III SA/Gd 674/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Jakub Chojnacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 września 2023 r., nr SKO Gd/4026/22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r. (nr RSD.824/001365/04/2022) Prezydent Miasta Gdyni orzekł o przyznaniu K. T. (zwanemu dalej także "skarżącym"), reprezentowanemu w postępowaniu przez córkę – M. T., dodatku mieszkaniowego za okres od 1 listopada 2021 r. do 30 kwietnia 2022 r. w wysokości 416,08 zł miesięcznie. Przedmiotowa decyzja została odebrana przez pełnomocnika strony w dniu 6 maja 2022 r. W dniu 15 lipca 2022 r. M. T. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 22 kwietnia 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazała, że kwota dodatku mieszkaniowego powinna być wyższa, gdyż w przypadku wnioskodawcy występuje ustawowe powiększenie powierzchni normatywnej o 30 %, co w przypadku wnioskodawcy stanowi 58,50 m². Ponadto wyjaśniła, że powyższą decyzję odebrała w dniu 6 maja 2022 r., a zatem termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 20 maja 2022 r., jednak w dniu tym przebywała w szpitalu do 13 lipca 2022 r., o czym organ I instancji wie z urzędu, dlatego prosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania M. T., reprezentującej ojca K. T., od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 22 kwietnia 2022 r. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, postanowieniem z dnia 25 września 2023 r. (nr SKO Gd/4026/22) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej w skrócie jako: "k.p.a.") odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji z dnia 22 kwietnia 2022 r. została odebrana przez stronę w dniu 6 maja 2022 r. Termin do złożenia odwołania upłynął zatem 20 maja 2022 r. Natomiast odwołanie strona złożyła za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 15 lipca 2022 r. Z powyższego wynika, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie prośba strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania została rozpoznana odmownie postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 września 2023 r. (nr SKO Gd/4025/22), to w niniejszej sprawie organ odwoławczy, na mocy art. 134 k.p.a., zobowiązany był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto Kolegium zaznaczyło, że w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie ma podstaw prawnych do merytorycznej oceny sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej przez M. T., reprezentującą ojca – K. T. w niniejszej sprawie, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W skardze podniesiono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło jego uchybienie, pomimo tego, że odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia pełnomocnik skarżącego wysłała w dniu 15 lipca 2022 r., czyli w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody, po tym jak w dniu 13 lipca 2022 r. opuściła szpital, w którym przebywała jeszcze w trakcie biegu terminu na złożenie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 22 kwietnia 2022 r. Zaznaczono, że termin na złożenie odwołania upływał w dniu 20 maja 2022 r., w którym pełnomocnik skarżącego przebywała w szpitalu, jednak Kolegium potraktowało ją tak, jakby była w szpitalu do dnia 19 maja 2022 r. i jakby po wyjściu z niego miała jeszcze dzień na złożenie odwołania, a więc tak jakby wyszła ze szpitala przed upływem terminu na złożenie odwołania. Podkreślono, że M. T. opuściła szpital dopiero w dniu 13 lipca 2022 r., a będąc w szpitalu jej stan zdrowia nie pozwalał na sformułowanie i wniesienie odwołania, tym bardziej że był to szpital psychiatryczny, a odpowiedni stan psychiki umysłu jest konieczny do dokonania tych czynności. Będąc w szpitalu nie miała dokumentów dotyczących tej sprawy - decyzji, od której miałaby wnieść odwołanie (jej daty i numeru). W związku z tym nie można jej zarzucić, że nie złożyła odwołania wcześniej, zanim trafiła do szpitala, skoro trafiła tam przed upływem ustawowego terminu na złożenie odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. prawo skarżącego do złożenia odwołania było nawet w przedostatnim lub ostatnim dniu terminu. Kolegium zatem odebrało skarżącemu to prawo, skracając tym samym w praktyce ustawowy termin, jaki miał (poprzez pełnomocnika) do złożenia odwołania z czternastu do jedenastu dni, czyli do 17 maja 2022 r. zamiast do 20 maja 2022 r. Kolegium potraktowało bowiem skarżącego (działającego w tym przypadku przez pełnomocnika) tak, jakby miał termin na złożenie odwołania 17 maja 2022 r., tj. jakby termin na złożenie odwołania upłynął przed trafieniem pełnomocnika – M. T. do szpitala w dniu 18 maja 2022 r. Skoro faktycznie termin na wniesienie odwołania upływał 20 maja 2022 r., to oznacza, że pełnomocnik trafiając do szpitala 18 maja 2022 r., trafił tam jeszcze zanim ten termin minął, a tym samym miał poważną przeszkodę do złożenia odwołania, gdyż pobyt w szpitalu, bycie osoba hospitalizowaną oznacza poważny stan, a nawet czas przed hospitalizacją wskazuje na pogorszenie się stanu zdrowia, skoro w konsekwencji dochodzi do tej hospitalizacji. W skardze podkreślono, że przeszkoda do wniesienia odwołania wynikała ze złego stanu zdrowia i hospitalizacji pełnomocnika skarżącego, która wynikła jeszcze przed upływem terminu do wniesienia odwołania i trwała jeszcze długo po upływie tego terminu. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody. Zwrócono też uwagę, że Prezydent Miasta Gdyni w piśmie z dnia 19 lipca 2022 r. przesyłając do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku akta sprawy wraz z odwołaniem wskazał, że odwołanie wniesiono w terminie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja bądź postanowienie może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W świetle natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekając w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, którym stwierdzono uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 22 kwietnia 2022 r. (nr RSD.824/001365/04/2022) w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu determinuje zatem uznanie, że czynność wniesienia tego środka prawnego jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przesłankę do wydania przez organ odwoławczy postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. - stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania - stanowi nie tylko ustalenie faktu złożenia odwołania po upływie okresu 14 dni od daty doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi decyzji administracyjnej, ale również ustalenie faktu braku prośby o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. Przyjmuje się, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniesionej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza bowiem możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II OSK 983/11, LEX nr 1971483). Z taką w istocie sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Wskazać bowiem należy, że co prawda postanowieniem z dnia 25 września 2023 r. (nr SKO Gd/4025/22) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia odwołania, to jednak postanowienie to - na skutek jego zaskarżenia - zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III SA/Gd 673/23). W konsekwencji w obrocie prawnym brak jest aktualnie wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowienia w przedmiocie rozpoznania wniosku K. T. (działającego przez pełnomocnika, tj. jego córkę – M. T.) o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 22 kwietnia 2022 r., a zatem zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, należy uznać za przedwczesne. W ocenie Sądu jako niedopuszczalne uznać należy bowiem wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że w okolicznościach sprawy zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 września 2023 r. (nr SKO Gd/4026/22) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez K. T. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 22 kwietnia 2022 r. zostało wydane przedwcześnie, gdyż przed rozpoznaniem złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Z powyższych względów, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań, a w szczególności będą uzależnione od skutku rozpoznania przez organ wniosku K.T. o przywrócenia mu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 22 grudnia 2022 r.