III SA/Gd 677/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: NSA Anna Orłowska (spr.) WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 października 2006 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001 ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania S. B. od decyzji Starosty [...] z dnia 21 września 2006 r. w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia w wysokości [...] zł, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje: prawomocną decyzją Starosty [...] z dnia 22 lutego 2001 roku orzeczono, że S. B. winien zwrócić - jako nienależnie pobrane świadczenie pieniężne - zasiłek przedemerytalny wypłacony za okres od 1 stycznia 1999 r. do 13 listopada 2000 roku oraz świadczenie przedemerytalne wypłacone w okresie od 14 listopada 2000 r. do 31 grudnia 2000 r., w wysokości – łącznie – [...] zł. Decyzją Starosty [...] z dnia 19.03.2001 roku spłatę nienależnie pobranego świadczenia rozłożono na 12 rat. Po spłaceniu części należności S. B. wystąpił z wnioskiem o umorzenie pozostałej do spłaty jej części tj. kwoty [...] zł, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i fakt, że to nie wnioskujący dopuścił się sfałszowania świadectwa pracy, którym posługiwał się przy staraniach o świadczenia z Funduszu Pracy. Organ I instancji odmówił umorzenia pozostałej do spłaty należności. Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3 albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek, wymieniona w przepisie. Żadna z nich nie występuje w sprawie niniejszej. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, że dochodzenie należności pozbawiłoby wnioskującego albo żonę wnioskującego niezbędnych środków utrzymania, gdyż żona S. B. ma własne źródło utrzymania. Zainteresowany nie dowiódł, że ponosił koszty leczenia żony ( przedstawił jeden paragon na kwotę 47,38 zł), koszty leczenia wnuczki pokryje NFZ w lutym 2006 roku, a pozostałe długi powstały już po powstaniu zobowiązania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, zatem nie mogą mieć znaczenia przy rozpatrywaniu podstaw umorzenia należności. W sprawie nie zachodzą również żadne inne przesłanki do umorzenia należności, a powoływanie się przez stronę na zarzuty mające świadczyć o niezasadnym obciążeniu obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń nie mają znaczenia w sprawie niniejszej, bowiem wiąże ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia 22 lutego 2001 roku, nakładająca zobowiązanie. Odwołujący winien sobie zdawać sprawę, że posłużył się dla osiągnięcia przysporzenia majątkowego sfałszowanym świadectwem pracy, a to nie może korzystać z ochrony prawnej. W tym stanie rzeczy decyzja organu I instancji jest uzasadniona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S.B. napisał, że nie jest prawnikiem i nie jest w stanie ocenić, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ale orzeczenie uważa za krzywdzące. W dniu 6 marca 2006 roku skarżący złożył do Powiatowego Urzędu Pracy w S. G. prośbę o umorzenie pozostałej do spłaty części niby nienależnie pobranego świadczenia. Wezwany do złożenia wyjaśnień złożył je w Urzędzie w dniu 8 kwietnia 2006 roku, a po 6 miesiącach otrzymał negatywną decyzję. Zadłużenia powstały z chwilą odebrania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego i nadal narastają, ostatni pracodawca nie wypłacił skarżącemu wynagrodzenia. Przed podjęciem decyzji przypisującej do zwrotu nienależnie pobrane świadczenia nikt ze skarżącym nie rozmawiał, skarżący chciałby przedstawić świadków na okoliczność, że nie posługiwał się sfałszowanym świadectwem pracy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, albo że chciałby odszukać osobę, która dokonała fałszerstwa. W tej sprawie prokuratura umorzyła postępowanie. Skarżący spłacił – w miarę swoich możliwości – 4200 zł i uważa, że prośba o umorzenie dalszych [...] zł powinna zostać spełniona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżona decyzja jest w pełni uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie jest zasadna. Rozważając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana po ostatecznym orzeczeniu przez Starostę [...] o obowiązku zwrotu przez skarżącego S. B. kwoty [...] zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń i skarżona decyzja odnosi się jedynie do kwestii umorzenia pozostałej części tych świadczeń. Zatem te zarzuty skarżącego, które odnoszą się do podstaw powstania obowiązku zwrotu (tj., że to nie skarżący sfałszował świadectwo pracy, że chciałby poszukiwać osoby, która dokonała tego przestępstwa itp.), nie odnoszą się do decyzji o odmowie umorzenia, gdyż mogłyby one mieć znaczenie jedynie w postępowaniu poprzedzającym decyzję Starosty [...] z dnia 22 lutego 2001 roku. Decyzje wydane w toku niniejszego postępowania należy oceniać z punktu widzenia ich zgodności z przepisami prawa normującymi umarzanie zobowiązań z tytułu nienależnie wypłaconych świadczeń. Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 76 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( publ. jw.), stanowi, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne, a w ust. 7, że: starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie,( .....) albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. W sprawie niniejszej, jak wynika z akt przedstawionych Sądowi przez Wojewodę [...], organ I instancji, czyli Starosta [...], przed podjęciem decyzji o odmowie umorzenia pozostałej do zwrotu części należności, zwrócił się w dniu 15 września 2006 roku do Powiatowej Rady Zatrudnienia w S. G. o wyrażenie opinii w przedmiocie wniosku skarżącego o umorzenie [...] zł zadłużenia. Uchwałą Nr [...] z dnia 19 września 2006 roku Rada zaopiniowała wniosek skarżącego negatywnie. Z zebranych przez organ I instancji informacji wynika, że stałe miesięczne dochody małż. B. (emerytury) wynosiły w kwietniu 2006 roku 1773,59zł, a skarżący nie przedstawił dowodów dokumentujących wydatki związane z leczeniem bądź nadzwyczajnymi zdarzeniami losowymi w tym czasie. Zatem – tak jak stwierdziły organy orzekające o odmowie umorzenia, - nie zachodziły przesłanki, o jakich mowa w cytowanym przepisie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i organy te nie miały podstaw prawnych do podjęcia decyzji zgodnej z wnioskiem skarżącego. Z przedstawionych powyżej względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadziło to do oddalenia skargi jako bezzasadnej na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.