III SA/Gd 663/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: NSA Anna Orłowska NSA Marek Gorski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 24 listopada 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] Zarządu Nieruchomości Komunalnych z siedzibą w G. orzekł o wymeldowaniu H. i H. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W podstawie prawnej organ powołał m.in. art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że fakt nie zamieszkiwania H. i H. W. w w/w lokalu został potwierdzony przez Komisariat [...] Policji w G. pismem z dnia 24 marca 2005 r. W toku postępowania nie ustalono obecnego miejsca pobytu wymienionych, zatem organ na mocy art. 34 § 1 k.p.a. wystąpił do sądu o ustanowienie przedstawiciela do reprezentowania stron. Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 29 maja 2005 r. sygn. akt [...] ustanowił przedstawiciela dla H. i H. W. Powyższa decyzja Prezydenta Miasta [...] została doręczona przedstawicielowi ustanowionemu przez Sąd Rejonowy w G. Ponadto w trybie art. 49 k.p.a. Urząd Miejski w G. ogłosił o wymeldowaniu stron. Z uwagi na fakt, że nikt nie złożył odwołania decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia 5 maja 2006 r. H. W. stwierdził, że z Biura Paszportowego w G. uzyskał informacje o wymeldowaniu jego i żony z pobytu stałego w w/w lokalu. Był tym faktem bardzo zbulwersowany, ponieważ od 1975 r. przebywał w lokalu jako sublokator. Tłumaczenie organu o tym, że nie przebywa w tym lokalu jest niewłaściwe; był zmuszony poszukiwać pracy za granicą a jego żona pracuje na statkach morskich i również mało czasu spędza w kraju. W piśmie tym zadał pytanie czy wszyscy, którzy pracują poza krajem i nie przebywają w kraju są wymeldowywani bez ich wiedzy, włamuje się do ich mieszkania, wymienia zamki, zabiera mienie i dokumenty. Wyrażał zamiar wystąpienia do Prokuratury w tej sprawie. Podkreślił, że nie posiada żadnego dokumentu o wymeldowaniu i uważa, że dalej jest zameldowany pod dotychczasowym adresem. W odpowiedzi na informację z Urzędu Miasta [...] w zakresie możliwości wznowienia postępowania, H. W. pismem z dnia 5 czerwca 2006 r. stwierdził, że dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe, a zatem decyzja został wydana w wyniku przestępstwa. Ponadto poniósł, że nie był informowany o wymeldowaniu, choć do 1999 r. prowadził działalność gospodarczą w Centrum Handlowym [...]. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2006 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 2, i 4 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania H. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 13 lipca 2006 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia 24 listopada 2005 r. orzekającej o wymeldowaniu H. W. z przedmiotowego lokalu. W podstawie prawnej organ powołał się na art. 151 § 1 k.p.a., art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także art. 3 pkt 11 lit. c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 34, poz. 198 ze zm.). W uzasadnieniu organ podniósł, że H. W. w dniu 5 lipca 2006 r. oświadczył do protokołu, iż w kwietniu 1975 r. został wprowadzony do przedmiotowego lokalu przez A. O. i właściwie od razu zamieszkał w przynależnym do tego mieszkania pomieszczeniu strychowym. Umowy najmu tego pomieszczenia z nikim nie zawierał. W 1984 r. zmienił się najemca lokalu. W maju 2004 r. H. W. wyjechał za granicę nie dopełniając obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie organu H. W. nie przedstawił żadnych dokumentów, które potwierdzałyby tezę o fałszowaniu dokumentów i popełnieniu przestępstwa przy wydaniu decyzji w sprawie. Wobec tych okoliczności organ uznał, że jego własna decyzja z dnia 24 listopada 2005 r. o wymeldowaniu H. W. była w pełni zasadna i brak jest podstaw do jej uchylenia. H. i H. W. odwołali się od powyższej decyzji podnosząc, iż H. W. kończąc kontrakty na morzu wracała do spornego lokalu i tam przebywała. H. W. zgłaszał do zakładu energetycznego adres do korespondencji. Ponadto pracownik urzędu nie przyjmował do wiadomości dowodów przedstawianych w sprawie. Wskutek wymeldowania we wrześniu 2005 r. włamano się do mieszkania bez nakazu Sądu i wywieziono ich całe mienie wartości ok. 150 tys. zł. Wojewoda [...] decyzją z dnia 8 września 2006 r. nr [...] w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. Organ odwoławczy podniósł, że instytucja wznowienia postępowania jest uregulowana w art. 145-153 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeśli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne do uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Do takich oczywistych fałszerstw zaliczyć można np. widoczne przerobienie dokumentu, czy oparcie się na nieuwierzytelnionej kserokopii dokumentu, którego porównanie z oryginałem wskazuje na dokonanie fałszerstwa. W ocenie organu odwoławczego decyzję o wymeldowaniu H. i H. W. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. wydano po ustaleniu, że wymienieni w lokalu tym nie zamieszkują. Dowodami na których oparł się organ I instancji była kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Policję oraz zeznania H. W. W związku z tym nie ma mowy o wykorzystaniu w sprawie dowodów fałszywych. Odnosząc się do kwestii włamania do lokalu organ wyjaśnił, że sprawa ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie zagadnienia meldunkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku H. i H. W. stwierdzili, że Kierownik Referatu Ewidencji Ludności w Urzędzie Miasta [...] celowo nie przyjmowała ich dowodów i argumentów; działając w zmowie z Zarządem Nieruchomości Komunalnych. Kwestionowali kontrolę meldunkową Policji, gdyż nie byli o niej informowani. W ocenie skarżących oparcie się organu na zeznaniach H. W. kompletnie mija się z prawdą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenia i podtrzymał argumenty zawarte w swojej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że w postępowaniu wznowieniowym badane są jedynie przesłanki wznowieniowe. W sprawie skarżący powoływali się na fałszywość dowodów i ta kwestia została w zaskarżonej decyzji wyjaśniona. Na rozprawie w dniu 18 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił o odrzuceniu skargi H. W. z uwagi na nie opłacenie wpisu od skargi. Skarżący H. W. na rozprawie przedstawił postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] o umorzeniu śledztwa w sprawie zaboru mienia o łącznej wartości 150 tys. zł na szkodę H. i H. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w zakresie, czy są one zgodne z prawem materialnym i procesowym. Przy czym zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest możliwe jedynie w przypadku, gdy naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzone naruszenie prawa dawało podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego a także w przypadku, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 13 lipca 2006 r. nr [...] zostały wydane w trybie wznowienia postępowania, a zatem w sprawie miały zastosowanie przede wszystkim przepisy art. 145-153 kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, iż wznowienie postępowania należy do nadzwyczajnych trybów wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych. Organ prowadzący takie postępowanie może uchylić decyzję ostateczną, a następnie ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę administracyjną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach procesowych (zob. B.Adamiak, J.Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H Beck. Warszawa 2000, str. 555 i nast.) Jeżeli organ po wznowieniu postępowania nie stwierdzi, iż postępowanie było obarczone jedną z wad określoną w przepisach może wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji; nie rozpoznając opierając się na materiale zebranym w sprawie (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zadaniem Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 145 § 1 w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jak stnowi art. 145 § 2 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. H. W. twierdził we wniosku o wznowienie postępowania, iż dowody na podstawie których ustalono okoliczności faktyczne przemawiające za jego wymeldowaniem są fałszywe, co uzasadnia tezę, iż decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Organ I instancji stosując się do dyspozycji art. 149 § 1 k.p.a. wydał w dniu 20 czerwca 2006 r. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie wymeldowania H. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Jako podstawę prawną wskazał m.in. art. 145 § 1, pkt 1, 2, 4 k.p.a. Po wznowieniu postępowania organ i instancji przeprowadził postępowanie co do przyczyny wznowienia. Jak wspomniano merytoryczne rozpatrzenie sprawy następuje dopiero po stwierdzeniu, że wystąpiła przesłanka wznowieniowa. W ramach postępowania weryfikacyjnego co do przyczyn wznowienia organ wezwał m.in. H. W. do złożenia wyjaśnień w sprawie. Strona nie przedstawiła jednak, żadnych dowodów na okoliczność fałszowania dokumentów lub popełnienia przestępstwa przy wydawaniu decyzji o wymeldowaniu - co twierdziła we wniosku o wznowienie postępowania. Nie stwierdzono również oczywistego sfałszowania dokumentów. W ocenie Sądu nie zaistniała w sprawie żadna z innych określonych w art. 145 § 1 k.p.a. przesłanek wznowienia postępowania. Sąd dokonując oceny decyzji zapadłych w sprawie wznowienia postępowania uwzględnił również okoliczność, iż Prokuratura Rejonowa [...] postanowieniem z dnia 30 listopada 2006 r. umorzyła postępowanie w sprawie dokonania zaboru w celu przywłaszczenia mienia. Ustalenia Prokuratury wskazują na to, że działaniom urzędników dokonujących czynności administracyjnych w ramach postępowania o wymeldowanie pokrzywdzonych nie można przypisać znamion czynu zabronionego opisanego w art. 231 § 1 k.k. W ocenie Prokuratury organ dołożył należytej staranności w celu ustalenia aktualnego miejsca pobytu uczestników postępowania, a nadto, iż H. i H. W. nie zamieszkiwali w miejscu zameldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że organ I instancji zasadnie uznał, iż H. i H. W. nie zamieszkują w miejscu stałego pobytu. Przemawia za tym zarówno kontrola meldunkowa, zeznania świadków jak i fakt nie odbierania korespondencji kierowanej do nich na ul. [...] w G. Okoliczność, że przedmiotowe pomieszczenie strychowe składające się z pokoju, kuchni i łazienki ma zaledwie 7 m2 oraz okoliczność, iż H. W. jest czynnym członkiem partii politycznej i brał udział w wyborach w gminie S. wskazują, iż faktycznym miejscem pobytu skarżącego były i są N. [...]. Tam H. i H. W. posiadają domek letniskowy. Jak przyznał H. W. w zeznaniach z dnia 5 lipca 2006 r., niemal od razu zamieszkał z żoną w pomieszczeniu strychowym, które zaadaptował na potrzeby mieszkaniowe. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że przedmiotowy lokal praktycznie pozostawał niezamieszkały. Skarżący nie wskazali żadnych dowodów lub świadków na okoliczność zamieszkiwania w tym pomieszczeniu strychowym po 2004 r. Z akt sprawy wynika, iż skarżący nie zamieszkiwali w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G., co najmniej od 1 października 1984 r. (patrz: oświadczenie S. B. z dnia 26 lutego 1990 r. i zaświadczenie Administratora z dnia 7 stycznia 1992 r.). To, iż skarżący zajmowali pomieszczenie strychowe nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem w spornym lokalu. Sąd zauważył, że Prezydent Miasta [...], przed wydaniem decyzji o wymeldowaniu, czynił starania o ustalenie faktycznego miejsca pobytu stron, jednak gdy te działania stały się bezowocne, wystąpił do sądu powszechnego o ustalenie dla nich przedstawiciela dla osoby nieobecnej w trybie art. 34 § 1 k.p.a. Takie działania należy uznać za prawidłowe. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.