłudna i niekonsekwentna. Nadto, organ nie umożliwił stronie wzięcia udziału w postępowaniu po uchyleniu postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wydane zaś postanowienie nie uwzględnia wskazań tegoż Sądu, odnośnie ponownego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na powyższą skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić należy się ze skarżącym, że organ odwoławczy nie zrealizował wytycznych zawartych w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2004r. w sprawie 3 II SA/Gd 2803/01 wbrew wymogom określonym przepisem art.153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002r. nr 153 poz. 1270). Otóż zgodnie z powołanymi wytycznymi rzeczą organu było szczegółowe rozważenie i uzasadnienie wszystkich przesłanek przywrócenia terminu określonych w art. 58 kpa. A zatem w przypadku negatywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia organ powinien wykazać, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Tymczasem organ pomijając przesłanki istotne z uwagi na przepis art.58 kpa. wskazuje, iż strona była właściwie reprezentowana przez przedstawiciela ustanowionego w trybie art. 34 kpa./ myląc jednocześnie, co słusznie podnosi skarżący, instytucję przedstawiciela i pełnomocnika/ nie odnosząc się w żaden sposób co do zasadności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy dodatkowo, że związanie Sądu rozpoznającego ponownie niniejszą sprawę, oceną prawną zawartą w wyżej powołanym wyroku oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania / por. wyrok NSA z 22 marca 1999r.,IV SA 527/97/ Tak więc przy ponownym rozpoznaniu rzeczą organu będzie ustalenie czy skarżący uprawdopodobnił brak winy w zakresie złożenia odwołania po terminie, uwzględniając jako kryterium przy ocenie winy obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Wszak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w tym przedmiocie nie będzie możliwe uwzględnienie wniosku po stwierdzeniu, iż strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. I odwrotnie jeśli skarżący uwiarygodni stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda stanowiąca przyczynę niedochowania terminu była od niego niezależna i istniała aż do złożenia wniosku, wówczas będzie on zasługiwał na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, skarżący winien wziąć pod rozwagę pouczenie organu o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł na mocy art.145§1 pkt1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w/w ustawy.