III SA/Gd 63/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Jacek Hyla, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.W. na decyzję Wojewody z dnia 7 stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 20 listopada 2003 r. Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu skarżącego M. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z wnioskiem o wymeldowanie skarżącej wystąpiła A. W., wskazując, iż w spornym lokalu nie mieszka on od kwietnia 2001 r., zabrał z niego wszystkie swoje rzeczy, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, przychodzi jedynie po dziecko dwa razy w tygodniu. Organ podał, iż skarżący słuchany w toku postępowania administracyjnego zeznał, iż nadal mieszka w spornym lokalu, choć w nim nie nocuje, tylko przychodzi do niego po dziecko z uwagi na konflikt z byłą żoną. Z mieszkania zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste jak i rzeczy należne mu z tytułu podziału majątku ruchomego, nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Obecnie wraz z drugą żoną mieszka w lokalu użytkowym przy ulicy [...] w G. wynajętym w marcu 2001 r. przez Komendę Miejską Policji w G. na czas prowadzonego przed sądem postępowania rozwodowego i postępowania dotyczącego podziału lokalu przy ulicy [...]. Organ pierwszej instancji - w kontekście zeznań M. W. uznał, iż dobrowolnie podjął on decyzję o zmianie miejsca pobytu. W ocenie organu pierwszej instancji skoro zostały spełnione przesłanki, o których mówi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należało wymeldować skarżącego ze spornego lokalu. W odwołaniu od decyzji M. W. podniósł, że nie zachodzą przesłanki do wymeldowania jego ze spornego lokalu, o których mówi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wskazał, że jego nowy adres był znany organowi - skoro został przesłuchany, jak również nie utracił prawa do przebywania w lokalu. Nadto podniósł, iż w spornym lokalu bywa kilka razy w tygodniu i ma w nim swoje rzeczy osobiste. Nie zostaje jednak na noc, gdyż wnioskodawczyni wszczyna wówczas awantury i wzywa policję. Skarżący podkreślił, że nie wyprowadził się z lokalu dobrowolnie, koncentruje się tam jego życie osobiste i rodzinne. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozpoznając odwołanie M. W. Wojewoda decyzją z dnia 7 stycznia 2004 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy skarżący mieszka w spornym lokalu, gdyż na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. nie bada się obecnie uprawnień do przebywania w lokalu albowiem instytucja zameldowania ma charakter jedynie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, nie zaś rodzić uprawnienia do tego lokalu. Organ wskazał, iż skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu, co wynika zarówno z jego zeznań, w których przyznał, iż nie przebywa pod adresem G., ulica [...], jak i zeznań A. W. oraz protokołu rozprawy o podział majątku wspólnego stron, zakończonej postanowieniem Sądu Rejonowego w G. 2 grudnia 2002 r. Organ podkreślił, iż centrum życiowe skarżącego znajduje się przy ulicy [...] w G., gdyż w obecnej sytuacji mało prawdopodobne jest by zamieszkał wraz z byłą żoną w spornym lokalu. Nadto organ wskazał, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych składa się z dwóch części – dwóch grup przesłanek. Zależnie od stanu faktycznego sprawę rozpatruje się w oparciu o jedną z nich. W niniejszej sprawie, skoro miejsce pobytu skarżącego było znane, decyzję należało wydać w oparciu o I część powołanego przepisu, w którym bierze się pod uwagę jedynie fakt zamieszkiwania w spornym lokalu. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wywiódł, iż spełniona została przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. W. podnosząc, że w trakcie rozwodu w 2001 r. była żona zaczęła się na nim mścić, wszczynała awantury, wzywała policję do mieszkania, składała skargi do komendanta jako jego bezpośredniego przełożonego, twierdząc, że skarżący bije ją i się nad nią znęca. Skarżący wskazał, iż jako funkcjonariusz policji nie mógł w takich warunkach mieszkać, zaś przełożony poinformował go, że jeżeli była żona będzie nadal oskarżać go o stosowanie przemocy to może zostać wszczęte przeciwko skarżącemu postępowanie, co w konsekwencji może doprowadzić do zwolnienia ze służby w policji. W tej sytuacji zamieszkał na czas określony w lokalu wynajmowanym przez Komendę Miejską Policji w G. przy ulicy [...] Nadto skarżący podniósł, iż Komendant Miejski Policji w G. poinformował go, iż funkcjonariusz policji musi mieć zameldowanie w G., w przeciwnym razie grozi mu zwolnienie z pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 19 maja 2005 r. skarżący oświadczył, iż w lokalu przy ulicy [...], gdyby mógł to by mieszkał, ale z powodu konfliktów z byłą żoną przełożeni poradzili mu, by się przeniósł do innego mieszkania. W lokalu przy ulicy [...] przebywa od wiosny 2001 r., umowa dotycząca tego lokalu zawarta pomiędzy Powszechną Spółdzielnią Mieszkaniową "A" a Komendą Miejską Policji w G. wygasła 31 grudnia 2004 r. Uczestniczka postępowania A. W. podała, iż skarżący od pięciu lat nie mieszka w spornym lokalu, zaś w styczniu 2005 r. wymienił drzwi w mieszkaniu, w którym mieszka obecnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podnieść należy, że istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jedynie ustalenie czy skarżący M. W. mieszka w spornym lokalu, a jeśli nie – czy opuścił go w sposób trwały i dobrowolny. Organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przyjęły za udowodnione, że skarżący z własnej woli opuścił sporny lokal. Ustalenie to, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2002 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania zostało w ocenie Sądu należycie ocenione i udowodnione w toku postępowania administracyjnego. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że organ gminy wydawał na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać ( art. 190 ust. 3 Konstytucji). Utrata mocy obowiązującej przez art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie stanowi podstawy decydującej o możliwości wymeldowania z miejsca stałego pobytu. Inaczej mówiąc, to czy ktoś posiada uprawnienia do przebywania w lokalu, czy też takie uprawnienia mu nie przysługują, nie ma żadnego znaczenia dla zameldowania i wymeldowania. Obecnie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Prawidłowo zatem, orzekając o wymeldowaniu, organy administracji nie badały uprawnienia skarżącego do przebywania w lokalu, ustalały natomiast, czy opuścił on ten lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej Lex nr 50123). Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że "opuszczenie" spornego lokalu przez skarżącego ma charakter trwały i wynikało z jego autonomicznej woli, tak jak wymaga tego dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. M. W. przesłuchiwany w toku postępowania administracyjnego – w dniu 19 listopada 2003 r. przyznał, iż w spornym lokalu nie mieszka od kwietnia 2001 r. kiedy to wyprowadził się do lokalu przy ulicy [...] w G., w którym to mieszka do chwili obecnej. Jest to lokal, który Komenda Miejska Policji w G. wynajęła od Powszechnej Spółdzielni Mieszkaniowej "B" na mocy umowy najmu zawartej w dniu 16 czerwca 2000 r. Nadto skarżący zeznał, iż w spornym lokalu przebywa – przychodzi po dziecko, ale nie nocuje w nim z uwagi na konflikt z byłą żoną, która wzywa policję, gdy tylko pojawi się w mieszkaniu, on zaś nie może sobie pozwolić na zatargi z żoną, gdyż jest funkcjonariuszem policji. Podał, iż w mieszkaniu pozostawił niewiele swoich rzeczy, gdyż został dokonany podział majątku stron. Okoliczności "opuszczenia" przez skarżącego spornego lokalu zostały potwierdzone przez A. W., która zeznała, iż skarżący nie zamieszkuje w nim od kwietnia 2001 r. i nie ma w nim żadnych jego rzeczy. Do mieszkania przychodzi raz w tygodniu odwiedzić dziecko stron. Nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu. Pośrednio zeznania A. W. potwierdza treść zeznań skarżącego jakie złożył podczas toczącej się między stronami sprawy o podział majątku wspólnego przed Sądem Rejonowym w G., kiedy to zeznał, iż nie mieszka w spornym lokalu ze względu na złe stosunki z byłą żoną. Wobec treści zeznań skarżącego oraz A. W. należy podzielić ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy administracji publicznej, iż opuścił on mieszkanie w sposób trwały i dobrowolny. Zachowanie skarżącego w sposób nie budzący wątpliwości wyraża taką wolę. Pozostaje bowiem poza sporem, że skarżący od kwietnia 2001 r. wraz z drugą żoną mieszka w G. na ulicy [...] i w tym lokalu skoncentrowane jest jego życie i w nim też spędza wolny czas. Zdaniem Sądu, dokonanej przez organy orzekające oceny spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu nie podważa podniesiona przez skarżącego okoliczność, że do wyprowadzenia się z mieszkania doprowadził konflikt z byłą żoną. Należy bowiem w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarżący nie skorzystał z przysługującego mu środka prawnego w postaci zwrócenia się do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu. Również okoliczności podnoszone przez skarżącego, że brak zameldowania spowoduje, iż nie będzie mógł załatwić wielu spraw urzędowych nie mają znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek opuszczenia lokalu. Nie jest też prawdą jakoby brak zameldowania w G. stanowił przesłankę do zwolnienia skarżącego ze służby w policji, co skarżący sam potwierdził w piśmie z dnia 7 stycznia 2005 r. W konkluzji stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić skargę jako nieuzasadnioną.