III SA/Gd 672/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-05-15
Skład orzekający: Janina Guść, Alina Dominiak, Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieprawidłowości tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym braku spełnienia wymogów formalnych, mogą być podstawą do wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w świetle obowiązujących przepisów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut dotyczący niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowił podstawy do merytorycznego rozpoznania w świetle obowiązujących przepisów, ponieważ taka podstawa zarzutu istniała w poprzednim stanie prawnym. Organy prawidłowo rozpoznały pozostałe zarzuty dotyczące braku wymagalności obowiązku i określenia obowiązku niezgodnie z prawem, uznając je za bezzasadne, ponieważ obowiązek szczepień ochronnych był wymagalny, a jego treść była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Skarżący zarzucał m.in. brak wymagalności obowiązku, określenie obowiązku niezgodnie z prawem oraz naruszenia przepisów postępowania. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując na istnienie i wymagalność obowiązku szczepień oraz prawidłowość określenia jego treści.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2025 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 października 2024 r. nr OPES.906.130.2024.MR w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2023 r. poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") oraz w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 poz. 572, dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kartuzach z dnia 23 sierpnia 2024 r. który uznał za bezzasadne zarzuty wniesione przez K. K. (dalej: "skarżący") w sprawie egzekucji administracyjnej.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego:
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kartuzach (dalej: "organ I instancji", "Powiatowy Inspektor Sanitarny") w dniu 21 marca 2023 r. wezwał skarżącego do stawienia się wraz z dzieckiem – F. K. (urodzonym [...] 2016 r.) w celu uzupełnienia obowiązkowych szczepień ochronnych albo przedstawienia zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania u dziecka, bądź poinformowania o ich wykonaniu, w terminie 21 dni. Wezwanie zostało skierowane do skarżącego w związku z informacją z NZOZ Przychodnia "N." B. o uchylaniu się rodziców od wykonania obowiązku szczepień dziecka.
W dniu 13 listopada 2023 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny przesłał skarżącemu upomnienie do niezwłocznego rozpoczęcia uzupełniania brakujących szczepień ochronnych dziecka.
W związku z dalszym uchylaniem się przez skarżącego od wykonania obowiązku szczepień ochronnych dziecka, Powiatowy Inspektor Sanitarny wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 29 maja 2024 r. oraz wystąpił do Wojewody Pomorskiego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2024 r. Wojewoda Pomorski nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
Skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Jako ich podstawę wskazał:
1/ brak wymagalności obowiązku szczepień z uwagi na brak podania podstawy prawnej i faktycznej określenia wymagalności obowiązku wykluczenia przeciwskazań, brak zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym, brak wykluczenia przeciwskazań, mimo wielokrotnego stawiania się z dzieckiem na lekarskie badania kwalifikacyjne;
2/ określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku określonego w art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1284 ze zm., dalej: "u.z.z.z.ch."), poprzez pominięcie obowiązku wykluczenia przeciwskazań do szczepienia i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym;
3/ naruszenie art. 29 § 2 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji, mimo że tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. – w tytule wykonawczym wierzyciel jako podstawy prawnej obowiązku nie wskazał art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.z.ch. oraz nie wskazał podstawy prawnej prowadzonej egzekucji.
Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r. oddalił zgłoszone zarzuty.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "organ odwoławczy", "Wojewódzki Inspektor Sanitarny") postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Sanitarnego co do niezasadności zgłoszonych przez skarżącego zarzutów.
Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i ust. 2 u.z.z.z.ch., który realizuje obowiązek władz publicznych do zwalczania chorób epidemicznych z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP. Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień został określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077, dalej: "rozporządzenie"). Schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, tj. liczba dawek oraz terminy ich podania zostały określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego w tytule wykonawczym w części B5 "Treść obowiązku" organ prawidłowo określił obowiązek, jaki powinien wykonać skarżący, tj. wskazał termin i rodzaj szczepień ochronnych, które należy uzupełnić u dziecka.
Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie dokumentacji medycznej przekazanej przez NZOZ Przychodnia "N." w B. Z akt sprawy wynika, że dziecko skarżącego zostało poddane przedszczepiennym lekarskim badaniom kwalifikacyjnym (w dniu 8 lutego i 10 maja 2023 r.) i każdorazowo lekarz nie stwierdzał przeciwskazań do wykonania szczepień. Mimo to skarżący nie zgłosił się z dzieckiem na szczepienia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dokumentem dającym podstawę do odroczenia szczepień ochronnych jest wyłącznie zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych. Skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych przeciwwskazaniach do wykonania szczepień ochronnych i odraczającego wykonanie obowiązku szczepień ochronnych dziecka. Natomiast brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Sytuacja taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Skarżący wniósł skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia postanowień organów obu instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku na dzień wszczęcia postępowania, podczas gdy obowiązek nie może być uznany za wymagalny z uwagi na skierowanie dziecka w dniu 8 lutego 2023 r. do specjalistycznej poradni immunologicznej z jednoczesnym odroczeniem obowiązku do czasu konsultacji w ww. poradni oraz brak określenia wymagalności obowiązku przez lekarza, brak wykluczenia przeciwwskazań i brak wydania zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym potwierdzającego kwalifikację małoletniego do obowiązkowych szczepień ochronnych;
2/ określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, poprzez zobowiązanie do poddania małoletniego nieistniejącym w harmonogramie szczepieniom ochronnym, brak tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu, tytule wykonawczym i skarżonym postanowieniu;
3/ brak uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 § 3e u.p.e.a. w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych w upomnieniu (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.) oraz naruszenie:
4/ art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez ograniczenie rozpoznania sprawy do treści postanowienia wierzyciela i brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutów skarżącego;
5/ art. 124 § 2 k.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia podstawy prawnej wymagalności obowiązku i brak jego tożsamości z obowiązkiem określonym w upomnieniu;
6/ art. 15 k.p.a., poprzez brak rozpoznania przez organ odwoławczy zarzutów skarżącego;
7/ art. 7, art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 2 u.z.z.z.ch., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego;
8/ art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
|Przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 9 października 2024 r., |
|utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 23 sierpnia 2024 r. , oddalające zarzuty zgłoszone w sprawie |
|egzekucji administracyjnej. |
|Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w |
|administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu |
|egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: |
|1) nieistnienie obowiązku; |
|2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: |
|a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, |
|b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, |
|c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; |
|3) błąd co do zobowiązanego; |
|4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; |
|5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; |
|6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: |
|a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, |
|b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, |
|c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art.33 § 2 u.p.e.a.). |
|Przepis art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody |
|uzasadniające to żądanie. |
|Postępowanie dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33-35 u.p.e.a., jest postępowaniem |
|incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy |
|administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym |
|bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego (w realiach sprawy – skarżącego), który może zakwestionować m.in. określenie obowiązku|
|niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, czy też brak |
|wymagalności obowiązku. |
|Mając na uwadze, że skarżący wniósł do wierzyciela zarzut naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, mimo że |
|tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. wskazać należy, że przepisy ustawy |
|o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uległy zmianom na mocy ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu |
|egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1553) i ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy|
|o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019 r., poz. 2070). Co do zasady zmiany te weszły w życie|
|w dniu 20 lutego 2021 r. Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte pod rządami ustawy egzekucyjnej w brzmieniu |
|zmienionym od dnia 20 lutego 2021 r., wobec czego zastosowanie mają przepisy obowiązujące od tej daty. |
|W konsekwencji powyższego wyjaśnienia wymaga, że w cytowanym przepisie art. 33 § 2 u.p.e.a. brak jest przesłanki niespełnienia w tytule |
|wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zarzut taki możliwy był do podniesienia w poprzednim stanie prawnym, zarzuty były bowiem|
|rozpoznawane przez organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w brzmieniu przed zmianami). |
|W niniejszej sprawie nie było zatem podstawy do merytorycznego rozpoznania zarzutu dotyczącego przystąpienia przez organ egzekucyjny do |
|egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który, w ocenie strony skarżącego, nie spełnia wymogów określonych w art. |
|27 u.p.e.a. |
|Zauważyć zatem należy, że organy obu instancji do tak sformułowanego zarzutu – przystąpienia przez organ egzekucyjny (Wojewodę) do |
|egzekucji - nie odnosiły się. Wierzyciel nie jest zobligowany do ustosunkowania się do treści zarzutów, które nie wypełniają dyspozycji z |
|art. 33 § 2 u.p.e.a. |
|Organy natomiast wskazały, że w tytule wykonawczym wskazano prawidłową podstawę prawną egzekucji. |
|W niniejszej sprawie skarżący wniósł zarzuty braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a), |
|określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a ). |
|Zarzuty te, wbrew stanowisku skarżącego, oceniono pod kątem obowiązujących przepisów prawa, jak i stanu faktycznego sprawy ustalonego w |
|oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. |
