III SA/Gd 638/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-12-09
Skład orzekający: Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jak ustalić wysokość wynagrodzenia dla adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?Ratio decidendi
W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r., do ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu za pomoc prawną w drugiej instancji należy stosować przepisy dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. Opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej, z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy adwokata, a następnie dolicza się podatek VAT.Stan faktyczny
Referendarz sądowy rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Skarżącemu przyznano prawo pomocy, w tym ustanowiono adwokata. Pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o przyznanie kosztów. Referendarz ustalił wysokość wynagrodzenia zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2015 r., uwzględniając opłatę maksymalną i nakład pracy, a następnie doliczył podatek VAT.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi F. B. od Skarbu Państwa kwotę 221,40 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata F. B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie z wniosku W. J. w przedmiocie odmowy wstrzymania działań ograniczających prowadzenie działalności na targowisku miejskim postanawia: przyznać adwokatowi F. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 221,40 zł (dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Skarżącemu W. J. zostało przyznane postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 sierpnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 638/16, prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła tym adwokatem – F. B.
W dniu 26 września 2016 r. wyznaczony pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 8 lipca 2016 r., zaś w dniu 8 listopada 2016 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części.
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania postanowienia odrzucającego wniosek, a zatem od dnia 8 lipca 2016 r.) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., to jest przed dniem 2 listopada 2016 r., należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
W myśl § 4 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Opłata maksymalna w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie jest należność pieniężna oraz nie należy ona do właściwości Urzędu Patentowego, wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia - 480 zł. Z kolei w świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego aktu prawnego opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł.
W niniejszej sprawie opłata maksymalna wynosi w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji 480 zł, a w postępowaniu prowadzonym w ramach drugiej instancji 75 % tej kwoty – czyli 360 zł, gdyż skarżącego reprezentuje pełnomocnik wyznaczony po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w pierwszej instancji.
Tak określona opłata maksymalna, stanowi podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, wynosi 1/2 jej wysokości, a więc, w niniejszym przypadku, 180 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniu po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowej sprawy (stopnia jej zawiłości).
Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %).
W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu winno wynosić 221,40 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło