III SA/Gd 634/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor sądowy WSA Adam Osik, Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 9 września 2025 r., nr BZK-III.654.21.2025.PJ w przedmiocie świadczenia rzeczowego na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oddala skargę. Wójt Gminy Tczew, realizując wniosek C. Sp. z o.o., decyzją z dnia 23 czerwca 2025 r. (nr 2/2025), zobowiązał "C." Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej także jako "Spółka", "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") do oddania w używanie na rzecz C. Sp. z o.o. ([...], [...] G.) ciągu technologicznego do prania bielizny pościelowej, operacyjnej, ubrań operacyjnych i codziennych szpitalnych (z adnotacją: "usługa zapewnia prania dla personelu i pacjentów ok. 1600 osób") przez okres: do ustania potrzeb użytkowania. Określając miejsce przedmiotu świadczenia wskazano: "C. Sp. z o.o., Z. [...], [...] S.". W podstawie prawnej wydanej decyzji wskazano art. 628 ust. 1 i art. 630 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.; zwanej dalej także jako: "ustawa"). Wojewoda Pomorski, rozpatrując odwołanie strony skarżącej, decyzją z dnia 9 września 2025 r., nr BZK-III.654.21.2025.PJ, utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Tczew. Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), poprzez brak umożliwienia Spółce wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ wskazał w tym zakresie, że uchybienie art. 10 k.p.a., aby mogło skutecznie zrodzić konieczność uchylenia decyzji, musi mieć rzeczywisty wpływ na wynik rozstrzygnięcia decyzji organu pierwszej instancji. Samo powoływanie się na uchybienie procesowe z art. 10 k.p.a. nie może wywierać skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego objęcia przedmiotem świadczenia "usługi prania", organ odwoławczy podał, że organ pierwszej instancji w przekazanej wraz z odwołaniem dokumentacji wyjaśnił, iż świadczenie polega na przekazaniu ciągu technologicznego do prania, a nie samej usługi wykonania prania przez Spółkę. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy jest chybiony. Zdaniem organu, nie zachodzi w danej sprawie wyłączenie od obowiązku świadczeń rzeczowych w oparciu o art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy, który dotyczy możliwości wyłączenia spod świadczeń rzeczowych na rzecz obrony "mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych przedsiębiorcy", Spółka bowiem nie jest przedsiębiorcą, o którym mowa w tym przepisie. Organ podkreślił, że w art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy nie chodzi o jakiekolwiek moce produkcyjne/naprawcze/usługowe, a tylko takie z przeznaczeniem do realizacji przez przedsiębiorcę zadań na rzecz obronności państwa w zakresie zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych - które są nakładane w specjalnym trybie z Działu XXII ustawy (art. 648 i następne ustawy). Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 17 ustawy: "Ilekroć w ustawie jest mowa o (...) mocach produkcyjnych, naprawczych lub usługowych - należy przez to rozumieć składniki materialne i niematerialne przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę i niezbędne do realizacji przez niego zadań na rzecz obronności państwa w zakresie zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych". Łączna, oparta o koherentne i spójne przepisy ustawy, wykładania pojęcia "moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe" oznacza, że wyłączeniem objęte nie są - jak może wydawać się na pierwszy rzut oka - wszelkie przedmioty, które w kolokwialnym rozumieniu można byłoby uznać za moce produkcyjne/usługowe/naprawcze przedsiębiorcy, a jedynie te przeznaczone do realizacji zadań na rzecz obronności państwa. Przedmiot, do których odnosi się skarżona decyzja, takimi przedmiotem nie jest, więc nie podlega wyłączeniu z art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy. W ocenie organu odwoławczego, w rozpatrywanej sprawie, nie zachodzą również żadne inne przesłanki wyłączające możliwość przeznaczenia rzeczy do świadczeń rzeczowych na rzecz obrony wynikające z art. 628 ust. 5 ustawy czy § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. poz. 1387, dalej jako: "rozporządzenie"). Organ odwoławczy uznał, iż zarzut dotyczący naruszenia § 7 rozporządzenia, poprzez niezgodność decyzji z wzorem decyzji zawartym w załączniku nr 2 rozporządzenia, w zakresie określenia okresu oddania do używania przedmiotu świadczenia, również nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy w tym zakresie wyjaśnił, że opisany w art. 629 ust. 1 ustawy ograniczony czas wykonywania świadczeń rzeczowych odnosi się tylko do enumeratywnie wymienionych w ustawie (aktualnie dwóch, pod rządami poprzedniej ustawy - trzech) przypadków: sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych oraz ćwiczeń wojskowych, nie obejmując sytuacji wykorzystania przedmiotu świadczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na cele inne niż wskazane w powołanym art. 629 ust. 1 ustawy. W takim przypadku czas świadczenia nie pozostaje ograniczony limitami opisanymi w art. 629 ust. 1 ustawy. Czas ten może więc, co uczynił organ pierwszej instancji, a o co wnioskował Wnioskodawca - zostać określony jak w sentencji decyzji: "do ustania potrzeb użytkowania". Na koniec organ odwoławczy odnotował, że wszelkie inne okoliczności podnoszone w odwołaniu, jakkolwiek zrozumiałe i oczywiście dolegliwe - nie stanowią opisanych przepisem prawa wyłączeń spod świadczeń rzeczowych na rzecz obrony. Nie zgadzając się z decyzją Wojewody Pomorskiego "C." Sp. z o.o. z siedzibą w Z., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której domagała się uchylenia decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. (naruszenie zasady prawdy obiektywnej), poprzez niewyjaśnienie wątpliwości wynikających z nieprecyzyjnego określenia przedmiotu świadczenia rzeczowego oraz nieustalenie, czy świadczenie jest możliwe do wyegzekwowania od Spółki w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny w sposób oczekiwany przez organ, a także poprzez niepoczynienie ustaleń w zakresie przydatności ruchomości dla celów świadczenia rzeczowego; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., poprzez jedynie pozorne rozpatrzenie sprawy i przyjęcie przez organ, że wniosek złożony przez C. Sp. z o.o. ma charakter wiążący dla organów orzekających w niniejszej sprawie; 3. art. 7 k.p.a. (naruszenie zasady wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), poprzez wydanie decyzji nieuwzględniającej interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; 4. art. 8 k.p.a. (naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz naruszenie zasady proporcjonalności), poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez jego właściwego uzasadnienia i wykazania motywów towarzyszących jego wydaniu, a także przeznaczenie na cele świadczeń rzeczowych ruchomości o mocach przerobowych znacząco przewyższających zapotrzebowanie wnioskodawcy; 5. art. 11 k.p.a. (naruszenie zasady przekonywania), polegające na braku odniesienia się do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i braku wyjaśnienia przesłanek wydanego rozstrzygnięcia, tj. wykazania czy ruchomość Spółki jest przydatna dla celów świadczeń rzeczowych oraz dlaczego ta konkretna ruchomość przeznaczona ma zostać na cele świadczeń rzeczowych, a także na wydaniu decyzji bez właściwego uzasadnienia i wykazania motywów towarzyszących jej wydaniu; 6. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak przeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego, co skutkowało brakiem ustalenia, jakie konkretne cechy ruchomości Spółki przemawiają za jej przydatnością na cele świadczeń rzeczowych na rzecz obrony oraz wydanie decyzji bez właściwego uzasadnienia i wykazania motywów towarzyszących jej wydaniu. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Wójta Gminy Tczew nie określa w sposób precyzyjny, na czym polegać ma świadczenie rzeczowe, do którego Spółka jest zobowiązana na wypadek mobilizacji lub wojny, a wątpliwości tych w żaden sposób nie wyjaśnia decyzja Wojewody Pomorskiego. W rozstrzygnięciu Wójta Gminy Tczew wskazano, że przedmiotami świadczeń rzeczowych w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny mają być: "ciąg technologiczny do prania bielizny pościelowej, operacyjnej, ubrań operacyjnych i codziennych ubrań szpitalnych" oraz "usługa zapewnienia prania dla personelu i pacjentów ok. 1.600 osób". W decyzji wydanej przez Wójta Gminy Tczew nie sporządzono merytorycznego uzasadnienia i nie wyjaśniono, na czym polegać ma świadczenie rzeczowe, w jakim okresie czasu ma zostać zapewnione pranie dla ok. 1.600 osób, co przemawiało za nałożeniem na Spółkę obowiązku świadczenia rzeczowego, w jaki sposób oraz na podstawie jakich cech i w oparciu o jakie dane stwierdzono przydatność ruchomości Spółki na cele świadczeń rzeczowych. Także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek ustaleń w kwestii określenia