|W przedmiotowej sprawie kluczową okolicznością faktyczną było stwierdzenie, że skarżący nie poddał obowiązkowym szczepieniom ochronnym |
|dziecka, która to okoliczność w istocie nie jest sporna. Dziecko nie zostało poddane szczepieniom przeciw gruźlicy ( I dawka) , WZW typu B |
|( II i III dawka) , błonicy, tężcowi, krztuścowi ( I, II, III i IV dawka oraz I dawka przypominająca ) , poliomyelitis ( I, II i III dawka |
|i dawka przypominająca) , odrze, śwince, różyczce ( I dawka i dawka przypominająca). |
|Skarżący wskazywał, że w dniu 8 lutego 2023 r. dziecko zostało skierowane do poradni specjalistycznej z odroczeniem obowiązku szczepienia |
|do czasu konsultacji w tej poradni, jednak z dokumentacji znajdującej się w aktach okoliczność taka nie wynika. Zauważyć mimo to należy, |
|że w przedłożonej Sądowi dokumentacji brak jest potwierdzenia, by skarżący przedstawił dowody wskazujące na realizację przez niego |
|skierowania do poradni od daty jego wystawienia w dniu 8 lutego 2023 r., odbycie badania specjalistycznego oraz na ewentualne stwierdzenie |
|przez lekarza specjalistę odroczenia terminu obowiązkowego szczepienia ochronnego. |
|Z przedłożonych dokumentów wynika , że do wykonania ww. szczepień nie doszło także pomimo zakwalifikowania dziecka do szczepień w dniu 10|
|maja 2023 r. w trakcie badania lekarskiego i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. Po badaniu |
|skarżący nie zgłosił się celem wykonania szczepień u dziecka. |
|Odnosząc się do zarzutu braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a) należy na wstępie wskazać, że |
|profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest, zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP, obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji |
|zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z.ch. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób |
|zakaźnych. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 |
|pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. , osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do |
|poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch. jako podanie szczepionki przeciw chorobie |
|zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych |
|odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub |
|bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw |
|Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch. ). |
|Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób |
|zakaźnych u ludzi, zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. , osoby określone na podstawie ust.|
|10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym |
|dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch. , wykonanie obowiązkowego szczepienia |
|ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia |
|ochronnego. Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego |
|badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia |
|obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. |
|17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). |
|Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej |
|obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za |
|wykonanie go przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się |
|szczepieniu ochronnemu (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3322/17, II OSK 43/18).|
|Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. , minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, |
|m.in: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się |
|obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku |
|szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2), schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania |
|wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia (pkt 2a). |
|Jednocześnie w art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. przewidziano, że Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym |
|ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania |
|poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 |
|oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. |
|Wskazać należy również, że w wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł, że: I. Artykuł 17 |
|ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze |
|zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022|
|r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych |
|szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie |
|komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 |
|w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; II. Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc |
|obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej." Wyrok powyższy został |
|opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 12 maja 2023 r. pod pozycją 909. |
|Stwierdzić należy, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów na terytorium RP obowiązywało, jako akt |
|powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 |
|września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. , które weszło w życie w |
|dniu 1 października 2023 r. ( Dz.U. z 2023 r., poz. 2077). Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej |
|obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. |
|W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, |
|wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu |
|zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw |
|do kwestionowania jego legalności. |
|Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień |
|ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o |
|dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. |
|W wystawionym w dniu 29 maja 2024 r. tytule wykonawczym wskazano, zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, na |
|brakujące szczepienia ochronne u dziecka skarżącego. |
|Wskazane w tytule wykonawczym szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., w którym zawarto|
|schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. |
|Jak wskazano już wyżej, w rozporządzeniu określone zostały grupy osób, które ze względu na wiek lub inne okoliczności obowiązane są do |
|poddawania się szczepieniom ochronnym. |
|W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom|
|zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym |
|szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: |
|1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, |
|2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) |
|tężcowi, |
|3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus |
|influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, |
