III SA/Gd 620/24

WyrokWSA w Gdańsku2025-05-22

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobie, która w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji udokumentowała 364 dni opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, zamiast wymaganych 365 dni?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługuje, jeśli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji udokumentowano jedynie 364 dni opłaconych składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, zamiast wymaganych ustawą 365 dni. Organy prawidłowo nie zaliczyły do okresu uprawniającego okresów, w których podstawa wymiaru składek była niższa od minimalnego wynagrodzenia lub gdy składki nie zostały faktycznie opłacone w wymaganym terminie, a układ ratalny nie niweluje tych skutków.
Stan faktyczny
Skarżący zarejestrował się jako bezrobotny, przedstawiając zaświadczenia ZUS dotyczące okresów prowadzenia działalności gospodarczej i opłacania składek. Organy ustaliły, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację skarżący opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przez 364 dni, a nie wymagane 365 dni. Dodatkowo, okres wykonywania umowy zlecenia został wyłączony z uwagi na zbyt niską podstawę wymiaru składek. Wojewoda Pomorski utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania zasiłku. Skarżący wniósł skargę, kwestionując ustalenia organów i wskazując na opłacanie składek wstecz oraz potencjalne wprowadzenie go w błąd przez urzędników.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 września 2024 r., nr PS-V.8641.109.2024.KG w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. W dniu 26 lipca 2024 r. T. G. (dalej także jako: "skarżący") zarejestrował się w Gdańskim Urzędzie Pracy (dalej w skórce jako: "GUP"). Podczas rejestracji w GUP skarżący przedstawił zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 marca 2024 r., z którego wynika, że w ciągu 18 miesięcy przed zarejestrowaniem w Urzędzie Pracy, tj. w przedziale czasowym od dnia 25 stycznia 2023 r. do dnia 25 lipca 2024 r., podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 25 stycznia 2023 r. do dnia 31 stycznia 2023 r. oraz od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy opłacił za okres od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 31 stycznia 2024 r. Ponadto, skarżący przedstawił, aktualne na dzień 16 lipca 2024r., zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z którego wynika, że w ciągu 18 miesięcy przed zarejestrowaniem w Urzędzie Pracy, tj. w przedziale czasowym od dnia 25 stycznia 2023 r. do dnia 25 lipca 2024 r., podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od dnia 25 stycznia 2023 r. do 31 stycznia 2023 r. oraz od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy opłacił za okres od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Tego samego dnia, tj. 26 lipca 2024 r. skarżący przesłał, za pośrednictwem wiadomości e-mail, do GUP wypowiedzenie umowy z dnia 10 lipca 2024 r., potwierdzające, że w dniu 10 lipca 2024 r. umowa zawarta z firmą R. S. została rozwiązana. GUP w dniu 29 lipca 2024 r. wygenerował dokument z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej odzwierciedlający stan wpisu na dzień 1 lutego 2023 r., z którego wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą T. G. "TAXI" (NIP [...]) od dnia 11 grudnia 2015 r. W dniu 1 lutego 2023 r. zawiesił wykonywanie działalności do 2 marca 2023 r. GUP, w dniu 30 lipca 2024 r., wygenerował również dwa raporty Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ZUS-U1 Status i ZUS-U1 Prawo, z których wynika, że skarżący podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług od dnia 20 marca 2024 r. na rzecz firmy R. S. (NIP [...]) oraz podlegał ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. W dniu 31 lipca 2024 r. do GUP wpłynęło, przekazane zgodnie z właściwością przez Wojewódzki Urząd Pracy w Gdańsku, pismo skarżącego z dnia 25 lipca 2024 r., do którego skarżący załączył, oprócz uprzednio już przedstawione w GUP zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 20 marca 2024 r. i z dnia 16 lipca 2024 r., zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lipca 2024 r. o niezaleganiu w opłacaniu składek, z którego wynika, że od dnia 1 marca 2024 r. działalność gospodarcza jest zawieszona a skarżący nie posiada zaległości wymagalnych według stanu na dzień 17 lipca 2024 r., gdyż korzysta z ulgi w postaci układu ratalnego na spłatę należności. Prezydent Miasta Gdańska, w oparciu o powyższe ustalenia, decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r., nr 300/alezul9690/08/24.8.2024, uznał skarżącego z dniem 26 lipca 2024 r. za osobę bezrobotną (pkt 1) oraz odmówił skarżącemu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 lipca 2024 r. (pkt 2). Podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych była okoliczność, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji suma okresów, o których mowa w art. 71 (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 475 ze zm.; powoływanej dalej jako: "ustawa o promocji zatrudnienia"), była krótsza niż 365 dni. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie twierdząc, że posiada 370 dni opłaconych składek. Wojewoda Pomorski, rozpatrując odwołanie skarżącego, decyzją z dnia 30 września 2024 r., nr PS-V.8641.109.2024.KG, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 26 lipca 2024 r. Wojewoda w uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie i zakreślił jej ramy prawne. Następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia, zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych podlegają przypadające w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem w Powiatowym Urzędzie Pracy te okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, za które opłacono składki na ubezpieczenia społeczne w związku z jej prowadzeniem, a podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przesłanki uprawniające do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych muszą być spełnione kumulatywnie, co oznacza, że dla przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych konieczne jest posiadanie okresu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy wynoszącego łącznie, co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy oraz opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy z tytułu jej prowadzenia lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy powinna stanowić kwota, co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zdaniem Wojewody, dowody zgromadzone w sprawie wskazują, że skarżący w dniu rejestracji w GUP i w terminie do 7 dni od dnia rejestracji wylegitymował się posiadaniem, w czasokresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację, 364-dniowym okresem uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, których wymiar stanowiła kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia, w okresie od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Z przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lipca 2024 r. wynika bowiem, że skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od dnia 1 lutego 2019 r. do dnia 31 stycznia 2023 r. oraz od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Jednakże składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy, których podstawę wymiaru stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę opłacał jedynie w okresach: od dnia 1 lutego 2019 r. do dnia 19 października 2022 r. (Fundusz Pracy opłacono do 23 października 2022 r.) oraz od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. W ocenie Wojewody, okoliczność objęcia skarżącego "układem ratalnym" nie ma znaczenia dla sprawy. W tym zakresie Wojewoda zauważył, że omawiany układ ratalny, a właściwie - odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek, stanowi instytucję uregulowaną w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024, poz. 497 ze zm.), której istotą jest możliwość odroczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty, co następuje w formie umowy, którą zawiera płatnik składek z ZUS. Skutki płynące dla płatnika składek z zawarcia tej umowy są niewątpliwie korzystne w zakresie uniknięcia dolegliwości finansowych, jako skutku nieuiszczania składek w terminie. Niemniej jednak zawarcie tej umowy nie może zniwelować wszystkich niekorzystnych skutków nieuiszczania składek, a w tym wiążących się z przyznaniem określonych świadczeń uzależnionych od terminowego opłacania składek, co dotyczy zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie z art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, układ ratalny skutkuje jedynie uznaniem, że płatnik składek nie posiada zadłużenia z tytułu należności z tytułu składek, nie oznacza jednak, iż skarżący opłacił składki na ubezpieczenia społeczne w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 25 stycznia 2023 r. do 31 stycznia 2023 r. Wojewoda dodał, odnosząc się do wykonywania przez skarżącego w okresie od dnia 20 marca 2024 r. do dnia 10 lipca 2024 r. umowy cywilnej na rzecz firmy R. S., że ze znajdującego się w aktach sprawy Raportu ZUS-U1 Prawo wynika jednoznacznie, że osiągana przez skarżącego, na podstawie umowy zlecenia, podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne była niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zatem okres ten podlega wyłączeniu z okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia, do okresu uprawniającego do zasiłku można zaliczyć jedynie te okresy świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia, w których podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący podniósł, że składki były opłacone wstecz, według jego wyliczenia, 371 dni w ciągu 1.5 roku. Skarżący wskazał przy tym, że składki na ZUS i Fundusz Pracy były przymusowe. Sąd powinien nakazać ZUS wypłatę jego składek lub wypłacić pieniądze, które przysługują po zakończeniu działalności. Zdaniem skarżącego, system powinien wcześniej automatycznie informować o możliwości skorzystania z zasiłku, przy ewentualnym zawieszeniu lub zakończeniu, np. w aplikacji ZUS. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący oświadczył, że "w papierach Wojewody Pomorskiego wszystko się zgadza". Zdaniem skarżącego, urzędnicy wprowadzili go w błąd, albowiem pierwotnie poinformowano go, że dni są zgodne. Gdyby wiedział, to może poprowadziłby działalność dłużej, aby dłużej opłacał składki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem tak rozumianej kontroli jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody Pomorskiego utrzymującego w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą w punkcie 2 o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawą odmowy przyznania skarżącemu zasiłku stanowiło ustalenie przez organy, że suma okresów, o których mowa w art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (powoływanej dalej w dalszym ciągu jako: "ustawa o promocji zatrudnienia") przypadających w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji jest krótszy niż wymagane tym przepisem 365 dni. W przedmiotowej sprawie organy, na podstawie przedłożonych przez skarżącego dokumentów i ustaleń własnych (zaświadczeń z ZUS, wypowiedzenia umowy, informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej, Raportów ZUS) do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczył okres od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r., tj. okres opłacania przez skarżącego składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, których wymiar stanowiła kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego wynagrodzenia. Natomiast organy do okresu uprawniającego do zasiłku nie zaliczyły okresu wykonywania przez skarżącego umowy cywilnoprawnej na rzecz firmy R. S. z uwagi na brak wykazania, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca. W zakresie okresu opłacania przez skarżącego składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wskazać należy, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy (...) oraz w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, z zastrzeżeniem art. 104b ust. 2, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z kolei według art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, składki na Fundusz Pracy, o których mowa w art. 104 ust. 1, opłaca się za osoby wymienione w art. 104 ust. 1 pkt 1 - 3, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn. W świetle przepisów art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych uwarunkowane jest opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności. Warunek ten w przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą oznacza stan faktycznego ich uiszczenia, a nie jedynie istnienia tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczeń społecznych, jak ma to miejsce np. w przypadku pracowników. Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego wynika, co na etapie rozprawy przestało być sporne, że skarżący wylegitymował się posiadaniem, w czasokresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających rejestrację, 364-dniowym okresem uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący, w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji, podlegał w okresie od 25 stycznia 2023 r. do dnia 31 stycznia 2023 r. oraz od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej Jednakże składki na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy opłacił w wymaganej wysokości (kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę) za okres od dnia 3 marca 2023 r. do dnia 29 lutego 2024 r. Potwierdza to przedłożone przez skarżącego wystawione w dniu 16 lipca 2024 r., zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W ocenie Sądu, organy obu instancji słusznie nie uwzględniły okoliczności objęcia skarżącego układem ratalnym, albowiem okoliczność ta nie miała znaczenia dla sprawy. Należy zauważyć, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że omawiany układ ratalny, a ściślej - odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek, stanowi instytucję uregulowaną w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, której istotą jest możliwość odroczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty, co następuje w formie umowy, którą zawiera płatnik składek z Zakładem ubezpieczeń Społecznych. Umowa ta normuje warunki, na jakich następuje odroczenie terminu płatności, w szczególności termin, w jakim mają być uregulowane należności z tytułu składek nią objęte. Stanowi o tym przepis art. 29 ww. ustawy. Rozłożenie należności z tytułu składek na raty polega na możliwości uregulowania tych należności w dłuższym okresie czasu, określonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, bez konsekwencji przymusowego ich dochodzenia w trybie egzekucji. Harmonogram spłaty zadłużenia, określający m.in. liczbę rat, uzależniony jest od możliwości płatniczych zobowiązanego, czyli środków, jakie może on przeznaczyć na spłatę zobowiązań w ramach udzielonej ulgi. Spłata należności z tytułu składek ma na celu umożliwienie: w przypadku osób nieprowadzących już działalności gospodarczej - zachowanie odpowiedniego poziomu egzystencji, w przypadku płatników prowadzących aktualnie działalność - dalsze funkcjonowanie na rynku, bez obaw o wystąpienie nieodwracalnych skutków prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie wniosku o ulgę w formie ratalnej spłaty zadłużenia powoduje, że odsetki za zwłokę nie są naliczane począwszy od dnia następnego po dniu wpływu wniosku w tej sprawie. Natomiast od składek, które rozłożono na raty, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zobowiązany jest naliczyć - do każdej raty - opłatę prolongacyjną. Rozłożenie spłaty zadłużenia na raty powoduje zawieszenie wcześniej wszczętych i niezakończonych postępowań egzekucyjnych, dotyczących należności objętych ulgą. Skutki płynące dla płatnika składek z zawarcia tej umowy są niewątpliwie korzystne w zakresie uniknięcia dolegliwości finansowych, jako skutku nieuiszczania składek w terminie, co dotyczy: - możliwości uregulowania zaległych należności w dłuższym okresie czasu, określonym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, bez konsekwencji przymusowego ich dochodzenia w trybie egzekucji, - nienaliczania odsetek za zwłokę, począwszy od dnia następnego po dniu wpływu wniosku w sprawie zawarcia układu ratalnego, czy też - zawieszenia wcześniej wszczętych i niezakończonych postępowań egzekucyjnych, dotyczących należności objętych ulgą. Jednakże zawarcie tej umowy, jak zasadnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 maja 2015 r. o sygn. akt II SA/Bd 205/15, nie może zniwelować wszystkich niekorzystnych skutków nieuiszczania składek, a w tym wiążących się z przyznaniem określonych świadczeń uzależnionych od terminowego opłacania składek, co dotyczy zasiłku dla bezrobotnych. Skutku takiego nie przewiduje przepis art. 29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zresztą trudno byłoby nawet teoretycznie założyć możliwość powstania takiego skutku, albowiem brak jest regulacji prawnej na wypadek niewywiązania się strony z układu ratalnego. Dlatego też, należy zaakceptować stanowisko organów, że objęcie skarżącego powyższym układem ratalnym nie oznacza, iż skarżący opłacił składki na ubezpieczenia społeczne. Skoro skarżący w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji nie opłacał składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez wymagany okres 365 dni, a nie dotyczy go zastrzeżenie z art. 104 b ust 2 ustawy o promocji zatrudnienia (skarżący nie ukończył 60 roku życia), to nie sposób przyjąć, że została spełniona przesłanka z art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia warunkująca nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem Sądu, organy także dokonały trafnej oceny okresów świadczenia przez skarżącego usług na rzecz firmy R. S. na podstawie umowy zlecenia, do których zastosowanie miał art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia, jako nieuprawniających do zasiłku dla bezrobotnych. Zebrane w sprawie dowody znajdujące się w aktach sprawy (raport ZUS-U1Prawo) potwierdzają, że z tytułu umowy zlecenia wiążącej skarżącego z firmą R. S. podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy nie stanowiła kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia za prace w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca, a przy tym nie zaszły przesłanki z art. 104b ust. 2. Brzmienie art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia jednoznacznie uzależnia uwzględnienie okresów świadczenia usług na podstawie umowy zlecenia w okresie uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych od wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy. Wolą ustawodawcy było zatem zaliczenie tylko tych okresów świadczenia usług, które wiążą się, po pierwsze, z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy i po drugie - podstawa ich wymiaru wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Przy czym, jak już wcześniej wskazano, skarżącego nie dotyczyły regulacje z art. 104b (wyłączenie obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy) zawarte w ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, ponieważ w spornym okresie skarżący nie ukończył 60 roku życia. Podkreślić należy, że przepisy ustawy o promocji zatrudnienia są przepisami bezwzględnie obowiązującymi i nie dają możliwości odstąpienia od zasad w nich określonych. Oznacza to, że organ nie może przyznać prawa do zasiłku osobie, która nie spełnia warunków wynikających z regulacji prawnych obowiązujących w tym przedmiocie (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1553/10). Treść przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia jest jednoznaczna i nie daje żadnych podstaw do przyznania zasiłku dla bezrobotnych osobie, która nie spełniła wymogów w nim określonych. Warunek legitymowania się określonym stażem zasiłkowym uwzględnia się wyłącznie w okresie 18 miesięcy przed rejestracją bezrobotnego. Ustawodawca nie dopuszcza innego sposobu ustalania takiego okresu i żadnych wyjątków w tym zakresie nie przewiduje. Przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych nie mogą być brane pod uwagę żadne inne przesłanki. Organom nie pozostawiono w tym zakresie swobody działania. Z akt sprawy bezspornie wynika, że w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień zarejestrowania, skarżący udokumentował tylko 364 dni opłaconych składek, zamiast wymaganych ustawą 365 dni. Skoro skarżący nie spełnił ustawowych przesłanek przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych, to nie może być mowy o niewłaściwym zastosowaniu 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia, przez odmowę przyznania mu tego świadczenia. Podsumowując, w ocenie Sądu, organy należycie zbadały sprawę i prawidłowo oceniły dostępny materiał dowodowy i wydały zgodne z prawem rozstrzygnięcia kończące sprawę odnośnie zasiłku dla bezrobotnych. Odnosząc się do argumentacji i wniosków skargi Sąd wyjaśnia, że stosownie do treści art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie jest natomiast władny badać, ze względu na przedmiot zaskarżenia, prawidłowości naliczania i księgowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych składek skarżącego. Kognicja sądu administracyjnego nie pozwala również na nakazanie Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych podjęcia czynności wskazanych przez skarżącego we wniesionej skardze, w tym wypłaty składek czy też wcześniejszego automatycznego informowania o możliwości skorzystania z zasiłku. Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło