III SA/Gd 634/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi O. T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 17 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia 5 kwietnia 2013 r. Starosta [...] skierował O. B. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy (w G.) w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B. Jako podstawę wydania decyzji wskazano art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b i art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U 2011 Nr 30, poz. 151 ze zm.) oraz § 2 ust 5 i § 9 ust. 1 rozporządzania Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2013 r., poz. 133). W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu 18 marca 2013 r. do organu wpłynął wniosek prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. sygn. [...] o wszczęcie postępowania w ww. sprawie (przedmiocie). Prokurator wskazał, że postępowanie przygotowawcze w sprawie sygn. akt Ds. [...] prowadzone p-ko O. B., podejrzanemu o czyn z art. 177 § 1 k.k., postanowieniem z dnia 31 stycznia 2002 r. zostało zawieszone z uwagi na niemożność wykonywania z udziałem kierowcy czynności procesowych, ponieważ w wyniku wypadku komunikacyjnego, w którym O. B. uczestniczył jako kierujący pojazdem, kierujący doznał ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci ciężkiej i długotrwałej choroby, co nie pozwalało na udział w czynnościach procesowych. W dniu 8 sierpnia 2011 r. biegły lekarz-psychiatra wydał opinię, z której wynika, że O. B. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, a jego stan zdrowia psychicznego nadal nie pozwala na udział w czynnościach postępowania karnego. Schorzenie ma charakter przewlekły i postępujący, a następne badanie psychiatryczne biegły zaproponował za 2 lata. W toku wszczętego postępowania ojciec-pełnomocnik O., T. B., dostarczył Staroście orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L. z dnia 6 lipca 2011 r. o zaliczeniu O. B. do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 lipca 2015 r., w którym wskazano, że stopień został przyznany na podstawie dokumentów, przeprowadzonych badań, oceny lekarza o stanie zdrowia oraz oceny specjalisty, w tym, że niepełnosprawność u kierowcy istnieje od dnia 3 października 2001 r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 10 maja 2007 r. Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny organ stwierdził, że zgromadzone w sprawie dowody wykazują znaczną odległość czasową od sporządzenia świadectwa lekarskiego w dokumentacji kierowcy (tj. wydanego w 1996 r. prawa jazdy kat B) do ustaleń Prokuratury, ujętych we wniosku skierowanym do Starostwa w 2013 r. (tj. doznanego ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci ciężkiej długotrwałej choroby i przyznanym stopniem niepełnosprawności) i wskazują na możliwość pogorszenia się stanu zdrowia O. B.. Zaliczenie do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, stanowi podstawę do istnienia wątpliwości do co aktualnej możliwości kierowania pojazdem. Reasumując organ stwierdził, że powyższe okoliczności stanowią wystarczające umotywowanie do powzięcia wątpliwości co do stanu zdrowia kierowcy i stanowią wiarygodną podstawę do podjęcia decyzji o konieczności skierowania O. B. na badania lekarskie w celu jednoznacznego stwierdzenia lub wykluczenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdem W złożonym odwołaniu pełnomocnik O. B. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając organowi naruszenie : - art. 75 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego Starosta miał podstawy do skierowania skarżącego na badania; - art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa polegające na niewystarczającym przeprowadzeniu postępowania dowodowego; - art. 10 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu prawa do wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego oraz prawa do złożenia końcowego oświadczenia podsumowującego postępowanie, - art. 107 § 3 kpa polegające na nienależytym wykazaniu przez organ, na jakich dowodach oparł ustalenie, że skarżący powinien zostać poddany badaniu kontrolnemu, a jakim dowodom odmówił wiarygodności. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy decyzja o skierowaniu na badania powinna zastać podjęta jedynie w przypadku stwierdzenia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. W ocenie pełnomocnika, w sprawie faktycznie nie przeprowadzono postępowania dowodowego, poprzestając na oparciu się na wniosku prokuratora. Pełnomocnik podniósł ponadto, że pomimo, iż zgłosił swój udział w postępowaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r., a więc przed wydaniem decyzji, strona nie została przez organ pouczona o prawie złożenia końcowego oświadczenia. Organ nie wstrzymał się też z wydaniem decyzji do czasu złożenia tego rodzaju oświadczenia przez stronę. Pełnomocnik podkreślił, że w postępowaniu całkowicie pominięto jako dowód orzeczenie o stopniu niepełnosprawności O. B. z lipca 2011, w którym zawarto informację o przyznaniu uprawnienia określonego w art. 8 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym tj., że osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym kartą parkingową może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, o których mowa w art. 7 ust. 2. W ocenie pełnomocnika oznacza to, że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w L., wydając orzeczenie, nie widział przeszkód w nadaniu powyższych uprawnień skarżącemu jako kierującemu pojazdem. Zdaniem pełnomocnika to właśnie Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności jest uprawniony nie tylko do orzekania o stopniu niepełnosprawności, ale również do precyzyjnego określania jakie czynności i aktywności może wykonywać skarżący. Decyzją z dnia 17 maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, nie znajdując podstaw do jego uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie. W decyzji podkreślono, że jednym z podstawowych warunków niezbędnych do uzyskania prawa jazdy i posiadania tego uprawnienia jest odpowiedni, dobry stan zdrowia kierowcy. Stąd ustawodawca w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o kierujących pojazdami zobligował starostę do skierowania kierowcy na badanie lekarskie jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. W ocenie Kolegium warunek ten w sytuacji O. B. został spełniony. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że stan zdrowia kierowcy ulegał zmianie co najmniej od 2001 r., przy czym z treści opinii biegłego lekarza-psychiatry, na którą powołał się prokurator, oraz z treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że są podstawy dla twierdzenia, że stan zdrowia O. B. mógł ulec pogorszeniu. Reasumując Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie informacja pochodząca od organów Prokuratury, potwierdzona ustaleniami biegłego z zakresu psychiatrii, posiada wszystkie cechy wiarygodności i - z tego względu - decyzję o skierowaniu na badania należy uznać za prawidłową. Kolegium wyjaśniło przy tym, że samo skierowanie na badania nie przesądza jeszcze o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie organu postępowanie przed organem I instancji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w tym, wbrew zarzutom odwołania, nie doszło do naruszenia art. 10 kpa, ponieważ działający w imieniu O. B., zarówno ojciec, jak i ustanowiony później pełnomocnik, zapoznali się z całością akt sprawy, co udokumentowano. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pełnomocnik O. B. wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także jego dowolna ocena nie pozawalają na przyjęcie, że w sprawie zachodzi przesłanka do skierowania skarżącego na badania lekarskie. W skardze ponowiono także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., oraz dodano zarzut naruszenia art. 11 i 107 § 3 kpa polegający na braku wnikliwego i logicznego uzasadnienia decyzji organu II instancji. Pełnomocnik skarżącego zwrócił nadto uwagę na niespójną treść przepisów art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b cyt. ustawy oraz § 2 ust 5 rozporządzania Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. W takiej sytuacji, w ocenie pełnomocnika, aby starosta mógł wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, powinien kierować się brzmieniem przepisu rangi ustawowej, który w sposób najpełniejszy określa przesłanki skierowania, tj., treścią art. art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, czyli - powinien stwierdzić tak uzasadnione jak i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. W postępowaniu organ całkowicie pominął okoliczności związane z wydaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności O. B., z dnia 6 lipca 2011 r., które przemawiają na korzyść skarżącego. Orzeczenie to zawiera bowiem wskazania dotyczące spełnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Pełnomocnik zaakcentował również, że w chwili wydania orzeczenia o niepełnosprawności, to właśnie Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L., na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 5 prawa o ruchu drogowym decydował o zawiadomieniu starosty o konieczności przeprowadzenia badań lekarskich w celu stwierdzenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem przez osobę posiadającą prawo jazdy. Zespół orzekający nie skorzystał jednak z możliwości zawiadomienia odpowiedniego organu o konieczności odbycia badań lekarskich przez skarżącego, tym samym uznając, że nie ma żadnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r., uczestnik postępowania - prokurator P.W., asesor Prokuratury Rejonowej w L., wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że z kolejnej opinii biegłego, z dnia 21 lipca 2013 r., wynika, że skarżący O. B. cierpi na padaczkę pourazową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 17 maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o skierowaniu O. B. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U z 2011 r., Nr 30, poz. 151 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. W ocenie organu warunek ten został spełniony przede wszystkim w związku z uzyskaną z Prokuratury Rejonowej w L. informacją o wydanej w toku postępowania karnego opinii biegłego lekarza-psychiatry z dnia 8 sierpnia 2011 r. Strona skarżąca twierdzi natomiast, że powyższa okoliczność była niewystarczająca dla wszczęcia postępowania w przedmiocie skierowania na badania, a wydanie decyzji nie zostało faktycznie poprzedzone postępowaniem dowodowym. Mając na uwadze stanowiska stron, istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Starosta miał podstawę do skierowania O. B. na badania w celu jednoznacznego stwierdzenia lub wykluczenia istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdem przez skarżącego. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy pozwolił organowi na przyjęcie, że istnieją zarówno uzasadnione jak i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, co wynika wprost z wniosku skierowanego do organu I instancji przez Prokuraturę Rejonowa w L. Treść wniosku i jego znacznie dla sprawy podlegały ocenie w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym wraz z innymi dokumentami, w tym - z przedłożonym przez stronę skarżącą orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 6 lipca 2011 r. Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, że ani prokurator ani też żaden inny podmiot nie jest organem posiadającym specjalne uprawnienia skutkujące obowiązkiem wydania skierowania na badania. Wystąpienie przez prokuratora z wnioskiem o skierowanie na badanie nie przesądza automatycznie o konieczności wydania decyzji przez organ. W przedmiotowej sprawie powodem wydania decyzji o skierowaniu na badania nie była jednak sama okoliczność wystąpienia przez Prokuratora z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie, ale treść tego wniosku i waga zawartych w nim informacji. Strona skarżąca słusznie wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego i wykazania, dlaczego daną sytuację uważa się za przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, ciąży na organie wydającym decyzję. Wbrew przekonaniu strony skarżącej, obowiązek ten został w niniejszym postępowaniu zrealizowany. W uzasadnieniu do decyzji słusznie zaznaczono, że jednym z niezbędnych warunków uzyskania prawa jazdy i posiadania tego uprawnienia, jest odpowiedni stan zdrowia kierowcy. Tym samym jeżeli wobec danej osoby, w toku postępowania karnego, wydana została opinia biegłego lekarza-psychiatry wskazująca, że kierowca cierpi na przewlekłe i postępujące schorzenie psychiczne, powzięcie informacji o tego rodzaju opinii uzasadnia przyjęcie przez organ, że stan zdrowia kierowcy budzi wątpliwości, skoro jako taki postrzegany jest przez uprawnionego lekarza. Tym samym organy miały podstawy aby uznać powyższe wątpliwości tak za uzasadnione - z uwagi na ich źródło - jak i za poważne - z uwagi na rodzaj schorzenia, na które cierpi skarżący. Z akt sprawy wynika, że skarżący od czasu wypadku samochodowego jest osobą ciężko chorą, o stwierdzonym znacznym stopniu niepełnosprawności, a charakter schorzenia psychicznego, na które cierpi, jest przewlekły i postępujący. W sprawie nie doszło tym samym do naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. ponieważ w uzasadnieniu wydanych w sprawie decyzji wyjaśniono powody konieczności skierowania O. B. na badania, w tym powołano przedstawione wyżej wyjaśnienia, dlaczego wymieniona przez prokuratora opinia biegłego z dnia 8 sierpnia 2011 r. wywołuje uzasadnione i poważne wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego. Wskazano także dlaczego przedłożone przez stronę orzeczenie o niepełnosprawności nie likwiduje tych wątpliwości. Zgodzić się należy z organami, że Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (w L.) nie posiada uprawnień do ustalania przeciwwskazań zdrowotnych lub ich braku do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w tym - z poszanowaniem wskazanych w skardze art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. W szczególności nie budzi wątpliwości Sądu, że przeprowadzone w sprawie dowody zostały ocenione w ich całokształcie. Zauważyć należy, że wydanie wobec kierowcy kilku opinii biegłych - w sytuacji gdy są one ze sobą sprzeczne - może co najwyżej pogłębiać wątpliwości co do faktycznego stanu zdrowia tej osoby. Sytuacja taka nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie ponieważ opinia biegłego i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 2011 r. mogły być spójnie zinterpretowane przez organ. Z obu tych dowodów wynika bowiem, że skarżący jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniu Zespołu w L. nie stwierdzono jednocześnie, jak chciałby tego pełnomocnik, aby skarżący był zdolny do kierowania pojazdami. Takiej oceny w żadnym razie nie można wnioskować z zawartego w tym dokumencie stwierdzenia o spełnianiu przez skarżącego przesłanek z art. 8 ust. 1 ustawy o ruchu drogowym. Wskazywany przepis stanowi jedynie, że osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym kartą parkingową, może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy. Z akcentowanego przez pełnomocnika zapisu wynika bowiem jedynie to, że skarżący o ile posiada prawo jazdy, prowadząc oznakowany pojazd może korzystać z udogodnień dla osób niepełnosprawnych. Okoliczność, że organ właściwy do orzekania o niepełnosprawności nie zawiadomił starosty o konieczności skierowania skarżącego na badania lekarskie, nie zmienia faktu, że z takim zawiadomieniem wystąpiła Prokuratura, a w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy organ I instancji zasadnie uznał uzyskaną z tego źródła informację za wiarygodną i niewątpliwie wskazującą na okoliczności, które mogą budzić uzasadnione i poważne wątpliwości, co do stanu zdrowia skarżącego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.