|4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu |
|dziecięcemu (poliomyelitis), |
|5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu |
|zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, |
|6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, |
|7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. |
|Zatem w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącego obowiązkowe i|
|wymagalne. |
|W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowana ustalona przez organy w toku postępowania okoliczność, |
|że dziecko skarżącego nie zostało zaszczepione wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami, pomimo że terminy podania poszczególnych |
|dawek szczepionek już upłynęły, co potwierdza treść załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. W tej sytuacji stwierdzić |
|należy, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom stał się wymagalny. W świetle powyższego brak podstaw do kwestionowania istnienia oraz |
|wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w powyższym zakresie, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym |
|postanowieniu. |
|Niezasadny jest zarzut braku wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych z uwagi na podnoszoną przez skarżącego okoliczność braku|
|wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Z akt sprawy wynika, że lekarz z podmiotu leczniczego |
|stwierdził brak przeciwwskazań do przeprowadzenia obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka skarżącego. |
|Przejściowy brak wymagalności obowiązku może wynikać z ustaleń lekarza specjalisty, że istnieją podstawy do odroczenia szczepienia. |
|Skarżący nie przedstawił jednak żadnego zaświadczenia lekarskiego ani jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, wskazującej na istnienie |
|przeciwwskazań do wykonania szczepień u dziecka. |
|Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika , że dziecko skarżącego zostało poddane badaniu kwalifikacyjnemu i – mimo braku |
|przeciwwskazań do szczepienia, stwierdzonych przez lekarza w wystawionym zaświadczeniu – co wynika z dołączonej dokumentacji - nie zostało |
|zaszczepione. Samo poddanie dziecka badaniu kwalifikacyjnemu nie oznacza jednak wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniu w |
|sytuacji, gdy mimo braku przeciwwskazań zdrowotnych szczepienia nie zostały wykonane. W tej sytuacji nie można mówić o braku wymagalności|
|obowiązku zaszczepienia dziecka skarżącego. |
|Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika wprost z treści skargi i akt sprawy. Dokumenty zgromadzone w sprawie|
|jednoznacznie wskazują, że skarżący uchyla się od realizacji wymagalnego obowiązku poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom |
|ochronnym. Tym samym zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej |
|zakresie, są bezzasadne. |
|Z powyższych przyczyn organy za niezasadny uznały też zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu |
|prawa. |
|Tytuł wykonawczy został wystawiony według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 |
|stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1856 ze zm.), |
|obowiązującym w dacie wystawienia tytułu wykonawczego w przedmiotowej sprawie. W tytule tym wypełniono wszystkie|
|niezbędne pola, w tym także treść i podstawę prawną obowiązku. Okoliczność, że w tytule wykonawczym nie powołano przepisów art. 17 ust. 2 i|
|4 u.z.z.z.ch., dotyczących poddania się badaniu kwalifikacyjnemu i wystawienia zaświadczenia nie oznacza określenia obowiązku niezgodnie z|
|treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, gdyż poddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem obowiązku szczepienia |
|ochronnego. |
|Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia zauważyć należy, że skarżący nie podnosił tego |
|zarzutu przed organami. Tym niemniej wskazać trzeba, że w przedłożonych Sądowi aktach sprawy znajduje się upomnienie z dnia 13 listopada |
|2023 r. , skierowane do skarżącego , które doręczono mu w dniu 24 listopada 2023 r. Dowód doręczenia upomnienia znajduje się w aktach |
|administracyjnych. W rozporządzeniu Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 4 grudnia 2020 r. w sprawie danych zawartych |
|w upomnieniu ( Dz.U. z 2020 r. poz. 2194 ) , wydanym na podstawie art. 15 § 3e u.p.e.a., w § 2 pkt 3 wskazano, że upomnienie zawiera |
|imię i nazwisko lub nazwę zobowiązanego i adres jego miejsca zamieszkania lub siedziby, a także znany wierzycielowi numer Powszechnego |
|Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL). Dane te znajdują się w upomnieniu, wystosowanym do skarżącego. |
|Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można mówić o braku tożsamości obowiązku określonego w upomnieniu i tytule wykonawczym, bowiem wskazano |
|w nich na te same szczepienia, którym powinno być poddane dziecko skarżącego - przeciw gruźlicy, WZW typu B , błonicy, tężcowi, krztuścowi|
|, poliomyelitis , odrze, śwince, różyczce. |
|Należy tez dodać, że użycie w upomnieniu czy tytule wykonawczym skróconej nazwy choroby – np. świnka czy też poliomyelitis nie oznacza , |
|że rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych nie przewiduje szczepienia przeciwko tym chorobom. |
|Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 7a, |
|art. 77, art. 80 i art. 81a k.p.a. |
|W sprawie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Organy obu instancji w |
|sposób wyczerpujący i poprawny wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. Wyniki tych |
|ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych postanowień. |
|Nie doszło też do naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 144 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. |
|Organ odwoławczy przedstawił swoje merytoryczne stanowisko w sprawie , odnosząc się do zarzutów skarżącego – zgłoszonych w sprawie |
|egzekucji administracyjnej, poprzez pryzmat oceny zarzutów, zgłoszonych przez skarżącego w zażaleniu, wniesionym na postanowienie organu |
|pierwszej instancji. |
|Nie doszło też do naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy. Zgodnie z tym przepisem postanowienie powinno zawierać |
|uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek |
|zażalenia na postanowienie. Zaskarżone postanowienie zawiera oba te elementy. Nadmienić też należy, że przyczyną uchylenia orzeczenia |
|organu administracji przez sąd z powodu naruszenia przepisów postępowania może być jedynie naruszenie, które mogło mieć istotny wpływ na |
|wynik sprawy. |
|Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie |
|zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. |
|Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło