III SA/Gd 679/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 2 września 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. J. na decyzję Wojewody z dnia 7 września 2012r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych. Rozstrzygnięcie to uprawomocniło się w dniu 12 października 2013r. Następnie w dniu 24 października 2013 r. do tut. Sądu wpłynął, przekazany przez NSA, wniosek skarżącego z dnia 26 września 2013r. o wykonanie i doręczenie kserokopii z akt sprawy. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2013r., mocą którego odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w następstwie jego wcześniejszego wniosku w tym przedmiocie złożonego w dniu 5 września 2013r. W związku z rozstrzygnięciem NSA, Przewodniczący [...] Wydziału WSA w Gdańsku wezwał J. J. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 58 zł od wniosku z dnia 26 września 2013r. o sporządzenia kopii dokumentów z akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wnioskiem z dnia 18 lutego 2014r. (k. 464 akt sprawy), uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 7 marca 2014r. (data stempla pocztowego) i sprecyzowanym co do zakresu, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r., wydanym przez referendarza sądowego, odmówiono J. J. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw podnosząc, że: " z treści oświadczenia o stanie majątkowym i zaświadczenia AŚ w W. wynika brak możliwości opłacenia przeze mnie kosztów sądowych w całości". Wskazał też na warunki osobiste i zdrowotne i zawiłość sprawy, co w jego ocenie świadczy o potrzebie udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Powyższa regulacja normatywna oznacza, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zasadniczo dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowego, aż do zakończenia sprawy prawomocnym orzeczeniem - wyrokiem lub postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie (zob. w tej materii: H. Knysiak – Molczyk. Przyznanie prawa pomocy [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1079). Zatem wniosek ten składać można dopóki trwa postępowanie sądowe. W orzecznictwie sadów administracyjnych wskazuje się ponadto, że przez użyte w ww. przepisie określenie "tok postępowania" należy rozumieć także postępowanie, które zostało zainicjowane przez stronę postępowania po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. W tym sensie za dopuszczalne należy uznać złożenie wniosku o prawo pomocy w celu wzruszenia prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie na przykład poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego czy też skargi o wznowienie postępowania. W realiach niniejszej sprawy ww. przypadek nie ma jednakże miejsca. Rozwiązanie powyższe jest konsekwencją charakteru instytucji prawa pomocy, które polega na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zwolnienie ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie toczącym się, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni korzystać z przysługujących uprawnień. Stąd powołany wyżej przepis wyłącza możliwość skutecznego złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika lub zwolnienie od uiszczania opłat sądowych i ponoszenia wydatków (w rozumieniu art. 211 – 213 p.p.s.a.) po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia sądu. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 września 2013r., którym odrzucono skargę J. J., uprawomocniło się w dniu 12 października 2013r. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca złożył po uprawomocnieniu się ww. postanowienia, czego wnioskodawca miał świadomość. Z treści wniosku wynika, że nie został on złożony w celu wzruszenia prawomocnego orzeczenia, lecz w następstwie otrzymania wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wykonanie i doręczenie żądanych kserokopii z akt sprawy. Zatem należało uznać, że wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy złożony w następstwie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej jest niedopuszczalny, w sytuacji gdy wnioskodawca składa go już po uprawomocnieniu się postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (por. postanowienia NSA z dnia 23 maja 2006r., sygn. akt II GZ 51/06; z dnia 4 lipca 2006r., sygn. akt II OZ 684/06; z dnia 15 lipca 2008r., sygn. akt II OZ 749/08 – dostępne w Centralnej Bazie orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gdańsku na podstawie art. 243 § 1 zdanie pierwsze in fine w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.