III SA/Gd 666/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania bezczynności oraz przewlekłości postępowania postanawia: odrzucić skargę. I. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2019 r. [...] o odmowie wskazania, że Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie żądania wydania kopii dokumentów. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 24 lipca 2019 r. zwrócił się do PCPR o wydanie potwierdzonej za zgodność kopii dokumentu kierującego syna K. M. do placówki opiekuńczo-wychowawczej, gdyż poprzednie zabezpieczenie upadło. W tym samym dniu złożył ponaglenie do SKO. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wyjaśniając, że tego typu postanowienie nie jest aktem, na który służy skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg, m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). A contrario przyjąć należy, że skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga istoty sprawy. W przypadku, gdy sąd stwierdzi niedopuszczalność skargi, zobligowany jest ją odrzucić stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W wypadku niezałatwienia sprawy w terminie bądź przewlekłości postępowania stronie postępowania administracyjnego służy środek prawny w postaci ponaglenia (art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego; t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 – zwanej dalej "k.p.a."). Ponaglenie wnosi się – co do zasady – do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 k.p.a.). Wniesienie ponaglenia otwiera stronie prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość prowadzonego przez właściwy organ postępowania (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Nie musi ona oczekiwać na rozpatrzenie ponaglenia przez organ wyższego stopnia. Przedmiot zaskarżenia powinien być jednak tożsamy z przedmiotem wcześniejszego ponaglenia. Oznacza to, że jeśli w ponagleniu strona zarzuca danemu organowi bezczynność lub przewlekłość postępowania, to przedmiotem skargi winna być bezczynność lub przewlekłość postępowania tego samego organu, nie zaś organu wyższego stopnia, do którego skierowane było ponaglenie. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy przewiduje to przepis szczególny. Jak wskazuje się w orzecznictwie postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Nie kończy ono postępowania administracyjnego, a art. 37 § 6 k.p.a. nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia. Wobec tego orzecznictwo przyjmuje, że postanowienie tego rodzaju jest niezaskarżalne (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Po 1139/18 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko wyrażano także przed zmianą treści art. 37 k.p.a., który do dnia 1 czerwca 2017 r. przewidywał środek prawny pod nazwą zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a także na gruncie wcześniej obowiązujących przepisów o postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie skarżący wyraźnie wskazał, że przedmiotem skargi do tut. Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2019 r. Postanowienie to było wydane wskutek rozpatrzenia ponaglenia, a zatem – stosownie do powyższych wyjaśnień - nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.