III SA/Gd 638/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. J. w przedmiocie wstrzymania działań ograniczających prowadzenie działalności na targowisku miejskim postanawia: odrzucić wniosek. W. J. pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o podjęcie działań ukierunkowanych na ograniczenie bezprawnych czynności Prezydenta Miasta [...] i podległych mu instytucji (Zakładu Usług Komunalnych i Straży Miejskiej) w przedmiocie reorganizacji miejsc sprzedaży na targowisku miejskim. W złożonym wniosku wskazano m.in., że na targowisku miejskim działa "grupa zmowy cenowej", która wymogła aby wszyscy handlujący, którzy jej przeszkadzają przenieśli się na miejsca zadaszone. Wnioskodawca, który na targowisku sprzedaje używane książki chciałby z kolei wykorzystywać jako "magazyn podręczny" samochód znajdujący się na parkingu targowiska. Pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. (którego kopia została przez wnioskodawcę dołączona do złożonego wniosku) p.o. Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w [...] nie wyraził zgody na stały postój samochodu służącemu wnioskodawcy jako "magazyn podręczny" na parkingu targowiska miejskiego. W piśmie tym wskazano ponadto, że wrak ww. samochodu winien być przez wnioskodawcę usunięty z terenu targowiska do dnia 30 czerwca 2016 r. W dniu 5 lipca 2016 r. wnioskodawca złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku kolejne pisma stanowiące uzupełnienie pierwotnego wniosku. W pismach tych wnioskodawca wniósł o: - "nakazowe wstrzymanie działań strony pozwanej, która prowadzi działania niezgodne z zasadami prawa [...]", - skierowanie zlecenia – nakazu do właściwej jednostki prokuratury w G. celem zbadania działań "grupy zmowy cenowej", zarządu miasta [...] i Zakładu Usług Komunalnych w kwestii reorganizacji targowiska; - ukaranie grzywną Prezydenta Miasta [...], Dyrektora Zakładu Usług Komunalnych i kierownika targowiska za działania podjęte bezprawnie. Uzasadniając jedno z pism wnioskodawca wskazał, że on sam jak i osoby prowadzące działalność handlową na targowisku są przez inne osoby zastraszane. Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, zgodnie z art. 63 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z ww. przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą tzw. klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Z przepisów rangi ustawowej musi również wynikać możliwość przeprowadzenia postępowania przez sąd administracyjny w sprawie inicjowanej nie skargą a wnioskiem. Biorąc pod uwagę zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych dostrzec ponadto należy, że właściwość ta obejmuje sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach (art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych niż administracyjny, stosunków prawnych (por. w tej materii: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 176/13; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/BK 33/16; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne oraz okoliczności podane przez wnioskodawcę w złożonych do Sądu pismach stwierdzić należy, że merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o podjęcie działań ukierunkowanych na ograniczenie bezprawnych (w ocenie wnioskodawcy) czynności Prezydenta Miasta [...] i podległych mu instytucji w przedmiocie szeroko rozumianej reorganizacji miejsc sprzedaży na targowisku miejskim nie należy do kompetencji sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie ma nadto kompetencji by nakazywać właściwej jednostce prokuratury zbadanie działań organów gminy i gminnych jednostek organizacyjnych w zakresie odnoszącym się do cywilnoprawnych relacji pomiędzy osobami prowadzącymi działalność na targowisku miejskim a zarządcą targowiska. Nie istnieje również podstawa prawna, która dawałaby sądowi administracyjnemu możliwość ukarania grzywną organów gminy czy zarządcy targowiska miejskiego za działania podejmowane wobec osób prowadzących działalność na targowisku miejskim. W rozpatrywanym przypadku wnioskodawca zainicjował sprawę, która nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wystąpienie takiej okoliczności skutkować musi odrzuceniem wniosku na podstawie art. 64 § 3 w związku ze stosowanym odpowiednio art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 64 § 3 w związku z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.