III SA/Gd 66/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 29 listopada 2005 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z art. 75 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 7 października 2005 r., nr [...] o uznaniu M. O. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 października 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 5 października 2005 r. M. O. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. Strona udokumentowała, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w trzech zakładach pracy w okresach: od 4.04 do 3.07.2004 r., od 2.08.2004 r. do 31.05.2005 r. i od 2.06. do 30.09.2005 r., przy czym stosunek pracy w drugim okresie został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Organ odwoławczy uznał, iż w dniu rejestracji strona spełniała wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zatem słusznie został przyznany jej status osoby bezrobotnej. Następnie wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy albo rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. W takiej sytuacji bezrobotnemu spełniającemu warunki określone w art. 71 w/w ustawy zasiłek przysługuje po upływie 90 dni, od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy zgodnie z unormowaniami art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy. W ocenie organu odwoławczego M. O. spełniał wymogi art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a) cytowanej ustawy, jednakże w sprawie zastosowanie mają również uregulowania art. 75. Przedłożone przez stronę świadectwo pracy z [...] Terminalu Drobnicowego w G. zawiera informację, iż w terminie 6 miesięcy poprzedzających zarejestrowanie się w urzędzie pracy stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia stron. Dlatego strona może nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych dopiero po upływie 90 dni, o czym stanowią wyżej cytowane przepisy. Zdaniem organu odwoławczego strona nie wykazała skutecznie prawnie by do rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron doszło w związku z zaistnieniem okoliczności, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, tj. z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania. Strona wprawdzie podnosiła w odwołaniu, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku ze zmianą miejsca zamieszkania, ale nie wykazała istnienia bezpośredniego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy a zmianą miejsca zamieszkania. Organ przyjął, że dowodem zmiany miejsca zamieszkania jest zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 ze zm.) dopełnienie obowiązku meldunkowego. W niniejszej sprawie nastąpiło to dopiero w dniu 27 października 2005 r., podczas gdy stosunek pracy został rozwiązany w dniu 31 maja 2005 r. Nadto organ zważył, iż stosunek pracy został rozwiązany z firmą mającą swoją siedzibę w G., a skoro strona zmieniła swoje miejsce zamieszkania na G. to ta zmiana powinna ułatwić jej dojazd do pracy, a nie skłaniać do rozwiązania stosunku pracy. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż rozwiązanie stosunku pracy na podstawie porozumienia stron nie było spowodowane zmianą miejsca zamieszkania, lecz innymi względami wskazanymi przez stronę w odwołaniu, które jednak nie wykluczają stosowania art. 75 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Katalog przesłanek wyłączających zastosowanie wskazanego przepisu jest zamknięty i stanowi wyłom w zasadzie, że zasiłek z uwagi na tryb rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron nie przysługuje. W ocenie organu nietrafiony jest zarzut strony, iż zastosowany w sprawie przepis jest niezgodny z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP. Ten przepis Konstytucji RP gwarantuje obywatelowi pozostającemu bez pracy nie z własnej woli i nie mającemu środków utrzymania prawo do zabezpieczenia społecznego, ale tylko i wyłącznie na zasadach określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Nadto organy administracji publicznej są zobowiązane do stosowania przepisów prawa do czasu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w zakresie ich niezgodności z Konstytucją RP. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. O. zarzucił organowi odwoławczemu: 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75 i 80 k.p.a. polegające na: a) niezasadnym uznaniu, iż dowodem na potwierdzenie zmiany miejsca zamieszkania jest jedynie dopełnienie obowiązku meldunkowego i to w sytuacji, gdy skarżący powoływał się na inne dowody potwierdzające fakt zmiany miejsca zamieszkania, b) nierozważeniu i pominięciu innych dowodów powoływanych przez skarżącego a potwierdzających zmianę miejsca zamieszkania, których organ w ogóle nie ocenił w treści uzasadnienia, c) niepodjęciu działań zmierzających do rzetelnego wyjaśnienia powiązania miejsca zamieszkania i rozwiązania stosunku pracy z [...] Terminalem Drobnicowym w G. np. przez przesłuchanie skarżącego; 2) naruszenie art. 67 ust. 2 Konstytucji RP polegające na pozbawieniu skarżącego środków utrzymania w sytuacji, gdy nie z własnej woli pozostał bez pracy, a poprzedzający jego ostatnie zatrudnienie stosunek pracy uległ rozwiązaniu również w celu zmiany pracy na bardziej odpowiadający jego wykształceniu i kwalifikacjom. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że zgodnie z art. 23 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zatem dopełnienie obowiązku meldunkowego nie może być uznane za jedyną formę udowodnienia miejsca zamieszkania; jest tylko administracyjno - prawnym obowiązkiem o charakterze rejestracyjnym. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dotyczy to również kwestii miejsca zamieszkania osoby fizycznej. W postępowaniu skarżący przedstawił dowody potwierdzające, że zmienił miejsce zamieszkania z R. na G., zanim dokonał zmiany meldunku w urzędzie; są nimi: oświadczenie właściciela nieruchomości oraz dokumentacja pracownicza złożona u ostatniego pracodawcy w Telewizji Kablowej [...] w G. Zdaniem skarżącego dowody te zostały pominięte w rozważaniach organu odwoławczego co narusza art. 75 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że twierdzenia organu o braku związku pomiędzy rozwiązaniem umowy o pracę a zmianą miejsca zatrudnienia nie zostały poparte żadnymi racjonalnymi przesłankami. W sytuacji skarżącego dojazd z R. do [...] Terminalu Drobnicowego w G. był dogodniejszy niż z nowego miejsca zamieszkania w G., co było istotną przesłanką zmiany pracy przez skarżącego. Ustalenia w tym zakresie są istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i dopiero przesłuchanie skarżącego pozwoliłoby na prawidłowe ich ustalenie. Brak ten wskazuje, iż organ nie zebrał całego materiału dowodowego i nie dokonał pełnej oceny czy nie zaistniała możliwość zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Zdaniem skarżącego zapis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pozostaje w sprzeczności z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ ogranicza prawo do zabezpieczenia społecznego, uzależniając świadczenie dla osoby bezrobotnej od faktu ewentualnego rozwiązania stosunku pracy m.in. za porozumieniem stron w ciągu 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się jako osoba bezrobotna. W sytuacji skarżącego rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron było w pełni uzasadnione, ponieważ następna praca odpowiadała jego kwalifikacjom, była lepiej płatna i dogodniej zlokalizowana. Nie ponosi on winy w tym, że nowy pracodawca nie przedłużył mu umowy o pracę i w konsekwencji stał się bezrobotnym. W tych okolicznościach pozbawienie go uprawnień wynikających ze statusu bezrobotnego, tj. zasiłku dla bezrobotnych, stanowi naruszenie praw socjalnych przyznanych przez Konstytucję RP. Jego zdaniem niedopuszczalne jest przerzucanie ryzyka związanego z trwałością stosunku pracy na pracownika i uzależnienie przyznania świadczeń z tytułu bezrobocia od nie rozwiązywania w ciągu 6 miesięcy od ubiegania się o status bezrobotnego stosunku pracy za porozumieniem stron bądź wypowiedzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ wskazał, że w niniejszej sprawie pierwszeństwo przed przepisami prawa cywilnego mają regulacje prawa administracyjnego, w tym ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro prawo administracyjne w sposób dostatecznie jasno normuje zagadnienie miejsca zamieszkania i sposób jego potwierdzania to nieuzasadnione jest w tym zakresie posiłkowanie się unormowaniami Kodeksu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Na wstępie należy zaznaczyć, że poza sporem pozostaje sprawa nabycia przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od 5 października 2005 r. Istota sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ odwoławczy uznał, iż rozwiązanie przez skarżącego stosunku pracy na mocy porozumienia stron nastąpiło bez związku ze zmianą miejsca zamieszkania. W ocenie Sądu należy przyznać rację skarżącemu, iż dopełnienie obowiązku meldunkowego nie stanowi jedynego dowodu na potwierdzenie zmiany miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem bezrobotny, który rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron może wykazywać wszelkimi zgodnymi z prawem środkami dowodowymi, iż do rozwiązania stosunku pracy w tym trybie doszło z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Dokonanie obowiązku meldunkowego jest jednym z dowodów, ale nie jest dowodem jedynym. Mając na względzie powyższe stanowisko należy stwierdzić, że organ odwoławczy mimo nadmiernego wyeksponowania kwestii dopełnienia obowiązku meldunkowego w konsekwencji nie naruszył przepisów postępowania. Organ bowiem poddał ocenie fakt, że skarżący zmienił miejsce zamieszkania, przenosząc się z R. do G. Poza sporem pozostawał fakt, iż skarżący do czasu rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron z dniem 31 maja 2005 r. świadczył pracę na terenie G. Zatem organ słusznie uznał, iż zmiana miejsca zamieszkania nie ma żadnego związku z rozwiązaniem stosunku pracy na mocy porozumienia stron. W ocenie Sądu o rozwiązaniu stosunku pracy za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron z powodu zmiany miejsca zamieszkania można mówić wyłącznie wówczas, gdy z powodu zmiany miejsca zamieszkania świadczenie pracy w dotychczasowym miejscu zatrudnienia nie jest w ogóle możliwe z uwagi na odległość dzielącą nowe miejsce zamieszkania od dotychczasowego miejsca pracy. Chodzi tutaj o takie usytuowanie nowego miejsca zamieszkania, z którego pracownik nie ma możliwości codziennego dojazdu do pracy i powrotu do miejsca zamieszkania w rozsądnych granicach czasowych. Oznacza to, że nie każda zmiana miejsca zamieszkania stanowi powód uzasadniający rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W przedmiotowej sprawie zmiana przez skarżącego miejsca zamieszkania i przeprowadzenie się z R. do G. nie stanowi "powodu" rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron z [...] Terminalem Drobnicowym G. Spółką z o.o. w G. Skarżący mógł dotrzeć do pracy zarówno z jednego jak i z drugiego miejsca zamieszkania, skoro oba miasta zaliczane są do "aglomeracji trójmiejskiej". Fakt ten jako powszechnie znany nie wymagał dowodu (art. 77 § 4 k.p.a.). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała natomiast kwestia, z którego miejsca zamieszkania skarżący miał dogodniejszy dojazd do pracy skoro z każdego z obu tych miejsc mógł dotrzeć do miejsca zatrudnienia. Wobec powyższego zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 75, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. uznane zostały za niezasadne. Na marginesie dodatkowo należy wskazać, iż sam skarżący z jednej strony twierdzi, że do rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron doszło z powodu zmiany miejsca zamieszkania, zaś argumentując naruszenie art. 67 ust. 2 Konstytucji, wskazuje, iż zmiana pracodawcy miała na celu uzyskanie pracy odpowiadającej jego wykształceniu i kwalifikacjom. Zatem skarżący używając argumentów wzajemnie się wykluczających jednocześnie sam potwierdza, że rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron nie miało żadnego związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Odnosząc się do zarzutu niezgodności art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z art. 67 ust. 2 Konstytucji RP należy stwierdzić, iż wskazany przepis Konstytucji przewiduje prawo każdego obywatela pozostającego bez pracy nie z własnej woli i nie mającego innych środków utrzymania do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formę określa ustawa. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określa zakres i formę świadczeń dla osób bezrobotnych. Przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 niniejszej ustawy stanowi jedną z regulacji odnoszących się do zakresu świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych. Niniejszy przepis nie pozbawia w ogóle bezrobotnego prawa do zasiłku dla bezrobotnych, na co wskazuje treść art. 75 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy. Zatem prawo do zabezpieczenia społecznego jest realizowane w zakresie i formie określonej przedmiotową ustawą, a w związku z tym brak jest podstaw uzasadniających stwierdzenie, że przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ogranicza prawo do zabezpieczenia społecznego i jego zgodność z art. 67 ust. 2 Konstytucji winna budzić wątpliwości. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.