III SA/Gd 638/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut ( spr. ) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 9 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2012r. nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania R. D. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr 13 przy Al. [...] w S. G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że do Urzędu wpłynęło podanie R. D. z dnia 28 grudnia 2011r. o wznowienie postępowania, które zakończyło się w 2002r. decyzją ostateczną Prezydenta Miasta nr [...] o wymeldowaniu R. D. z miejsca pobytu stałego pod ww. adresem. Postępowanie zaś nie mogło zostać wznowione z powodu złożenia podania o wznowienie po upływie terminu do jego wniesienia. Organ podał też, że w dniu 24 maja 2009r. R. D. złożył skargę na ww. decyzję z dnia 24 lutego 2002r., ale nie wystąpił wówczas z przedmiotowym wnioskiem. Z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił dopiero w dniu 28 grudnia 2011r., czyli ponad 2,5 roku później niż jest to przewidzieć w k.p.a. W następstwie zażalenia wniesionego przez R. D. Wojewoda postanowieniem z dnia 9 lipca 2012r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wskazując na przepisy art. 145-153 k.p.a. podał, że tryb wznowieniowy postępowania ma charakter trybu nadzwyczajnego, a organ ma obowiązek zbadania czy zachodzą formalne podstawy wznowienia wskazane w ww. przepisach. Ponadto to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia zachowania miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. W sprawie R. D. we wniosku wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. Była to jedyna okoliczność uzasadniająca niniejszy wniosek. Zadaniem organu w sprawie należało więc ustalić kiedy faktycznie R. D. dowiedział się o wydaniu przedmiotowej decyzji. Pismem z dnia 27 kwietnia 2009r. Prezydent [...] poinformował R. D., że został wymeldowany z pobytu stałego decyzją administracyjną. Zatem tego dnia dowiedział się o istnieniu ww. decyzji i od tej daty należało liczyć miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, który upływałby w dniu 27 maja 2009r. Natomiast podanie R. D. zostało wniesione znacznie później, tj. w dniu 28 grudnia 2011r., czyli ponad 2,5 roku po terminie. Zachowanie zaś miesięcznego terminu jest jednym z warunków wznowienia postępowania. Nie spełnienie go musiało skutkować odmową wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. D. zakwestionował ww. rozstrzygnięcie. Twierdził, że doszło do łamania prawa w stosunku do jego osoby. Nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu o wymeldowanie, a przysługiwało mu prawo do zażalenia kwestionowanych przez niego postanowień. Skarżący podnosił też, że nigdy nie dostał zwrotnych potwierdzeń wysyłanych do niego rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Instytucja wznowienia postępowania stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Wznowienie postępowania jest więc spowodowane wadą postępowania (wadą procesową), a nie wadą decyzji. W postępowaniu wznowieniowym organ może rozpatrzyć sprawę co do istoty, tylko wówczas, jeżeli wystąpi jedna z przesłanek wskazanych wyraźnie w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej zwany k.p.a. Art. 146 k.p.a. stanowi, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. (§ 1) Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. ( § 2 ) Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch etapach. Pierwszy z nich rozpoczyna złożenie wniosku o wznowienie postępowania i w jego ramach organ dokonuje wstępnej oceny wniosku badając czy jest on oparty na wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. przesłankach wznowienia postępowania, jak również czy został wniesiony z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 148 k.p.a. Przepis ten stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania ( § 1 ). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji ( § 2 ). W sytuacji, gdy po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku organ stwierdzi, że został on złożony z uchybieniem terminów, o których mowa w art. 148 k.p.a., wydaje na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie R. D. pismem z dnia 28 grudnia 2011 r. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie jego wymeldowania z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy Al. [...] w S. G. zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta z dnia 24 lutego 2002 r. nr [...]. We wniosku jako podstawy wznowienia wskazano art. 145 § 1 pkt 1-6 k.p.a. Sąd stwierdził, że ustalenia organu pierwszej instancji, że skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji oraz innych okolicznościach wskazywanych jako podstawy wznowienia już w 2009 r. są prawidłowe i znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. W piśmie z dnia 27 kwietnia 2009 r. nr [...], będącym odpowiedzią na zapytanie skarżącego, został on poinformowany o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy Al. [...] w S. G. na podstawie decyzji administracyjnej. W reakcji na powyższe skarżący złożył skargę do Prezydenta Miasta podnosząc, że jego wymeldowanie było bezprawne i w konsekwencji tego wniósł o przyznanie mu lokalu mieszkalnego, w którym po wyjściu z zakładu karnego mógłby zamieszkać i w nim się zameldować. Prezydent Miasta w odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 1 czerwca 2009 r. ponownie poinformował skarżącego o wydaniu decyzji o wymeldowaniu go z pobytu stałego, podając nadto, że organ, z uwagi na upływ czasu, nie jest w posiadaniu dokumentacji z 2002 r. jakkolwiek brak jest zwrotnego poświadczenia odbioru ww. pisma, to potwierdzeniem, że skarżący je otrzymał, jest dołączenie go do wniosku o wznowienie postępowania. Należy zauważyć, że w orzecznictwie administracyjnym powszechnie przyjęty jest pogląd, że bieg terminów, o których mowa w art. 148 k.p.a. rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Podkreślenia przy tym wymaga, że, jak stwierdził w wyroku z dnia 19 marca 2008 r., II OSK 276/07 Naczelny Sąd Administracyjny: "Termin ten liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji a nie od dnia, w którym strona dowiedziała się o instytucji wznowienia postępowania." (LEX nr 505249). Niewątpliwie zatem, wniosek skarżącego złożony 28 grudnia 2011 r., oparty na podstawie wznowieniowej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1-6 k.p.a., został wniesiony z uchybieniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a., płynącego od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Okoliczność ta nie budzi wątpliwości. Organy administracji nie naruszyły przepisów prawa, prawidłowo stosując art. 149 § 3 w związku z art. 148 k.p.a. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że na skutek decyzji o jego wymeldowaniu został pozbawiony możliwości powrotu do przedmiotowego lokalu i tym samym stał się bezdomny, Sąd stwierdza, że nie są one zasadne. Należy bowiem wskazać, że zameldowanie i wymeldowanie jest wyłącznie rejestracją danych o faktycznym miejscu pobytu osoby w lokalu. Zameldowanie nie stanowi tytułu prawnego do lokalu, a wymeldowanie nie oznacza utraty uprawnień do lokalu np. utraty prawa własności. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu. W końcu warto wskazać, że powołując się na stanowisko Biura Rzecznika Praw Obywatelskich zawarte w dołączonym do skargi piśmie z dnia 6 grudnia 2011 r., nr [...] skarżący zdaje się nie zauważać, że Rzecznik nie podjął się prowadzenia sprawy, ze względu na brak po jego stronie środków działania. Wskazano przy tym na art. 146 k.p.a., którego treść Sąd powyżej przytoczył. Wynika z niego, że na skutek upływu czasu nie może dojść do uchylenia decyzji ostatecznej. Art. 151 § 2 k.p.a stanowi, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.