III SA/Gd 67/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Mirosława Marszałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi W.R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 5 listopada 2024 r. nr 6/F/2024 w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop 1. uchyla zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz skarżącego W.R. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. R. wnioskiem z dnia 15 listopada 2018 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie o ponowne naliczenie i wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Żądanie swe uzasadniała treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), zgodnie z którym art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji RP. Komendant Powiatowy Policji w Tczewie decyzją z dnia 19 grudnia 2018 r. (nr Ks.0151-186/2018) odmówił W. R. wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Komendant nie zakwestionował treści powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, lecz wskazał, że ustawodawca nie określił ustawą nowego wskaźnika niezbędnego do ustalenia wysokości należnego uposażenia za niewykorzystany urlop, dlatego organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia. W związku z wniesionym odwołaniem strony, Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku decyzją z dnia 4 marca 2019 r. (nr 55/Ks.0151-187/18), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymał w mocy ww. decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku uznał, że pismo organu pierwszej instancji z dnia 19 grudnia 2018 r. jest decyzją administracyjną. Stwierdził także, że utrata mocy obowiązującej kwestionowanego przepisu nie mogła nastąpić przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku Trybunału brak jest informacji co do jego ewentualnego działania ex tunc. Przeciwny wniosek prowadziłby w ocenie organu do sytuacji, że jakakolwiek zmiana regulacji odnoszących się do świadczeń przyznawanych w związku ze zwolnieniem ze służby wywoływałaby nieograniczony w czasie skutek wsteczny. Na decyzję organu odwoławczego strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r. o sygn. akt III SA/Gd 312/19 uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 4 marca 2019 r. (nr 55/Ks.0151-187/18) oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 19 grudnia 2018 r. (nr Ks.0151-186/2018). Sąd wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu analizowanego wyroku wyinterpretował trafnie z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz art. 115a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Sąd podzielił powyższą wykładnię konstytucyjnego prawa do urlopu w zakresie, w jakim obejmuje ono także prawo do ekwiwalentu pieniężnego i przyjął, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Wskazano, że wobec gwarantowanego art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariuszy Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania, za należytą realizację tego prawa nie może być uznane dokonanie w przeszłości wypłaty ekwiwalentu w wysokości ustalonej w oparciu o przepis uznany przez Trybunał za niekonstytucyjny. Zaznaczono przy tym, że dopiero wejście w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) zrodziło po stronie skarżącej uprawnienie do tego, by domagać się uzupełnienia wypłaconego już uprzednio ekwiwalentu do wysokości odpowiadającej konstytucyjnym regulacjom. Nie można przyjąć, że przedawniło się roszczenie, które dotychczas nie istniało. Jedynym środkiem uznawanym za ograniczenie czasowego oddziaływania wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (art. 194 ust. 3 Konstytucji RP). Środka tego Trybunał w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) nie zastosował. Nie ma zatem żadnych prawnych przesłanek, by ograniczyć uprawnienie funkcjonariuszy Policji do uzyskania pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w zależności od kryterium daty zwolnienia ze służby, o ile zwolnienie to nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art.115a ustawy o Policji, czyli po dniu 19 października 2001r. Z tych względów w udzielonych wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie Sąd wskazał, że rzeczą organu będzie zatem dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Przepisy te stanowią bowiem wystarczającą podstawę prawną dla rozstrzygnięcia sprawy. Od tego wyroku Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r. o sygn. akt III OSK 1783/21 oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku tutejszego Sądu z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 312/19. W uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że ustawodawca, pomimo powołanej wyżej treści rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), zarówno w dacie orzekania przez organy Policji obu instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie uzupełnił normy prawnej ustalającej prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop o sposób ustalenia wysokości ekwiwalentu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił przy tym jednak twierdzenia skarżącego kasacyjnie organu, że na dzień orzekania w systemie prawnym nie było normy ustawowej odnoszącej się do ustalenia należnego byłemu policjantowi prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Podstawę prawną nadal stanowił art. 115a ustawy o Policji, który w tym zakresie zachował walor konstytucyjności. Niekonstytucyjność dotyczyła wyłącznie jednego elementu przepisu – wskazanego w nim ułamka. Stanowisko tutejszego Sądu w zakresie dokonanej wykładni prawa uznano za prawidłowe. Po drugie wskazano, że dopiero w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wprowadzone zostały nowe rozwiązania w omawianym przedmiocie, to jest ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610, w skrócie "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"), która weszła w życie 1 października 2020 r. Skoro przedmiotowa ustawa w dacie orzekania przez organy Policji, jak i Sąd pierwszej instancji, nie obowiązywała, to nie mogła być uwzględniona zarówno przy ocenie decyzji organów obu instancji, ale również w ramach ewentualnych wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na zakres swoich kompetencji, zaznaczył, że nie ma możliwości wypowiadania się co do treści przyszłego rozstrzygnięcia organu podejmowanego w oparciu o nowy stan prawny, nieobowiązujący w chwili wydawania decyzji. Mając jednak na uwadze powyższe, dodatkowo wskazano, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, musi ocenić na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach), zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie "p.p.s.a"). Komendant Powiatowy Policji w Tczewie po otrzymaniu akt sprawy decyzją z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023, ponownie odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe w związku ze zwolnienie ze służby w Policji. Organ pierwszej instancji wskazał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a ustawy o Policji tj. w zakresie wielkości "przelicznika", nie przyznało uprawnień byłym policjantom do ww. ekwiwalentu w innej wysokości, to jest obliczonego według przelicznika np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Prawa tego dla skarżącego nie przyznały również znowelizowane przepisy ustawy o Policji, które obowiązują od 1 października 2020 r. i zostały wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach. Stwierdzono, że nowy przepis art. 115 a ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu. Decyzją z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 12/F/2023, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. R., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023 w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W. R. zaskarżył decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 12/F/2023 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 457/23 stwierdził nieważność decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2023 r. nr 12/F/2023. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023 zostało wniesione przez odwołującego działającego przez zawodowego pełnomocnika adwokata A. M., który nie podpisał odwołania, a nadto nie przedłożył pełnomocnictwa uprawiającego go do reprezentowania odwołującego. Wskazano także, że w aktach administracyjnych nadto nie ma zwrotnego potwierdzenia odbioru przez stronę decyzji organu pierwszej instancji, ani innego dowodu doręczenia stronie tejże decyzji. Z tych względów Sąd wskazał, że stwierdzone uchybienia czynią przedwczesną ocenę zarzutów zawartych w skardze oraz nakazał aby ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy wyeliminował opisane wyżej uchybienia poprzez wezwanie skarżącego do usunięcia braków formalnych odwołania zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. oraz dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania, w celu przeprowadzenia formalnoprawnej kontroli dopuszczalności odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W zakreślonym terminie w związku ze skierowanym do pełnomocnika W. R. wezwaniem, doszło do uzupełnienia braków formalnych odwołania poprzez przesłanie podpisanego odwołania oraz nadesłanie pełnomocnictwa procesowego. Organ odwoławczy uzyskał także od organu pierwszej instancji zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023. Decyzją z dnia 5 listopada 2024 r. nr 6/F/2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. R., ponownie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023 w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W pierwszej kolejności organ wskazał, że pełnomocnik strony wykonał jego wezwania w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania poprzez uzupełnienie braków formalnych odwołania. Wobec czego organ przystąpił do ponownego rozpoznania odwołania i stwierdził następnie, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że W. R. został zwolniony ze służby w Policji na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 7 maja 2007 r. oraz że w chwili zwolnienia przysługiwały mu 52 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Zwalnianemu ze służby policjantowi wypłacono wtedy ekwiwalent pieniężny w kwocie 10440,56 zł brutto, to jest za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r., a zatem z uwzględnieniem zmiany tego przepisu oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach. Zgodnie z art. 1 pkt 16 ustawy o szczególnych rozwiązaniach art. 115 a ustawy o Policji otrzymuje brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym." Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy, przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. W konsekwencji, w ocenie organu, od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy w brzmieniu dotychczasowym, dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym w dniu zwolnienia ze służby "przelicznikiem" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego). Komendant podkreślił, że nowy przepis art. 115a ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach, nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2020 r. organ nie jest zatem upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej. Mając na względzie, że z dniem 1 października 2020 r. weszły w życie wyżej omówione przepisy, które miały stanowić odpowiedź na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 organ rozważał, czy jest w stanie wykonać prawomocny wyrok sądu administracyjnego o sygn. akt III SA/Gd 312/19. Podniósł, że uchylenie przez tutejszy Sąd decyzji z powodu jej wadliwości, a następnie oddalenie skargi kasacyjnej organu nie powoduje, że sprawa administracyjna traci swój byt. Dla organu i strony wniosek o wszczęcie postępowania, które doprowadziło do wszczęcia w pierwszej kolejności trybu instancyjnego przed organami oraz trybu sądowoadministracyjnego w sprawie, w której uchylono decyzję, nadal nie został rozpoznany. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organ zobowiązany jest stosować stan prawny z daty orzekania, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. W omawianym przypadku ustawodawca wprowadził przepisy intertemporalne. Takim przepisem jest przywołany powyżej art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Tym samym do spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. stosuje się, w ocenie organu, "przelicznik" wynikający z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Komendant wskazał, że okoliczność, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok sądu może budzić pewne wątpliwości w związku z art. 153 p.p.s.a. Jednakże, przepis ten przewiduje istotne odstępstwo od tej zasady. Mianowicie organ nie jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, jeżeli istotnej zmianie uległ stan prawny. Powyższe zezwala zatem organowi na uchylenie się od restrykcyjnych skutków art. 153 p.p.s.a. Organ podkreślił, że tutejszy Sąd orzekał przed dniem wejścia w życie zacytowanych powyżej zmian ustawowych. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną w uzasadnieniu swojego wyroku odniósł się do tych zmian ustawowych stwierdzając, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, będzie zobowiązany ocenić na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach), zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Zastosowanie się zatem do wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zaprezentowanym w wyroku wydanym przez sąd administracyjny stanowiłoby, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, naruszenie art. 6 k.p.a. Podkreślono, że dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy obejmującym każdy mogący się pojawić stan faktyczny. W. R. zaskarżył wyżej wskazaną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 5 listopada 2024 r. nr 6/F/2024 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1/ naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: a/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; b/ art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zarówno na etapie postępowania pierwszo, jak i drugo instancyjnego; c/ art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie drugiej instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a.. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie ustalenia okoliczności związanych z wypłatą skarżącemu ekwiwalentu pieniężnego, w tym trybu prawnego, daty oraz wysokości tego świadczenia; 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego: a/ art. 115a ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w brzmieniu uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji naruszenie art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji poprzez ograniczenie wysokości ekwiwalentu za urlop oraz urlop dodatkowy przysługującego skarżącemu; b/ art. 7 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z 4 listopada 2003 r. dotyczącej niektórych aspektów organizacji pracy (2003/88/WE) (Dz. Urz. UE L Nr 299, s. 9) w związku z art. 10 i art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) poprzez odmowę przyznania prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego; c/ art. 190 Konstytucji w związku z art. 115a ustawy o Policji, art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez dyskryminację i nierówne traktowanie skarżącego w stosunku do funkcjonariuszy innych służb mundurowych, jak również poprzez nierówne traktowanie skarżącego w stosunku do żołnierzy zawodowych, to jest podmiotów znajdujących w analogicznej sytuacji faktycznej, co doprowadziło do dyskryminacji skarżącego jako obywatela polskiego w stosunku do innych obywateli Unii Europejskiej, a także innych obywateli polskich w ten sposób, iż mimo zakazu dyskryminacji wyrażonego w art. 14 Konwencji czy też art. 32 w związku z art. 2 Konstytucji RP, gdyż organ zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji odmawiające skarżącemu prawa do ekwiwalentu w pełnej wysokości wynikającej z istoty tego uprawnienia, gdy w takiej sytuacji inni obywatele Unii, a także obywatele polscy będący pracownikami służb mundurowych, ekwiwalent za niewykorzystany przed zwolnieniem ze służby urlop otrzymaliby w pełnej wysokości; pod pretekstem stosowania art. 9 ust. 1 specustawy (to jest ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach); d/ art. 121 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie w odniesieniu do wniosku skarżącego w drodze analogii. Dodatkowo skarżący zawarł w skardze postulat, aby Sąd w oparciu o art.155 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonał stwierdzenia istnienia istotnego naruszenia prawa indywidualnie przez osoby piastujące organy policyjne i poinformowania o tym fakcie w formie postanowienia właściwego organu zwierzchniego, a także w trybie art. 112 ww. ustawy o orzeczenie - wymierzenie organom dopuszczającym się naruszeń prawa kar grzywny. Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w przypadku skarżącej nie jest władny zastosować innego wskaźnika niż 1/30. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa Sąd uznał, że skarga W. R. zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 5 listopada 2024 r. nr 6/F/2024, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023 o odmowie wypłaty na rzecz skarżącego wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Na wstępie podkreślenia wymaga, że Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wykonał wytyczne tut. Sądu wynikające z wyroku z dnia 11 stycznia 2024 r. o sygn. akt III SA/Gd 457/23, to jest podjął czynności polegające na wezwaniu strony do usunięcia braków formalnych odwołania, w wyniku których wskazane braki (brak pełnomocnictwa procesowego, brak podpisu pełnomocnika na odwołaniu) zostały terminowo – tj. z zachowaniem terminu 7 dni – uzupełnione, co potwierdzają akta sprawy. Do akt sprawy dołączono także dowód pozwalający na jednoznaczne ustalenie daty doręczenia stronie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023, a tym samym ustalenie, że odwołanie strony od tej decyzji również zostało wniesione w terminie. W tym stanie rzeczy Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie ocenił, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji prawidłowo zweryfikowano terminowość oraz spełnienie wymogów formalnych w zakresie dotyczącym odwołania i prawidłowo uznano, że odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023 zostało skutecznie wniesione przez stronę. Tym samym uprawnione było ponowne rozpoznanie tej sprawy w toku instancji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku. Powyższe pozwoliło na obecnym etapie sprawy na dokonanie przez Sąd merytorycznej oceny zarzutów skargi, która okazała się zasadna. W tym zakresie uwzględnić należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 312/19 uchylił decyzję z dnia 4 marca 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 19 grudnia 2018 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Uchylając oba wskazane rozstrzygnięcia, Sąd nakazał wyliczyć i wypłacić byłemu funkcjonariuszowi Policji część należnego ekwiwalentu na postawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w taki sposób, jaki wynikał z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, to jest w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 1783/21 oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu pieniężnego. Zdaniem organu, zastosowanie się do wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu przyjętym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. ponieważ 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Sporna pozostaje zatem kwestia związania organów Policji powołanym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 312/19. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 290/23 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, organy I i II instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 312/19 – nie dokonały wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Wejście w życie w dniu 1 października 2020 r. ww. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do zmiany stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od zastosowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Aktualne bowiem pozostają w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego rozważania prawne zawarte w ww. wyroku, a przede wszystkim wynikające z niego wskazania. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610, w skrócie "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"): "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r." Jak stanowi zatem art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne, co z kolei oznaczałoby, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę. Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15), na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji, dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Ustawodawca wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15), w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. zgodnie z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15). W rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 312/19 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt III OSK 1783/21 ze wskazaniem, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia. Nie doszło bowiem do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej w postaci: okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej. Dlatego żądanie skarżącego powinno zostać uwzględnione z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Ponieważ art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 321/21 ). W konsekwencji powyższego, mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 5 listopada 2024 r. nr 6/F/2024 oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Tczewie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 9/2023, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd w punkcie drugim sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.). Zasądzone koszty postępowania obejmują wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w wysokości 480 zł. Rzeczą organów w dalszym toku postępowania będzie zatem dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w świetle adekwatnych regulacji prawnych interpretowanych w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, do czego stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organy były już zobowiązane z mocy wydanego w dniu 19 czerwca 2019 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 312/19. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, iż przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego jej za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Różnica pomiędzy tak wyliczoną kwotą, a kwotą wypłaconą skarżącemu przy odejściu ze służby powinna być mu wypłacona w ramach wyrównania wcześniejszego świadczenia. Na marginesie Sąd wyjaśnia końcowo, że art. 112 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie i nie odnosi się do też do kwestii naruszania przez organ w toku postępowania administracyjnego art. 153 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi była też konkretnie wskazana przez stronę skarżącą decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku, a nie uchylanie się przez organ od zastosowania się do postanowienia sądu lub zarządzenia przewodniczącego, które byłyby wydane w postępowaniu zarejestrowanym pod sygn. akt III SA/Gd 67/24. Z kolei rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 155 § 1 p.p.s.a. (sygnalizacja), poza tym, że nie jest nigdy podejmowane w ramach wydawanych przez Sąd wyroków, jest uprawnieniem Sądu, od którego uznania zależy, czy poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie w razie stwierdzenia istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie. Sąd wskazuje, że sprawy byłych funkcjonariuszy Policji, w ramach których to spraw dwukrotnie, pomimo wydanych wyroków WSA i NSA orzekano o odmowie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, były sprawami powtarzalnymi i znanymi organom Policji tak niższych i wyższych szczebli, stanowiąc wyraz określonej linii przyjętej w praktyce przez te organy na potrzeby rozstrzygania składanych przez byłych policjantów wniosków o wyrównanie ekwiwalentu. Linia ta zauważalnie ulega obecnie zmianie, co stało się widoczne w związku z wycofywaniem przez Komendantów Wojewódzkich Policji, w tym Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku skarg kasacyjnych od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, nakazujących wyliczenie i wypłatę wyrównania ekwiwalentu (por. np. postanowienia NSA z dnia 28 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 6720/21, sygn. akt III OSK 6936/21, czy sygn. akt III OSK 6937/21). Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).