III SA/Gd 647/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 17 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu zażalenia A Spółki z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 30 marca 2015 r. znak [...] ustalającego koszty postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji [...] w wysokości 900 zł. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania odwoławczego, toczącego się przed Dyrektorem Izby Celnej w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji [...], zlecono uzyskanie opinii jednostki badającej upoważnionej przez Ministra Finansów, zgodnie z art. 23b ustawy o grach hazardowych. Przedmiotowy automat do gier został zbadany przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. Wydana opinia z badania sprawdzającego z dnia 8 lipca 2014 r. miała wynik negatywny, co oznacza, że automat nie spełnia wymogów ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Przesłanką uzasadniającą wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia była negatywna opinia z badania sprawdzającego, zawierająca opis stwierdzonych nieprawidłowości, która jest jedynym wymogiem art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Zasadne zatem było obciążenie spółki kosztami tego badania. Koszty badań przeprowadzanych przez laboratoria celne określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 2004r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94, poz. 913 ze zm.). Stawka przewidziana za przedmiotowe badania jest jednolita dla wszystkich automatów i urządzeń do gry i wynosi 900,00 zł. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wbrew stanowisku strony wyrażonemu w zażaleniu badanie wykonała jednostka badająca, która na dzień zlecenia i wykonania badania dysponowała i dysponuje upoważnieniem Ministra Finansów. W kompetencji organu nie leży zaś badanie zasadności umieszczenia jednostki badającej na liście jednostek upoważnionych do badań automatów. W skardze na wyżej wskazane postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o uchylenie wydanych postanowień i umorzenie postępowania w sprawie. Wydanemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 23b ust. 3 w zw. z art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 5 pkt 1 oraz ust. 6 i art. 129 ust. 3, art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (dalej w skrócie "u.g.h.") w zw. z art. 2 pkt 3, art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 15 ust. 6, art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r., Nr 138, poz. 935 ze zm.), jak również z art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) Nr 339/93 przez wadliwe przyjęcie, iż Izba Celna w B. posiada status jednostki badającej, podczas gdy: - o posiadaniu statusu jednostki badającej decyduje przedstawienie certyfikatu adekwatnego do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a nie jakiegokolwiek certyfikatu, - fakt udzielenia upoważnienia nie przesądza o uzyskaniu przez dany podmiot statusu jednostki badającej i możliwości przeprowadzania w tym charakterze badań, gdyż upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż okres ważności akredytacji, wobec czego do uzyskania statusu jednostki badającej konieczne jest udzielenie ważnego upoważnienia przez Ministra Finansów i posiadanie właściwej akredytacji; upoważnienie udzielone wbrew warunkom ustawy jest nieważne z mocy prawa, - lista jednostek badających publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Finansów nie jest źródłem prawa i nie kreuje uprawnień. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała m.in., że badanie sprawdzające może być wykonane wyłącznie przez podmiot posiadający status jednostki badającej. Izba Celna w B. nigdy nie uzyskała takiego statusu z uwagi na brak uzyskania akredytacji potwierdzającej kompetencje do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, jakimi są automaty o niskich wygranych. W ocenie skarżącej wykładnia przepisów art. 23 f ust. 1 u.g.h. w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 i art. 15 ust. 6 i art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności oraz w związku z art. 129 ust. 3 i art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. prowadzi do wniosku, że jednostką badającą może być podmiot posiadający akredytację z zakresem adekwatnym do badań urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych. Opinia z badania automatu lub urządzenia do gier ma postać aktu wiedzy specjalnej, w związku z tym dostarczenie wiadomości specjalnych nie może pochodzić od jednostki nie mającej potwierdzonych certyfikatem kompetencji do badania urządzeń elektronicznych. Skarżąca następnie odniosła się do przebiegu starań Izby Celnej w B. o uzyskanie akredytacji konkludując, że przyjęta w tej Izbie procedura badawcza nie może być wykorzystana do badania wyposażenia elektronicznego. Skarżąca stwierdziła, że skoro Izba Celna w B. nie posiada akredytacji w zakresie wiążącym się tematycznie z urządzeniami – automatami do gier o niskich wygranych, to wadliwie udzielone upoważnienie nie może odnieść skutku prawnego. Według skarżącej upoważnienie udzielone wbrew warunkom ustawy jest nieważne z mocy prawa. Nie zgodziła się też, że źródłem uprawnień Izby Celnej w B. miałaby być lista jednostek badających publikowana na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, bowiem komunikaty zamieszczane w Internecie nie stanowią źródeł prawa. Skoro Izba Celna w B. nie jest jednostką badającą, brak jest podstaw do obciążenia skarżącej kosztami badania sprawdzającego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 23 b ustawy o grach hazardowych stanowiący podstawę przeprowadzenia badania sprawdzającego był notyfikowany Komisji Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. , poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a"), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 czerwca 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 30 marca 2015 r., w którym ustalono wobec skarżącej wysokość kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji [...] w wysokości 900 zł. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy tego, czy w związku z przeprowadzonym badaniem automatu istniały podstawy do obciążenia spółki jego kosztami (koszty postępowania). Zaskarżone postanowienia wydane zostały w oparciu o art. 269, 270a, 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz.749 ze zm.; dalej w skrócie "o.p.") w zw. z art. 8, art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz.1540), jak również w oparciu o § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94, poz.913 ze zm.). W myśl art. 8 ustawy o grach hazardowych, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 267 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi z kolei, że stronę obciążają koszty: 1) które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie; 1a) stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy; 2) (uchylony) 3) sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178; 4) przewidziane w odrębnych przepisach; 5) powstałe z jej winy, a w szczególności koszty: a) o których mowa w art. 268, b) wynikłe wskutek zatajenia lub nieprzedstawienia dowodu w wyznaczonym terminie, c) wynikłe wskutek złożenia wyjaśnień lub zeznań niezgodnych z prawdą. W sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie (art. 270a o.p.). Organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 269 o.p.). Badanie sprawdzające automatu do gier o niskich wygranych nastąpiło w toku postępowania w sprawie cofnięcia jego rejestracji. Koszty postępowania - koszty badania sprawdzającego - ustalono kontrolowanymi w niniejszej sprawie postanowieniami na podstawie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, który stanowi, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Przepis ten - w rozumieniu art. 267 § 1 pkt 4 o.p. - jest przepisem odrębnym. Postanowienie w sprawie kosztów postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym (ma odrębny byt) dotyczącym kwestii incydentalnej, nie związanej z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. Przepisy Ordynacji podatkowej nie uzależniają rozstrzygnięcia o kosztach postępowania od wyniku sprawy- w tym przypadku od wyniku sprawy dotyczącej cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Z katalogu kosztów wymienionych w art. 267 § 1 o.p. wynika, że obciążenie nimi strony nie jest związane z wynikiem postępowania "głównego". Z art. 23a ust. 7 ustawy o grach hazardowych wynika jednoznacznie, że obciążenie podmiotu eksploatującego automat lub urządzenie kosztami badania sprawdzającego wymaga jedynie ustalenia, że wynik tego badania potwierdza, że automat lub urządzenie nie spełnia warunków określonych w ustawie. W treści opinii Izby Celnej w B. - Wydziału Laboratorium Celne, na którą powołał się organ stwierdzono, że wynik badania potwierdza, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Z art. 23 b ust. 3 w zw. z art. 23 f ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, że badanie sprawdzające przeprowadzane jest przez jednostkę badającą, upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Badanie sprawdzające nastąpiło na zlecenie naczelnika urzędu celnego. Zostało ono wykonane przez Izbę Celną w B., Wydział Laboratorium Celne, dysponującą upoważnieniem Ministra Finansów nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r. Zauważyć należy, że skarżąca przeprowadziła w skardze wywód kwestionujący kompetencje Izby Celnej w B. do przeprowadzenia badania sprawdzającego i wydania opinii z powodu braku właściwej akredytacji oraz zarzucając, że nie można przypisać jej statusu jednostki badającej. Argumentacja skarżącej dotycząca Izby Celnej w B. jest całkowicie chybiona. Spełnienie warunków określonych w ustawie przez podmiot ubiegający się o udzielenie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier podlega weryfikacji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Po dokonaniu pozytywnej weryfikacji minister ten udziela upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, a następnie podaje ten fakt do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, umieszczając taki podmiot w wykazie jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Żaden z przepisów prawa nie upoważnia organów administracji do weryfikacji stanowiska ministra właściwego do spraw finansów publicznych i samodzielnej oceny, czy jednostka badająca spełniła wymogi ustawowe do udzielenia jej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Zadaniem organów w prowadzonym przez siebie postępowaniu jest zlecenie przeprowadzenia badania automatu jednostce badającej, której minister udzielił upoważnienia. Nie jest w nim dopuszczalna weryfikacja upoważnienia jednostki badającej dokonanej przez ministra. Brak w przepisach prawnych podstawy do tego rodzaju działań. Brak także podstaw do przyjęcia, by kontroli takiej dokonywał sąd przy rozpatrywaniu skargi na postanowienie wydane w przedmiocie nałożenia kosztów za wykonanie badania sprawdzającego, o których mowa w art. 23 b ust. 5 powołanej ustawy. Z tej przyczyny Sąd nie mógł przeprowadzić dowodu, o przeprowadzenie którego wnosiła skarżąca. Należy również wskazać, że skarżąca nie kwestionowała wysokości kosztów, którymi ją obciążono. Ustalona przez organy wysokość kosztów postępowania – 900 zł - jest zgodna z pkt 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz.U. Nr 94, poz. 913 ze zm.), który przewiduje ryczałtową stawkę opłat za badania automatów lub urządzeń do gier w ww. wysokości. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi co do naruszenia przez organy wymienionych w skardze przepisów, ani nie stwierdzając naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.