przedmiotu świadczenia rzeczowego, bowiem Wojewoda Pomorski jedynie ogólnikowo powołał się na treść odpowiedzi na odwołanie złożonej przez Wójta Gminy Tczew. Nawet gdyby przyjąć, że świadczeniem rzeczowym objęte zostało rzeczywiście "tylko udostępnienie ciągu technologicznego", to w toku postępowania organy administracji publicznej zaniechały ustalenia, czy zapotrzebowanie określone jako "usługa zapewnienia prania dla personelu i pacjentów ok. 1.600 osób" stanowi prognozę w ujęciu tygodniowym, miesięcznym, dwumiesięcznym, czy też w perspektywie innego okresu czasu. Informacje te są niezbędne do ustalenia, czy "ciąg technologiczny do prania bielizny pościelowej, operacyjnej, ubrań operacyjnych i codziennych ubrań szpitalnych" jest przydatny na potrzeby świadczeń rzeczowych oraz do zweryfikowania, czy decyzja nakładająca na Spółkę obowiązek istotnie ingerujący w jej prawa wydana została z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Gdyby bowiem ilość prania, jaką można wykonać przy użyciu maszyn Spółki była mniejsza, niż zapotrzebowanie zgłoszone przez Wnioskodawcę, to wówczas ciąg technologiczny Spółki byłby z oczywistych przyczyn nieprzydatny. Z kolei gdyby ilość ta była dużo większa, niż zgłoszone przez Wnioskodawcę zapotrzebowanie, to ciąg technologiczny także byłby nieprzydatny, a decyzja wydana byłaby z naruszeniem zasady proporcjonalności i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - fundamentalnych zasad prawa administracyjnego. Podkreślono, że Spółka w odwołaniu wskazywała, że obsługuje kilkadziesiąt podmiotów - w tym wiele podmiotów leczniczych (obecnie: 26 szpitali, w tym C. Sp. z o.o., 23 przychodnie, 17 klientów spoza sektora ochrony zdrowia). Taka informacja obligowała organ administracji co najmniej do: ustalenia rzeczywistego zapotrzebowania Wnioskodawcy (poprzez zobowiązanie Wnioskodawcy do sprecyzowania czasookresu, w którym ma zostać wykonane pranie "dla ok. 1.600 osób"), a następnie do przeprowadzenia oględzin, najlepiej z udziałem biegłego. Są to czynności niezbędne do stwierdzenia, czy ciąg technologiczny jest przydatny dla celów wskazanych w decyzji oraz do zweryfikowania, czy decyzja została wydana z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Nieprzydatność ciągu technologicznego Spółki dla celów świadczeń rzeczowych objawia się także tym, że jest to specjalistyczny zespół urządzeń, który bez odpowiedniej kadry pracowniczej i zarządzającej jest w zasadzie bezwartościowy. Obsługa urządzeń Spółki może być wykonywana tylko przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i tylko ściśle z odpowiednimi procedurami, w przeciwnym razie istnieje ryzyko nie tylko nieskuteczności prania i dezynfekcji, a tym samym narażenia pacjentów i personelu szpitala na zakażenia drobnoustrojami przeniesionymi z nienależycie wypranej lub zdezynfekowanej bielizny i odzieży; ale również uszkodzenia pranej bielizny i odzieży oraz uszkodzenia samych urządzeń. Brak odpowiedniego przygotowania i przypadkowy dobór kadry obsługującej urządzenia może prowadzić także wypadków przy pracy stanowiących zagrożenia dla zdrowia lub nawet życia osób obsługujących urządzenia. W uzasadnieniu zaskarżanej decyzji, jak również w uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Tczew, nie przedstawiono żadnych powodów nałożenia jej mocą na Spółkę określonego obowiązku, a więc nie wyjaśniono czym kierował się wnioskodawca typując ten konkretny ciąg technologiczny (np. ze względu na rodzaj, markę sprzętu, rok produkcji, charakterystyczne cechy maszyn, spełnienie określonych wymogów technicznych, odległość od wnioskodawcy). Określenie przedmiotu świadczenia rzeczowego jako "ciąg technologiczny" jest skrajnie nieprecyzyjne i świadczy o tym, że sam Wnioskodawca nie wie, czego rzeczywiście się domaga. Maszyny, z których składa się rzeczony "ciąg technologiczny" różnią się stanem technicznym, przeznaczeniem oraz są wymieniane z uwzględnieniem aktualnych potrzeb Spółki. Może zdarzyć się, że przedsiębiorca dokona takich zmian w zakresie używanego sprzętu, które doprowadzą do sytuacji, że nałożony obowiązek nie będzie w ogóle nadawał się do wykonania. Wojewoda Pomorski nie zajął stanowiska w kwestii podnoszonych przez Spółkę w odwołaniu twierdzeń dotyczących niezgodności wydanej decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Wojewoda Pomorski poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania własnych ustaleń w sprawie nie dostrzegł, że obowiązek spełnienia przez Spółkę świadczenia rzeczowego, o którym mowa w decyzji, doprowadzi do znacznego utrudnienia lub nawet uniemożliwienia funkcjonowania wielu szpitali, przychodni oraz przedsiębiorstw spoza sektora ochrony zdrowia (obecnie Spółka obsługuje aż 66 podmiotów). Nie ulega wątpliwości, że nawet w czasie wojny ludność cywilna musi mieć zapewniony dostęp do podstawowych usług, jakimi są usługi świadczone przez Spółkę. Ma to przełożenie także na dostęp do usług świadczonych przez klientów Spółkę, bowiem jeśli Spółka nie wykona dla obsługiwanych podmiotów usług prania, dezynfekcji, sterylizacji, to ludność cywilna nie będzie mogła bezpiecznie korzystać z usług tych podmiotów - w szczególności szpitali. Nie sposób również nie zauważyć, że uniemożliwienie Spółce prowadzenia działalności doprowadzi do zlikwidowania wielu stanowisk pracy - nie tylko tych utworzonych przez Spółkę, ale także tych związanych z działalnością klientów Spółki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu skarżąca spółka uczyniła decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 9 września 2025 r., nr BZK-III.654.21.2025.PJ, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Tczew z dnia 23 czerwca 2025 r., nr 2/2025 w przedmiocie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na rzecz obrony (świadczenie to w rozpoznawanej sprawie w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny zostało określone jako "ciąg technologiczny" do prania bielizny pościelowej, operacyjnej, ubrań operacyjnych i codziennych szpitalnych). Nie było w sprawie kwestionowane, że skarżąca spółka, na którą został nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych jest przedsiębiorstwem zajmującym się zawodowo praniem i aktualnie świadczy, jak wyjaśniła, usługi dla 66 podmiotów. Podstawę prawną wydanych w rozpoznawanej sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 628 ust. 1 oraz art. 630 ust. 1 i 5 ustawy o obronie Ojczyzny, a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2024 r. w sprawie świadczeń rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju. Pierwszy z przepisów stanowi, że na urzędy i instytucje państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania obrony państwa (...). Natomiast zgodnie z treścią art. 630 ust. 1 tej ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta), na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 620 ust. 1, wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Ustęp 5 tego przepisu dotyczy zaś możliwości zobowiązania adresata decyzji do wykonania tych świadczeń bez odrębnego wezwania. Zatem przepis art. 630 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku RP pozwala ww. organom wydać decyzję zobowiązującą do świadczeń rzeczowych planowanych do wykonania "w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny". To, że przepisy te znajdują się w rozdziale 2 zatytułowanym "Świadczenia rzeczowe w czasie pokoju" nie oznacza, że na podstawie tych przepisów mogą być wydawane tylko decyzje zobowiązujące do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie pokoju. Treść tych przepisów wskazuje bowiem, że można przeznaczyć rzeczy ruchome na cele świadczeń rzeczowych ze wskazaniem planowania ich wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, jednakże sama decyzja może zostać wydana w czasie pokoju. Nałożony na skarżącą spółkę kwestionowaną decyzją, obowiązek będzie więc wykonywany w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Obowiązek ten ma zatem charakter warunkowy. W czasie pokoju obowiązek, nałożony decyzją, się nie aktualizuje i nie może być źródłem ograniczeń dla użytkowania rzeczy ruchomej lub nieruchomej. Skarżąca spółka zachowuje zatem pełne prawo do korzystania i zbywania rzeczy, której dotyczy decyzja. Jedynie w czasie wojny i mobilizacji dojdzie do ograniczenia tych uprawnień, co usprawiedliwiają nie tylko przepisy ustawy, ale również normy konstytucyjne. Zgodnie z art. 82 Konstytucji RP, obowiązkiem obywatela polskiego jest wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne, art. 84 nakazującego ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie i wreszcie art. 85 ust. 1, który stanowi, że obowiązkiem obywatela polskiego jest obrona Ojczyzny. Art. 85 ust. 2 Konstytucji RP odsyła do ustawy mającej określić zakres obowiązku służby wojskowej. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 136 Konstytucji RP ustawy, w razie bezpośredniego, zewnętrznego zagrożenia państwa Prezydent Rzeczypospolitej, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, zarządza powszechną lub częściową mobilizację i użycie Sił Zbrojnych do obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 24 ust. 1 pkt 7 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi natomiast, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, stojąc na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium, postanawia, w razie konieczności obrony państwa, na wniosek Rady Ministrów, o dniu, w którym rozpoczyna się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz postanawia w tym samym trybie o dniu, w którym kończy się czas wojny na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienia niezwłocznie ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (art. 24 ust. 2). W niniejszej sprawie skarżona decyzja została wydana na skutek wniosku złożonego przez C. Sp. z o.o. datowanego na dzień 22 stycznia 2025 r. W podstawie prawnej wniosku wskazano art. 628 ust. 1 oraz art. 630 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. We wniosku określono m.in. miejsce udostępnienia przedmiotu świadczeń rzeczowych: C. Sp. z o.o., Z. [...], [...] S. (miejsce realizacji świadczeń), okres na jaki przedmiot świadczeń rzeczowych będzie wykorzystywany ("do ustania potrzeb użytkowania"), a także przedmiot świadczeń rzeczowych (vide: - k. 36 akt admin. organu pierwszej instancji). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie koncentrowała się wokół nieprecyzyjnego, zdaniem skarżącej spółki, określenia przedmiotu świadczenia rzeczowego. W ocenie skarżącej, organy nie tylko niedostatecznie określiły przedmiot świadczeń rzeczowych ale również nie dokonały w tym zakresie koniecznych ustaleń. Przede wszystkim organy nie wyjaśniły dlaczego przedmiotowe ruchomości mają być przeznaczone dla celów świadczeń rzeczowych a także jakie konkretne cechy przemawiają za ich przydatnością na cele tych świadczeń. Nie wiadomo również czy świadczenie ma polegać na udostępnieniu ciągu technologicznego czy też świadczenia usługi prania. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, zdaniem Sądu, nałożony na skarżącą spółkę w kwestionowanej decyzji obowiązek został określony dostatecznie precyzyjnie. Innymi słowy, nie budzi on (i nie powinien budzić) uzasadnionych wątpliwości. Z sentencji decyzji jednoznacznie bowiem wynika, że przedmiotem świadczeń rzeczowych jest - ciąg technologiczny - do prania bielizny pościelowej, operacyjnej, ubrań operacyjnych i codziennych szpitalnych ("nazwa i rodzaj przedmiotu świadczeń rzeczowych") ("szt. 1"). Niewątpliwie, ciąg technologiczny do prania bielizny, służy do jej prania. Skarżąca spółka nie podnosiła w toku postępowania aby mógł on pełnić inną funkcję. Nie można "odrywać" od ciągu technologicznego służącego do prania bielizny efektu jego działania w postaci prania (co stara się uczynić skarżąca spółka). Tym samym zaznaczenie w "uwagach", że usługa ma zapewnić prania dla personelu i pacjentów ok.1600 osób w żadnej mierze nie zmienia przedmiotu świadczenia rzeczowego, jak też nie przekształca tego przedmiotu w usługę sensu stricte. W takiej sytuacji wymaganie jeszcze bardziej uszczegółowienia przedmiotu świadczenia poprzez wskazanie okresu czasu w jaki prania mają być wykonywane jest nieuprawnione. Można tu dodać, że organ odwoławczy zaznaczył, iż uwaga ta pozostawia pewną dozę swobody w zakresie wykonania świadczenia aby nie ograniczać w całości prowadzonej działalności. Nadto, z sentencji kontrolowanej decyzji jednoznacznie wynika: podmiot, na rzecz którego świadczenie rzeczowe będzie wykonywane (C. Sp. z o.o. ul. [...], [...] G.), dokładne określenie miejsca udostępnienia przedmiotu świadczeń (C. Sp. z o.o., Z. [...], [...] S.), a także okres, przez jaki przedmiot świadczenia będzie używany, w tym zakresie wskazano: "do ustania potrzeb użytkowania". Także określenie okresu używania przedmiotu świadczenia jest prawidłowe. Kwestia ta była już przedmiotem rozważań judykatury, w tym WSA w Gdańsku, m.in. w wyroku z dnia z 14 stycznia 2021 r., III SA/Gd 776/20. I tak, tut. sąd administracyjny uznał, że "zawarte w art. 209 ustawy (dawnej ustawy o powszechnym obowiązku obrony - aktualnie art. 629 ustawy) ograniczenia dotyczące czasu wykonywania świadczeń rzeczowych dotyczą jedynie ściśle określonych sytuacji występujących w stanie pokoju, a mianowicie pobrania przedmiotu świadczenia: 1) w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sit Zbrojnych; 2) w związku z ćwiczeniami wojskowymi lub ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do militaryzacji (...)". Przewidziany zatem w art. 629 ust. 1 ustawy ograniczony czas wykonywania świadczeń rzeczowych odnosi się tylko do enumeratywnie wymienionych w ustawie (aktualnie dwóch, pod rządami poprzedniej ustawy - trzech) przypadków: sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych oraz ćwiczeń wojskowych, nie obejmując sytuacji wykorzystania przedmiotu świadczenia w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na cele inne niż wskazane w powołanym art. 629 ust. 1 ustawy. W takim przypadku czas świadczenia nie pozostaje ograniczony limitami opisanymi w art. 629 ust. 1 ustawy. Czas ten mógł więc zostać określony jak w sentencji decyzji: "do ustania potrzeb użytkowania". Pogląd ten należy zaaprobować. Konstatując, zarówno przedmiot świadczenia rzeczowego, określenie podmiotu zobowiązanego oraz podmiotu uprawnionego nie powinny nasuwać wątpliwości w realiach rozpoznawanej sprawy. Skarżąca spółka nie kwestionowała, że ciąg technologiczny jest w jej posiadaniu i że jest sprawny technicznie. Nie zachodziły również podstawy do wyłączenia (od czego Sąd się odniesie w dalszej części uzasadnienia). Niezależnie od powyższych uwag, jako wzmocnienie przedstawionej argumentacji, organ prawidłowo w odpowiedzi na skargę przywołał § 18 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym oddanie przedmiotów świadczeń rzeczowych następuje z chwilą: - pozostawienia do dyspozycji świadczeniobiorcy, w miejscu wskazanym w decyzji lub wezwaniu, środków transportowych i maszyn, przygotowanych technicznie do wykonania określonego rodzaju przewozów lub innych prac i zaopatrzonych w pełne zbiorniki materiałów pędnych oraz materiały eksploatacyjne, zgodnie z instrukcją obsługi, a także w niezbędne wyposażenie oraz kierowców, operatorów i załóg tych środków transportowych i maszyn. W kolejnych punktach § 18 ust. 1 tego rozporządzenia wskazano, że oddanie przedmiotów świadczeń rzeczowych następuje z chwilą: - przekazania świadczeniobiorcy narzędzi i urządzeń sprawnych technicznie oraz gotowych do natychmiastowego użycia (pkt 2); - przekazania świadczeniobiorcy rzeczy ruchomych innych niż określone w pkt 1 lub 2 w stanie zdatnym do użytku do wykorzystania zgodnie z ich przeznaczeniem (pkt 3); - oddania świadczeniobiorcy nieruchomości w stanie użytkowym i z wyposażeniem, z jakim wykorzystywał je posiadacz nieruchomości lub rzeczy ruchomej, jeżeli w decyzji, o której mowa w § 7 ust. 1, nie określono innych szczególnych wymagań (pkt 4). Skoro ciąg technologiczny, jak podnosiła skarżąca spółka w uzasadnieniu skargi, obejmuje "maszyny wymagające specjalnych podłączeń elektrycznych i hydraulicznych", stanowiąc "specjalistyczny zespół urządzeń", to niewątpliwie odnosi się do niego, wskazana przez organ regulacja z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Przechodząc dalej, to podkreślenia wymaga, że w sprawach z zakresu świadczeń rzeczowych organ administracji nie ma kompetencji do oceny zasadności kierowanego do niego wniosku. W znaczeniu braku merytorycznej kompetencji do oceny, czy dana rzecz ruchoma, co do samego jej rodzaju, jest przydatna dla celów obrony Państwa i dlaczego. W tym zakresie w rozpoznawanej sprawie, wbrew oczekiwaniom skarżącej spółki, nie prowadzi się postępowania dowodowego. Tym samym nie można podzielić argumentacji skargi w tym zakresie, jak też stawianych zarzutów naruszenia przepisów postępowania. W wydanych w sprawie decyzjach, organy nie miały obowiązku uzasadniać dlaczego akurat ta, a nie inna rzecz została wybrana jako przedmiot świadczeń na rzecz danego podmiotu i jakie potrzeby (cechy) o tym przesądziły. Przedmiot tego rodzaju spraw istotnie determinuje, że to podmiot wnioskujący pozostaje najlepiej zorientowany jakiego rodzaju rzeczy ruchomych potrzebuje dla zagwarantowania gotowości do obrony kraju na wypadek mobilizacji i wojny. Podmiot ten (w realiach tej sprawy szpital), w odróżnieniu od organu administracji, wie jakie posiada w tym zakresie braki, a zatem jakiego rodzaju ruchomości potrzebuje i chce objąć obowiązkiem świadczeń rzeczowych. Nie sposób zatem oczekiwać od organu, aby posiadał on szczegółowe informacje na temat potrzeb poszczególnych podmiotów co do ilości i rodzaju rzeczy ruchomych i aby zgłaszane w tym zakresie zapotrzebowanie mógł weryfikować pod kątem jego celowości. Organ w niniejszej sprawie nie miał obowiązku dokonywać ustaleń dotyczących mocy przerobowych, jak też zapotrzebowania poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłego czy oględzin. Dodać w tym miejscu można, że jawność informacji dotyczących obronności Państwa podlega z oczywistych powodów daleko idącym ograniczeniom (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych; t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 632 ze zm.), co dodatkowo wyklucza szczegółowe przedstawienie w uzasadnieniu uznaniowej decyzji wydanej na podstawie art. 630 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Należy również zwrócić uwagę, że żaden z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny nie nakłada na organ orzekający szczególnego obowiązku uzasadnienia, dlaczego konkretna rzecz ruchoma została objęta obowiązkiem świadczenia rzeczowego, ustalania jej szczególnych cech czy przydatności. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że o ile decyzja wydawana w przedmiocie nałożenia obowiązku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony ma charakter uznaniowy, to zakres tej uznaniowości pozostaje znacznie "skrępowany" przez silną autonomię wnioskujących jednostek organizacyjnych, zwłaszcza organów wojskowych, którym ustawodawca przyznał daleko idącą kompetencję w suwerennym określaniu zakresów świadczeń, które mają być przeznaczone na rzecz obronności. W przypadku świadczeń rzeczowych na rzecz obrony RP uznać należy, że zakres kompetencji rozpoznawczych (kognicji) zarówno organu pierwszej instancji, jak i organu odwoławczego, został zawężony do kontroli poprawności procedury, a w zakresie stanu faktycznego - faktu posiadania przedmiotu świadczenia przez adresata decyzji administracyjnej, ewentualnie sprawności przedmiotu świadczenia (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 lutego 2024 r., III SA/Gd 438/23). Punktem wyjścia dla ustalenia przedmiotu świadczenia jest zatem treść wniosku. Nie oznacza to jednak, że organ nie może poczynić żadnych ustaleń, jeżeli bowiem wniosek zawiera braki lub nieścisłości, rzeczą organu administracji jest wystąpienie o sprecyzowanie wniosku. W rozpoznawanie sprawie takie nieścisłości niezaistniały. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się szczegółowo do zarzutów odwołania, w tym prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi wyłączenie od obowiązku świadczeń rzeczowych na podstawie przepisu art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny (który dotyczy możliwości wyłączenia spod świadczeń rzeczowych na rzecz obrony "mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych przedsiębiorcy"). Skarżąca spółka nie jest bowiem przedsiębiorcą, o którym mowa w tym przepisie, jak też nie zachodzą inne przesłanki wyłączające możliwość przeznaczenia rzeczy do świadczeń rzeczowych na rzecz obrony (art. 628 ust. 5 ustawy czy § 6 ww. rozporządzenia). Ustawodawca w słowniczku ustawy o obronie Ojczyzna zawarł definicję mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych, wskazując że należy przez to rozumieć składniki materialne i niematerialne przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę i niezbędne do realizacji przez niego zadań na rzecz obronności państwa w zakresie zabezpieczenia potrzeb Sił Zbrojnych (art. 2 pkt 17 ustawy). Zatem łącznie muszą być spełnione dwa warunki: przeznaczone do prowadzenia działalności i niezbędne do realizacji zadań na rzecz obronności. Zgodnie z art. 648 ust. 1 ustawy, zadania realizowane przez przedsiębiorców na rzecz Sił Zbrojnych obejmują: 1) wykonywanie produkcji, napraw lub świadczenie usług na rzecz Sił Zbrojnych w warunkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub w czasie wojny; 2) utrzymywanie w czasie pokoju mocy produkcyjnych, naprawczych lub usługowych niezbędnych do realizacji zadań, o których mowa w pkt 1; 3) militaryzację; 4)ochronę obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa; 5) inne zadania realizowane na rzecz Sił Zbrojnych i wojsk sojuszniczych. Zadania na rzecz Sił Zbrojnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, są nakładane na przedsiębiorcę w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez Ministra Obrony Narodowej (ust. 2). Wykonywanie zadań w zakresie określonym w ust. 1 pkt 1 i 2 następuje na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą przez Ministra Obrony Narodowej (ust. 6). Dopiero posiadanie zawartej umowy przez przedsiębiorcę z ministrem Obrony Narodowej na podstawie wydanej przez MON decyzji, jest podstawą do zastosowania wyłączenia od przeznaczenia do zasobów rzeczowych, które jest uregulowane w art. 628 ust. 5 pkt 10 ustawy o obronie Ojczyzny. Strona skarżąca nie wykazała się posiadaniem takiej decyzji wydanej przez MON, jak też nie przedłożyła stosowanej umowy, dlatego też nie mogło mieć do niej zastosowania przytoczone powyżej wyłączenie. Ponadto wskazać należy, powołując się na zapis art. 657 ustawy, że przedsiębiorcą realizującym zadania na rzecz Sił Zbrojnych może być wyłącznie przedsiębiorca posiadający moce produkcyjne, naprawcze lub usługowe, które mogą być wykorzystane do realizacji zadań, o których mowa w art. 648 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Trafnie organ podniósł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że uchybienie art. 10 k.p.a., aby mogło skutkować uchyleniem decyzji, musi mieć rzeczywisty wpływ na wynik rozstrzygnięcia decyzji organu pierwszej instancji (mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Samo powoływanie się przez stronę na uchybienie procesowe z art. 10 k.p.a. nie może wywierać skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Aby zarzut ten odniósł zamierzony skutek, strona zobowiązana była wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, czego skarżąca spółka nie uczyniła (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2011 r., I OSK 842/11). Skarżąca spółka zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem przepisów procesowych, w tym art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., wskazując nie tylko na nieprecyzyjne określenie przedmiotu świadczenia, ale także na brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym zwłaszcza na brak ustaleń dotyczących przedmiotów świadczeń rzeczowych (ruchomości) a w konsekwencji na pozorne rozpoznanie sprawy. Jednak w świetle dokonanych powyżej rozważań nie mogły one odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku. Fakt, że skarżąca spółka nie zgadza się z oceną i argumentacją organów, nie uzasadnia zarzutu naruszenia prawa w zakresie postępowania. Także pozostałe zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione. Organy administracji w sposób zgodny z przepisami prawa ustaliły stan faktyczny sprawy niezbędny do jej rozstrzygnięcia, a nadto rozpoznając sprawę w sposób prawidłowy wyważyły interes społeczny i słuszny interes obywateli prawidłowo uznając, że kwestia obrony ojczyzny ma znaczenie priorytetowe. Także przywołane przez organ odwołujący poglądy literatury prawa na tle zasady proporcjonalności, wskazują na możliwość ograniczenia (racjonalnego) praw jednostki, które powinno być ekwiwalentne wobec celu któremu służy dana regulacja. Takim celem, jest niewątpliwe powszechny obowiązek obrony kraju. Zarówno zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego, jak również poprzedzającą ją decyzja Wójta Gminy Tczew odpowiadają wymogom przepisów prawa powyżej przywołanym. Można na marginesie dodać, że jeżeli wniosek spełnia wymagania formalne, a przedmiot żądania, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, nie wzbudzał wątpliwości organu, to brak jest zasadniczo podstaw do odmowy jego uwzględniania. Trzeba przypomnieć, że nie każde stwierdzenie naruszenie prawa pozwala Sądowi na uchylenie kontrolowanych decyzji w całości lub w części. Unormowanie zawarte w art. 145 § 1 pkt 1 a, b, c p.p.s.a. przywołane na wstępie rozważań - stanowi o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszeniu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku powoływania się na naruszenie przepisów prawa, skuteczne podniesienie zarzutów w tym zakresie wymaga wykazania, że powołane naruszenie miało wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w świetle poczynionych uwag, nie pozwala na stwierdzenia istnienia takiego rodzaju wadliwości w niniejszej sprawie. Kontrola Sądu w rozpoznawanej sprawie obejmowała przede wszystkim ocenę legalności zapadłego rozstrzygnięcia, i co do zasady sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Jak już podniesiono, Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Istnienia takiego charakteru naruszeń w niniejszej sprawie skarżąca spółka nie wykazała. Podsumowując dokonane rozważania należy uznać, że brak było podstaw do wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Na marginesie można dodać, że Sąd oceniając stanowisko strony skarżącej, nie ma bezwzględnego obowiązku odnoszenia się osobno do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., II FSK 2204/11). Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydana w sprawie decyzja narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod internetowym adresem: "orzeczenia.nsa.gov.pl".