III SA/Gd 629/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 29 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z ich skargi na czynność Starosty w przedmiocie pozostawienia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu bez rozpoznania postanawia odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 25 września 2012 r., G. i K. K. zwrócili się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy podali, że nie posiadają żadnego majątku. Jedynym ich dochodem jest wynagrodzenie o pracę K. K. w wysokości 1500 zł Rozpoznając przedmiotowy wniosek referendarz sądowy nie dopatrzył się przesłanek warunkujących pozytywne rozpoznanie wniosku. Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.", osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu jako podstawowego standardu państwa prawnego. Celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Warto również wskazać, że przytoczone powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie zgodnie z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz z tej możliwości skorzystał i pismem z dnia 4 października 2012 r. zobowiązał wnioskodawców do dostarczenia wyszczególnionych w wezwaniu dokumentów źródłowych mających zobrazować ich rzeczywistą sytuację finansową i majątkową. Skarżący żadnych dokumentów nie nadesłali. Uiścili za to wpis w sprawie wskazując na uzyskanie wyższego wynagrodzenia za pracę. Zważyć należy, iż dysponowanie dokumentami, do których przedłożenia zostali zobowiązani wnioskodawcy, jest niezbędne do dokonania prawidłowej oceny ich sytuacji majątkowej dającej możliwość stwierdzenia, czy w istocie uzasadnia ona przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze to, że wnioskodawcy uchybili obowiązkowi złożenia kompletnej dokumentacji nie można przyjąć, iż dokonali wszelkich starań, by w sposób zupełny zobrazować swoją sytuację finansową, a w konsekwencji wykazać zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie referendarza postępowanie wnioskodawców polegające na uchyleniu się od przedłożenia dokumentów skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących ich rzeczywistej sytuacji finansowej. Mając powyższe na uwadze referendarz doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jak już zostało wyżej wskazane, prawo pomocy musi mieć charakter wyjątkowy i dotyczyć sytuacji gdy rzeczywiście z porównania wysokości daniny publicznej i możliwości majątkowych i zarobkowych skarżących wynikałoby, że jej uiszczenie odbyłoby się z uszczupleniem majątku i prowadziłoby do uszczerbku koniecznego utrzymania wnioskodawców. Z tych względów referendarz na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia