III SA/Gd 631/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-10-08
Skład orzekający: Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Krzysztof Przasnyski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja rektora uczelni wyższej, uchylająca w trybie nadzoru decyzję komisji stypendialnej przyznającą stypendium za wyniki w nauce, jest zgodna z prawem, jeśli decyzja komisji była wadliwa pod względem formalnym i materialnym?Ratio decidendi
Decyzja rektora uchylająca decyzję komisji stypendialnej przyznającą stypendium za wyniki w nauce jest zgodna z prawem, jeśli decyzja komisji była niezgodna z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym lub regulaminem uczelni, nawet jeśli została wydana w trybie autokontroli i zawierała błędy formalne. Procedura nadzorcza przewidziana w art. 177 ust. 5-6 Prawa o szkolnictwie wyższym pozwala na uchylenie takiej decyzji, a jej zastosowanie nie narusza praw nabytych, jeśli istnieją podstawy do roszczeń odszkodowawczych.Stan faktyczny
Skarżący P. G. kwestionował decyzję Rektora Politechniki, która utrzymała w mocy decyzję Dziekana uchylającą decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z 2011 r. w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce za okres po 1 sierpnia 2011 r. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak ochrony praw nabytych oraz spóźnione wszczęcie postępowania nadzorczego. Uczelnia argumentowała, że decyzja komisji była niezgodna z przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym i regulaminem, ponieważ przyznawała stypendium na okres przekraczający dopuszczalny limit czasowy i wykraczała poza rok akademicki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia 9 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce oddala skargę.
Decyzją z dnia 9 czerwca 2015 r. znak [...] Rektor działając na podstawie art. 138 § 1 pkt ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a."), art. 207 w związku z art. 177 ust. 5-6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 572 ze zm.; dalej także jako "upsw") oraz § 9 ust. 1 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom i doktorantom [...], wprowadzonego Zarządzeniem Rektora [...] nr [...] z 1 października 2014 r. w sprawie wprowadzenia zmian w regulaminie przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom i doktorantom [...] i ustalenie tekstu jednolitego utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia 23 kwietnia 2015 r. znak l.[...], mocą której organ pierwszej instancji uchylił decyzję nr [...] z dnia 12 kwietnia 2011 r. Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] w sprawie przyznania P. G. stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011, w części dotyczącej przyznania stypendium za wyniki w nauce za okres po 1 sierpnia 2011 r. i w tej części umarzającej postępowanie, a w pozostałej części pozostawiającej decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Rektor [...] wskazał, że na skutek wniesionego przez P. G. pozwu do sądu powszechnego przeciwko [....] o zapłatę kwoty 3.400,00 zł wraz z odsetkami od dnia 25 lutego 2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu, w dniu 10 lutego 2015 r. dziekan Wydziału [...] wszczął z urzędu procedurę nadzorczą przewidzianą w ramach art. 177 ust. 5 - 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami art. 75 i n, ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Postępowanie miało na celu ustalenie zgodności z regulaminem uczelnianym oraz z upsw decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] (dalej w skrócie "[...]") z dnia 12 kwietnia 2011 r. nr [...] w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011 na okres od marca 2011 r. do lutego 2012 r. w wysokości [... zł miesięcznie.
Na skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji stwierdził istnienie znacznych trudności w ustaleniu daty wydania decyzji zmienionej w zakresie okresu, na jaki przyznane zostało stypendium za wyniki w nauce P. G. tj. za stypendium w roku akademickim 2010/2011 na okres od marca 2011 r. do lipca 2011 r., na stypendium w roku akademickim 2010/2011 na okres od marca 2011 r. do lutego 2012 r. Organ pierwszej instancji wskazał również, iż istnieją zastrzeżenia co do formy decyzji. [...] nie wydała bowiem nowej decyzji z uwzględnieniem zmian dokonanych w drodze autokontroli, a jedynie dokonała odręcznych poprawek na decyzji pierwotnej, w zakresie okresu na jaki zostało przyznane stypendium za wyniki w nauce. Organ pierwszej instancji przyjął więc, iż dokument z naniesionymi zmianami, w zakresie okresu na jaki zostało przyznane stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011 na okres od marca 2011 do lutego 2012, stanowi decyzję [...], mimo, iż nie zawiera daty jej faktycznego wydania.
W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej I instancji prawidłowo uznał, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji [...] w części dotyczącej przyznania stypendium za wyniki w nauce za okres po 1 sierpnia 2011 r., ponieważ jest niezgodna z przepisami upsw oraz Regulaminem przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom [...], wprowadzonym Zarządzeniem rektora [...] nr [...] z 18 listopada 2009 r., w brzmieniu obowiązującym w roku akademickim 2010/2011. Przeprowadzona przez organ pierwszej Instancji kontrola legalności tej decyzji, w zakreślonych powołanymi przepisami granicach, wykazała iż jest ona niezgodna z przepisami upsw i regulaminem, o którym mowa w art. 186 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, które to naruszenie skutkowało koniecznością uchylenia jej w części.
W myśl przepisu art. 184 upsw, student może otrzymywać stypendium za wyniki w nauce w danym roku akademickim przez okres do dziesięciu miesięcy. Stosownie do przepisu art. 186 ust. 1 upsw, rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego ustala szczegółowy regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 upsw, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta. Zarządzeniem nr [...] rektora [...] z dnia 18 listopada 2009 r., wprowadzono ustalony w porozumieniu z Samorządem Studentów [...] Regulamin. Stypendium za wyniki w nauce przyznawane jest na rok akademicki (§ 30 ust.1 tegoż regulaminu).Decyzja [...] z dnia 12 kwietnia 2011 r. zmieniona w zakresie okresu na jaki przyznane zostało stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011 na okres od marca 2011 do lipca 2011, na przyznanie stypendium w roku akademickim 2010/2011 na okres od marca 2011 do lutego 2012 została uznana za niezgodną z przepisami upsw, na co trafnie wskazał organ pierwszej instancji. Należy przy tym podkreślić, że decyzja nr [...] z dnia 14 kwietnia 2010 r. [...] w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2009/2010, objęła w sposób nieuprawniony miesiące kolejnego roku akademickiego 2010/2011. Pan P. G. na podstawie powyższej decyzji otrzymał w roku akademickim 2010/2011, stypendium za wyniki w nauce w miesiącach październiku, listopadzie i grudniu 2010 r. oraz styczniu i lutym 2011 r., a więc łącznie przez okres pięciu miesięcy. Tym samym, kolejna decyzja w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011, aby była zgodna z przepisami upsw mogła zostać wydana wyłącznie na okres do pięciu miesięcy. Tymczasem, kontrolowana przez organ pierwszej instancji decyzja, przyznawała stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011 na okres dłuższy, niż do 10 miesięcy oraz wykraczała poza okres danego roku akademickiego 2010/2011, obejmując kolejny rok akademicki 2011/2012 (miesiące październik, listopad i grudzień 2011 r. oraz miesiące styczeń i luty 2012 r.).
Organ odwoławczy wskazał również, że w dniu 1 października 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 84, poz.455 ze zm.), zgodnie z którą stypendium za wyniki w nauce zostało zastąpione stypendium rektora dla najlepszych studentów oraz zostały zmienione zasady przyznawania tego stypendium. W ustawie nie zostały przewidziane przepisy przejściowe dotyczące stypendiów za wyniki w nauce przyznawanych na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 września 2011 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż ustawę stosuje się od dnia jej wejścia w życie wprost i bezpośrednio do wszystkich stanów prawnych objętych jej zakresem podmiotowym i przedmiotowym, co uniemożliwia stosowanie innych przepisów niż przepisy w brzmieniu nadanym nowelizacją.
Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (obowiązującego od 11 kwietnia 2011 r.), uchylił częściowo przedmiotową decyzję oraz w części odpowiadającej temu uchyleniu (w zakresie w jakim postępowanie było zbędne w związku z jego bezprzedmiotowością - nie istnienie przepisu prawa materialnego będącego podstawą prawną wydania merytorycznego rozstrzygnięcia dotyczącego stypendium za wyniki w nauce), umorzył dotychczasowe postępowanie prowadzone przez [...].
W skardze na wyżej wskazaną decyzję Rektora [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia podniósł zarzuty:
- naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, poprzez brak ustosunkowania się w jakikolwiek sposób przez organ w treści decyzji, co do kwestii braku udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie skarżącego z dnia 15 lutego 2012 r., w którym to skarżący wzywał organ do uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium za wyniki w nauce tak, aby skarżący mógł się formalnie od tej decyzji odwołać, a co organ zignorował, czym pozbawił skarżącego możliwości ochrony swoich praw i jednocześnie zaprzestał zapłaty należnego stypendium za okres od października 2011 roku;
- naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania wyjaśniającego i uchylenie w części decyzji z dnia 12 kwietnia 2011 r. dopiero po wniesieniu przez skarżącego powództwa do sądu cywilnego w G. o zapłatę zaległego stypendium, co rażąco podważa zaufanie skarżącego do działania organu i jednoznacznie wskazuje, że organ wydał przedmiotową decyzję uchylającą w celu obrony swoich doraźnych interesów przed sądem cywilnym, z rażącym pogwałceniem wszelkich zasad dobrej administracji.
- naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 173 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez brak ochrony praw nabytych decyzją z dnia 12 kwietnia 2011 r. i błędne uznanie, iż brak w ustawie przepisów intertemporalnych wymaga pozbawienia go stypendium za wyniki w nauce w trybie natychmiastowych, bez wydania jakiejkolwiek decyzji uchylającej przyznanie tegoż stypendium i naruszenie przez to konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych;
- naruszenia przepisów postępowania tj. art. 16 k.p.a. poprzez dokonanie zmian i analizy sposobu wydania decyzji dopiero w terminie 4 lat od dnia jej wydania, czym pozbawiono decyzję przymiotu trwałości;
- naruszenia przepisów postępowania tj. art. 10 i 79 k.p.a. poprzez brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału, a także poprzez brak poinformowania skarżącego o przeprowadzeniu dowodu z oględzin akt przebiegu studiów skarżącego i brak umożliwienia wypowiedzenia się przez skarżącego co do sposobu zebrania materiałów w sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że Wydziałowa Komisja Stypendialna przyznała skarżącemu decyzją z dnia 12 kwietnia 2011 roku stypendium za wyniki w nauce za okres od marca 2011 do lutego 2012 roku. Pomimo, iż stypendium zostało przyznane skarżącemu na okres 12 miesięcy, uczelnia nie wypłaciła stypendium za okres od października 2011 r. do lutego 2012 r. to jest przez 5 miesięcy. Skarżący zwrócił się z zapytaniem do organu o wypłatę stypendium od października 2011 r. i poinformowano go, że w związku ze zmianą ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stypendium nie zostanie wypłacone. Organ nie wydał w związku z tym faktem jednak żadnej decyzji uchylającej decyzję z dnia 12 kwietnia 2011 roku. Skarżący wezwał więc organ do zapłaty zaległego stypendium i uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium za wyniki w nauce, które to wezwanie organ odebrał dnia 24 lutego r. Jednakże organ kompletnie zignorował wezwanie skarżącego nie udzielając na nie odpowiedzi. W związku z powyższym skarżący wniósł powództwo do Sądu Rejonowego [...] w G. o wypłatę stypendium i sprawa ta obecnie toczy się pod sygnaturą [...]. Wykorzystując swoje możliwości organ dopiero po wszczęciu sprawy cywilnej, to jest w cztery lata po wydaniu decyzji, postanowił formalnie wydać decyzję uchylającą decyzję o przyznaniu stypendium za wyniki w nauce w części za okres od października 2011 roku do lutego 2012 roku.
W ocenie skarżącego z przedmiotowym działaniem organu nie sposób się zgodzić. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż skarżący wielokrotnie informował organ, iż ten nie wypłacił zaległego stypendium. W swoim piśmie z dnia 29 listopada 2011 r. organ ustosunkował się do stanowiska skarżącego i nigdy nie kwestionował sposobu wydania decyzji z dnia 12 kwietnia 2011 r.
Tym bardziej zaskakujące jest uchylenie dopiero teraz decyzji przez organ w cztery lata po wydaniu przedmiotowej decyzji. Brak jest jakichkolwiek wyjaśnień, dlaczego postępowaniu w trybie nadzoru zostało wszczęte teraz, a nie rozpoczęto go wówczas, gdy skarżący wzywał organ do uchylenia decyzji. Oczywiście, nie ulega wątpliwości, iż takie działanie jest nie tylko spóźnione, ale w sposób oczywisty niekorzystne dla osoby skarżącego. Skarżący nie może tym samym ponosić obecnie jakichkolwiek konsekwencji spóźnionych i zawinionych działań organu (a właściwe ich braku).
Jak wskazał dalej skarżący organ nigdy nie kwestionował autentyczności oraz prawidłowości wydania swojej decyzji z dnia 12 kwietnia 2011 r. Trzeba jednakże wskazać, iż do każdego swojego odwołania i wezwania skarżący załączał kopię przedmiotowej decyzji, a organ nigdy nie kwestionował sposobu wydania tejże decyzji. Stąd tym bardziej zaskakuje obecne stanowisko organu ujawniające braki i szereg błędów we własnym działaniu. To na organie ciążył przecież obowiązek przestrzegania własnych procedur.
W ocenie skarżącego skutki decyzji przyznającej stypendium nie mogą być niweczone tylko z uwagi na fakt, że skarżący domagał się ochrony swoich praw nabytych tą decyzję w postępowaniu cywilnym. W realiach sprawy "mamy do czynienia z decyzją administracyjną nieodwracalną na tym etapie w trybie art. 156 § 2 k.p.a.".
W ocenie skarżącego organ dokonał nadto błędnej wykładni prawa materialnego tj. art. 173 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym w zakresie, w którym zmieniał wcześniej obowiązujące przepisy i zastępujące stypendium za wyniki w nauce stypendium rektora dla najlepszych studentów. Organ błędnie wnioskuje, iż nowe przepisy pozbawiły go możliwości wypłaty stypendium, skoro skarżący nabył prawa przez przedmiotową decyzję pod rządami wcześniej obowiązujących przepisów. To właśnie z tego powodu organ miał obowiązek wypłacać stypendium przez okres całych dwunastu miesięcy, a w sytuacji, gdy uważał, że zmiana przepisów mu to uniemożliwia, winien był wydać odpowiednią decyzję uchylającą. W realiach sprawy organ tego nie zrobił i pozbawił skarżącego prawa do obrony swych praw już w 2011 roku.
W odpowiedzi na skargę Rektor [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Co istotne, wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W realiach rozpatrywanej sprawy skarżący zakwestionował decyzję Rektora [...] z dnia 9 czerwca 2015 roku, który utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału [...] z dnia 23 marca 2015 roku w części uchylającej decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011, dotyczącej przyznania stypendium za wyniki w nauce za okres po 1 sierpnia 2011 roku i umarzającą w tej części postępowanie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 177 ust. 5-6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 572 ze zm.). W myśl tych przepisów nadzór nad działalnością komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej, o których mowa w art. 175 ust. 4, sprawują odpowiednio kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor, a nadzór nad działalnością komisji, o których mowa w art. 176 ust. 3 – rektor /ust. 5/. W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 5, odpowiednio kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej lub rektor może uchylić decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami ustawy lub regulaminem, o którym mowa w art. 186 ust. 1 /ust. 6/.
Sprawa dotyczy przyznanego skarżącemu decyzjami z kwietnia 2011 roku stypendium za wyniki w nauce. Niesporne na etapie postępowania przed sądem administracyjnym między stronami było, że 12 kwietnia 2011 roku Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] przyznała skarżącemu stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011 na okres od października 2010 roku do lipca 2011 roku. Następnie na skutek złożonego przez skarżącego odwołania, Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] nie wydała nowej decyzji z uwzględnieniem zmian dokonanych w drodze autokontroli, a jedynie dokonała odręcznych poprawek na decyzji pierwotnej, w zakresie okresu na jaki zostało przyznane stypendium za wyniki w nauce. Organ I instancji przyjął, iż dokument z naniesionymi zmianami, w zakresie okresu na jaki zostało przyznane stypendium za wyniki w nauce w roku akademickim 2010/2011 na okres od marca 2011 do lutego 2012, stanowi decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...], mimo, że nie zawiera daty jej faktycznego wydania. Jednakże organ uznał, że przedmiotowa decyzja wydana w trybie autokontroli w zakresie okresu na jaki przyznawała stypendium powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego jako niezgodna z prawem. Taki pogląd został także wyrażony w decyzji organu odwoławczego.
Sąd podziela zasadność tego stanowiska.
Przypomnieć należy, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja nadzorcza podjęta w ramach procedury przewidzianej w art. 177 ust. 5 - 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uchylająca decyzję w sprawie przyznania stypendium za wyniki w nauce. Zauważyć należy, że czynności nadzorcze, o których mowa w przywołanych wyżej przepisach trudno jednoznacznie przyporządkować którejś z procedur ujętych w kodeksie postępowania administracyjnego. Nie jest to część postępowania "zwykłego", gdyż wskutek przekazania uprawnień, o których mowa w przepisach art. 175 ust. 3 w związku z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym - czynności postępowania zwykłego wykonują komisje stypendialne. Nie można także uznać, iż są to czynności podejmowane w ramach trybów nadzwyczajnych regulowanych w kodeksie postępowania administracyjnego, na co wskazują wymienione w art. 177 ust. 6 kryteria nadzoru tj. zgodność z przepisami ustawy lub regulaminu - odmiennie od kryteriów wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.), stwierdzenia nieważności (art. 156 k.p.a.), czy też uchylenia lub zmiany decyzji (art. 154, 155 k.p.a.). Należy wobec tego uznać, że ustawodawca w art. 177 ust. 5 i 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym przewidział odrębną procedurę nadzorczą, do której jedynie odpowiednio należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazana swoista procedura nadzorcza, stosownie do treści art. 177 ust. 6 przedmiotowej ustawy może zakończyć się uchyleniem kontrolowanej decyzji komisji stypendialnej. Ustawodawca nie wypowiada się w kwestii formy, w jakiej ma zapaść tego rodzaju rozstrzygnięcie organu nadzorczego. Zdaniem Sądu, w tej kwestii powinien mieć zastosowanie przepis art. 104 k.p.a. przewidujący dla rozstrzygnięcia sprawy formę decyzji. Odpowiednie stosowanie procedury administracyjnej oznacza obowiązek przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami ogólnymi k.p.a., jak również przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zgodnie z przepisami art. 75 i nast. k.p.a. I tak, stosownie do art. 7 k.p.a., obowiązkiem organu, który realizowany jest poprzez nakazy dotyczące postępowania wyjaśniającego, w tym wynikające z art. 77 i art. 80 k.p.a., jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Dokonane w tym zakresie ustalenia, stanowiące podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia winny zaś znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji winno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Oznacza to, że winno ono zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wskazywać związek między tą oceną a rozstrzygnięciem. Zadaniem uzasadnienia jest bowiem przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie, co do okoliczności faktycznych dokonano wszystkich koniecznych ustaleń, a także rozważenia toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz sprawdzenia motywów rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja spełnia powyższe wymagania.
W przedmiotowej sprawie zasadniczego znaczenia dla oceny podjętego w niej rozstrzygnięcia nabierają postanowienia art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przyznającej skarżącemu stypendium za wyniki w nauce. Zgodnie z tym przepisem student w danym roku akademickim może otrzymać stypendium przez okres do dziesięciu miesięcy. Z kolei na podstawie wydanego z upoważnienia ustawowego (art. 186 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym) Zarządzenia nr [...] rektora [...] z dnia 18 listopada 2009 roku w sprawie Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej dla studentów [...], z dniem 18 listopada 2009 roku wprowadzono ustalony w porozumieniu z Samorządem Studentów [...] "Regulamin przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom [...]". W myśl jego § 30 ust.1 stypendium za wyniki w nauce przyznawane jest na rok akademicki. Rok akademicki 2010/2011, zgodnie z Pismem Okólnym Rektora [...] nr [...] z dnia 29.06.2010r. rozpoczął się 27 września 2010 r. a skończył 20 września 2011 r., z kolei rok akademicki 2011/2012 zgodnie z Pismem Okólnym Rektora [...] nr [...] z dnia 24.03.2011r. rozpoczął się 26 września 2011r. skończył 21 września 2012 r.
