III SA/Gd 650/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Marek Gorski (spr.) sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Wojewody z dnia 8 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję. Wojewoda decyzją z dnia 8 listopada 2004 r. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj; Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. orzekł o uchyleniu w części dotyczącej A. M. decyzji Prezydenta Miasta z dnia 11 sierpnia 2004 r. o jej wymeldowaniu wraz z córką J. C. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w S.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z wniosku K. M. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie A. M. wraz z małoletnią córką. Wnioskodawczyni podała, że córka z wnuczką nie mieszkają w spornym lokalu od sierpnia 2003 r. i przeprowadziły się do G.. W toku postępowania przed organem I instancji K. M. stwierdziła, że córka przyjeżdża do lokalu raz w miesiącu i nigdy tam nie nocuje. Kontrola meldunkowa potwierdziła, że A. M. z córką nie mieszkają w spornym lokalu od 3 lat. Zeznając przed organem meldunkowym A. M. stwierdziła, że w związku z wykonywaną pracą wynajmuje mieszkanie w G., a jej córka uczęszcza w tym mieście do szkoły. Organ I instancji na podstawie powyższych ustaleń wydał decyzję o wymeldowaniu A. M. wraz z córką ze spornego lokalu. Odwołująca się A. M. wskazała na krzywdzący charakter rozstrzygnięcia. Jej zdaniem nieobecność w miejscu dotychczasowego zameldowania ma charakter przejściowy i wynika z konieczności życiowej (znalezienie pracy). Każdy weekend spędza w spornym lokalu a obecnie wykonuje remont kuchni. Organ odwoławczy wskazał, iż przesłanki warunkujące wymeldowanie z pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej określa art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W toku postępowania odwoławczego A. M. złożyła zeznania z których wynika, że pracuje w G., opiekując się chorą osobą. Jej córka zamieszkuje w G. u dziadka i tam chodzi do szkoły. Ponadto podniosła, że przed wydaniem decyzji w niższej instancji zgłosiła świadków, którzy jednak nie byli przesłuchani w sprawie. Na wniosek Wojewody przesłuchani zostali świadkowie G. Rz. i M. W., którzy potwierdzili, iż widują niekiedy A. M. w miejscu pobytu stałego. Drugi z świadków zeznał, że sporny lokal został wyremontowany ponieważ sam pomagał w remoncie. Jego zdaniem A. M. przyjeżdża do domu pod koniec tygodnia, a w poniedziałek wyjeżdża. Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy organ II instancji doszedł do przekonania, że A. M. nie opuściła trwale miejsca pobytu stałego. Jej pobyt w G. wiąże się z wykonywaną pracą, a do miejsca pobytu stałego wraca. Organ podkreślił, że zgodnie z przepisami praca wykonywana poza miejscem pobytu stałego nie może być przesłanką do wymeldowania. Nie można powiedzieć, że centrum spraw życiowych A. M. koncentruje się poza miejscem zameldowania. Jednocześnie organ odwoławczy na podstawie zeznań strony uznał, że jej córka mieszkająca u dziadków powinna zostać wymeldowana z pobytu stałego w spornym lokalu. K. M. zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia. Podstawą skargi było naruszenie przez organ II instancji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie przepisów dotyczących prawa strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca stwierdziła, że nie była informowana przez organ o przesłuchaniach G. Rz. i M. W.. Tak samo organ nie informował skarżącej o toczącym się postępowaniu odwoławczym w związku z czym została pozbawiano możliwości czynnego udziału w postępowaniu i możliwości zgłoszenia własnych świadków. Skarżąca podważyła wiarygodność świadków strony przeciwnej podnosząc, że nie mają oni bezpośredniego wglądu w sporną nieruchomość. Jako dodatkowy argument skarżąca wskazał, iż w całym 2004 r. w budynku gospodarczym zamieszkiwała J. R. na podstawie umowy najmu, której kopie załączono do skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ podniósł, że organ I instancji pismem z dnia 15 września 2004 r. przekazał skarżącej informacje o wniesionym odwołaniu i przekazaniu akt do organu odwoławczego. Skarżąca była również informowana o przesłuchaniu świadków czego dowodzi podpisane przez nią zwrotne potwierdzenie odbioru pisma z dnia 7 października 2004 r. W trakcie postępowania K. M. mogła wnieść o przesłuchanie dodatkowych świadków czego jednak nie uczyniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sądy administracyjne zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jedną z podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Dotyczy ona każdego stadium postępowania administracyjnego. Rozwinięciem tej zasady jest art. 79 k.p.a., który stanowi, że strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, przestrzeganie art. 79 k.p.a. jest bezwzględnym obowiązkiem organu administracji publicznej. Niedochowanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym mającym wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z 4 listopada 1998 III SA 1035/97, Lex nr 36901, wyrok NSA z 9 czerwca 1999 I SA/Gd 1252/97, Lex nr 37890, wyrok NSA z 14 listopada 1995 SA/Wr 664/95, Lex nr 2705). Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie organ II instancji naruszył wyżej wskazane przepisy. Wprawdzie skarżąca była informowana o wszczęciu postępowania odwoławczego i powinna mieć świadomość tego, że podejmowane są czynności na tym etapie postępowania. Skarżąca była również informowana o wystąpieniu do organu niższej instancji o przesłuchanie dwóch świadków. Jednak w ocenie Sądu nie można tych czynności uznać jako zapewniających stronie czynny udział w postępowaniu. Zgodnie z przytoczonymi przepisami organ powinien informować skarżącą o miejscu i terminie przesłuchania świadków. Z aktach sprawy nie wynika aby organ administracji powiadomił skarżącą o tych czynnościach. Należy uznać, że organ bezzasadnie pozbawił K. M. możliwości zadawania pytań świadkom oraz składania wyjaśnień, a tym samym czynnego udziału w postępowaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji winien uwzględnić obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca natomiast będzie miała prawo zgłaszania środków dowodowych w sprawie. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 26 kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Zatem w sprawie organ nie powinien orzekać inaczej w stosunku do rodzica i małoletniego dziecka, chyba że rodzic jest pozbawiony władzy rodzicielskiej. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.