III SA/Gd 652/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: WSA Felicja Kajut ( spr.) WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 20 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Granicznego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 19 czerwca 2006 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia 20 października 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] utrzymał w mocy decyzję Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 19 czerwca 2006 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u B. K. choroby zawodowej. Na podstawie karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem chory zawodowej organ odwoławczy ustalił, że B. K. i był zatrudniony w: (1) "A" w S. na stanowiskach marynarza, młodszego motorzysty w okresie od 1968 r. do 1970 r., (2) "B" na stanowiskach marynarza, motorzysty, magazyniera maszynowego w okresie od 1970 r. do 1995 r., (3) "C" w G. w okresie od 1995 r. do 1999 r. W latach 1987-1994 odwołujący się świadczył pracę na rzecz armatorów zagranicznych. Z ww. dokumentu wynika także, że wykonując pracę odwołujący się był narażony na hałas. W orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 8 listopada 2000 r. rozpoznano u B. K. niedosłuch ucha prawego typu odbiorczego oraz niedosłuch ucha lewego typu przewodzeniowo-odbiorczego. Jednocześnie stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, tj. zawodowego uszkodzenia słuchu spowodowanego hałasem na stanowisku pracy. Organ odwoławczy powołał się także na opinię uzupełniającą Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 22 sierpnia 2006 r. sporządzoną do powołanego orzeczenia, w której wskazano, że sprawa choroby zawodowej strony była rozpatrywana w roku 2000 (orzeczenie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ze względu na rozpoznany niedosłuch przewodzeniowo-odbiorczy ucha lewego). Rozpoznane u odwołującego się w roku 2000 schorzenie nie było (na podstawie przepisów z 1983 r.) i nie jest wymienione w obecnie obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Stwierdzono także, że niedosłuch mieszany ma etiologię wyłącznie pozazawodową i nie może być spowodowany hałasem, jest schorzeniem o charakterze trwałym. Zwrócono uwagę, że odwołujący się od 1999 r. nie pracuje (przebywa na emeryturze), zatem od tego czasu nie jest narażony na hałas. Tym samym brak jest wskazań do przeprowadzenia ponownego badania B. K. W tym stanie sprawy organy inspekcji sanitarnej drugiej instancji nie znalazł podstaw do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy. Nie zgadzając się z powyższą decyzją B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Nadto, w myśl art. 135 ustawy Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić. Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność – zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zasadniczo procedura związana z postępowaniem w takiej sprawie uregulowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Ponadto zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie administracyjne w takiej sprawie obowiązują wszystkie reguły przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 1994 r., SA/Wr 147/94, Prok. i Pr 1995/2/53). W tym kontekście wątpliwości Sądu wzbudził sposób prowadzenia postępowania w sprawie B. K.. Zgodnie z § 4 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 powiadamiając o tym pracodawcę i jednostkę podstawową służby medycyny pracy /.../. W ust. 2 tego paragrafu przewiduje się także wszczęcie takiego postępowania na podstawie skierowania lekarza lub lekarza stomatologa. Zatem jak wynika z przedstawionych wyżej przepisów postępowanie w sprawie choroby zawodowej może zostać wszczęte wskutek zgłoszenia dokonanego przez uprawniony podmiot w przewidzianej formie. W aktach administracyjnych brak jest zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej, znajduje się w nich natomiast skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej sporządzone w dniu 13 maja 2004r., brak jest jednak informacji do jakiej jednostki orzeczniczej zostało ono przekazane. Następnie pismem z dnia 22 marca 2006r., a więc po upływie prawie dwóch lat, Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny [...] wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z prośbą o wydanie kopii orzeczenia lekarskiego WOMP – [...] wydanego dla B. K. oraz kopii wywiadu środowiskowego. Dopiero kolejnym pismem z dnia 6 kwietnia 2006r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie. Opierając się na orzeczeniu lekarskim WOMP – [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 8 listopada 2000r. oraz Karcie Oceny Narażenia Zawodowego sporządzonej dnia 11 maja 2006r. organ pierwszej instancji wydał orzeczenie w sprawie. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...], które zostało wydane w listopadzie 2000r. i w którym powołano się na przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), nie wystąpił natomiast o wydanie nowego orzeczenia w sprawie. Z powyższego wynika, że prowadząc postępowanie w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania tj. w dniu 6 kwietnia 2006r., organ powołał się na orzeczenie jednostki orzeczniczej wydane w związku z wcześniej (prawdopodobnie) toczącym się postępowaniem i oparte na przepisach nie mających zastosowania w sprawie. Tym samym rodzi się też pytanie czy uprzednio tj. w 2000r. toczyło się już postępowanie w sprawie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jeżeli tak, to czy zostało ono zakończone. Bezsporne jest, że w niniejszym postępowaniu organ pierwszej instancji nie mógł powołać się na w/w orzeczenie, lecz powinien był od nowa przeprowadzić postępowanie w sprawie z zachowaniem wszystkich wynikających z treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. reguł. Następstwem takiego ukształtowania postępowania w sprawie jest naruszenie § 6 w/w rozporządzenia, który przewiduje, iż lekarz wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Z cytowanego przepisu wynika wprost, iż lekarz przed wydaniem opinii winien zapoznać się z kartą narażenia zawodowego i dokumentacją medyczną dotyczącą badanej osoby. Tymczasem w niniejszej sprawie karta oceny narażenia zawodowego została sporządzona w dniu 11 maja 2006 r., zatem z przyczyn oczywistych nie mogła być uwzględniona przy wydaniu w/w orzeczenia. Reasumując powyższe w ocenie Sądu postępowanie organów w niniejszej sprawie, w tym zwłaszcza organu pierwszej instancji, doprowadziło do pozbawienia skarżącego możliwości pełnego uczestniczenia w postępowaniu, tym samym do pogwałcenia ważnych zasad postępowania administracyjnego jakimi są: zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), oraz zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Wyżej przedstawionych istotnych uchybień nie dostrzegł organ odwoławczy, dlatego za niewystarczające Sąd uznaje czynności Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...], polegające na wystąpieniu do lekarza jednostki orzeczniczej o opinię uzupełniającą. W ocenie Sądu wskazane wyżej istotne uchybienia proceduralne w sprawie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co oznacza, iż koniecznym było uchylenie decyzji organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji będzie zobowiązany w pierwszej kolejności ustalić czy postępowanie w sprawie winno się toczyć w oparciu o przepisy rozporządzenia z 1983r. czy też rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. W tym drugim przypadku organ winien skierować B. K. na badania do jednostki badawczej I stopnia przy zapewnieniu skarżącemu wszelkich gwarancji przewidzianych prawem. Sąd zwraca uwagę na konieczność rzetelnego wyjaśnienia sprawy przez zebranie pełnej dokumentacji medycznej, która pozwoli na prawidłową ocenę schorzenia występującego u skarżącego. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych orzekł jak w sentencji.