Odnosząc się do realiów sprawy stwierdzić trzeba, że skoro decyzja wydziałowej komisji stypendialnej wydana w trybie autokontroli, w związku ze złożonym odwołaniem od decyzji z dnia 12 kwietnia 2011 roku, przyznawała skarżącemu stypendium w roku akademickim 2010/2011 na okres przekraczający dziesięć miesięcy (od marca 2011r. do lutego 2012r.), oraz wykraczała sprzecznie z prawem poza okres danego roku akademickiego 2010/2011 obejmując kolejny rok akademicki 2011/2012 (miesiące październik, listopad, grudzień 2011r. oraz miesiące styczeń, luty 2012 r.), to zasadnie organy uznały, że decyzja ta jest niezgodna z prawem. Konsekwencją tego ustalenia była konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, co umożliwia organom przepis art. 177 ust. 6, w ramach sprawowanego nadzoru nad działalnością komisji stypendialnych. Zauważyć bowiem trzeba, że ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym nie zawiera ograniczeń czasowych w których, dopuszczalne jest działanie organu w ramach sprawowanego nadzoru na podstawie powołanego wyżej przepisu. Powyższa konstatacja oznacza, że zarzut skargi w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnośnie zarzutu braku reakcji organu na wezwanie skarżącego z dnia 15 lutego 2012 roku o uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium za wyniki w nauce, "tak aby mógł złożyć odwołanie od tej decyzji w odpowiednim trybie i móc bronić swych praw", wskazać trzeba, że w sytuacji gdy skarżący uważa, że organ mimo złożenia wniosku zignorował go, pozostając w bezczynności, powinien zwalczać ten stan w sposób prawem przewidziany. W niniejszej sprawie zarzut ten nie ma znaczenia dla oceny prawnej rozstrzygnięcia. Poza przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie pozostaje także fakt zaniechania przez władze uczelni wypłaty stypendium od października 2011 roku do lutego 2012 roku z uwagi na - zdaniem skarżącego - wadliwą wykładnię nowych przepisów zastępujących stypendium za wyniki w nauce przez stypendium rektora dla najlepszych studentów, prezentowaną przez organy uczelni. W tym zakresie jak wyżej wskazano, to skarżący nie podjął dalszych działań prawnych, które zobowiązywałyby odpowiednie organy uczelni do zajęcia jednoznacznego stanowiska w tej kwestii w formie prawem przewidzianej.
Z przyczyn wyżej opisanych za całkowicie chybione uznać należy stanowisko skarżącego, że w sprawie "mamy do czynienia z decyzją administracyjną nieodwracalną na tym etapie w trybie art. 156 § 2 k.p.a." Przedmiotem postępowania była decyzja obarczona wadami, która miała przymiot aktu administracyjnego indywidualnego istniejącego w obrocie prawnym, a jej eliminacja z niego nastąpiła w trybie i na zasadach określonych w art. 177 ust. 5 i 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Możliwość jej uchylenia (z powodu niezgodności z przepisami ustawy) nie oznacza wbrew stanowisku skarżącego, braku ochrony porządku prawnego i respektowania zasady praworządności, gdyż fakt usunięcia jej z obrotu prawnego, daje podstawy do takich roszczeń, które ograniczają ten skutek (roszczenie odszkodowawcze dopuszczone przepisem art. 417 kodeksu cywilnego).
Podkreślić należy również, czego skarżący nie uwzględnia w rozumieniu całej sprawy, że decyzja wydana w trybie nadzorczym ma charakter kasacyjny i w tym postępowaniu organ nie rozstrzyga sprawy co do istoty.
W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło