III SA/Gd 679/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-12-20
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, jeśli skarżąca kwestionuje własność nieruchomości i domaga się zwrotu nakładów na dobudówkę, a postępowanie w tej sprawie toczy się przed sądem cywilnym?Ratio decidendi
Organy administracji zasadnie uznały, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego i nie koncentruje tam swojego centrum życiowego, co uzasadnia wymeldowanie na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli prawidłowości orzeczeń sądów powszechnych ani do rozstrzygania sporów o zwrot nakładów, a postępowanie o wymeldowanie nie powinno być zawieszane do czasu zakończenia postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu, uznając, że skarżąca opuściła lokal jesienią 2017 r. i nie koncentruje tam swojego centrum życiowego. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając przedwczesność decyzji, wadliwość wyroku eksmisyjnego oraz kwestionując własność nieruchomości przez A. W., domagając się zwrotu nakładów na dobudówkę. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia 13 lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Wojewoda decyzją z dnia 13 lipca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 29 maja 2018 r., orzekającą o wymeldowaniu A. B. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości [...], gm. U..
W uzasadnieniu wskazano, że Wójt Gminy wydał decyzję o wymeldowaniu A. B. po ustaleniu, że nie mieszka ona w miejscu pobytu stałego, a materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie wskazywał na spełnienie przesłanek wynikających z art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
Właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości [...] jest A. W., który nabył prawo własności w drodze darowizny sporządzonej aktem notarialnym Rep. A Nr [...]. Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt [...] nakazał A. B. opuszczenie spornej nieruchomości, jej opróżnienie i wydanie A. W.. Sąd przyznał jej w powyższym wyroku prawo do lokalu socjalnego oraz orzekł o wstrzymaniu wykonania wyroku eksmisyjnego do czasu złożenia skarżącej przez Gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Gmina pismem z dnia 14 marca 2017 roku złożyła A. B. ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jednakże skarżąca odmówiła przyjęcia oferty wskazując, że lokal nie odpowiada wymaganym standardom technicznym, generuje zbyt wysokie koszty utrzymania oraz posiada zbyt małą powierzchnię mieszkalną. Materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji pozwolił mimo to ustalić, że A. B. dobrowolnie opuściła sporny lokal jesienią 2017 r., a fakt nieprzebywania skarżącej w dotychczasowym miejscu pobytu stałego od jesieni 2017r. potwierdzili świadkowie – J. N. i S. W.-K. oraz wizja lokalna przeprowadzona przez organ I instancji w dniu 12 marca 2018 r.
Organ odwoławczy podał, że zameldowanie na pobyt stały związane jest z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, co oznacza , że dany lokal jest miejscem, w którym koncentruje się ogół spraw życiowych zainteresowanej osoby, posiadającej w nim tzw. centrum życiowe. Pojęcie to dotyczy sytuacji, gdy osoba stale przebywa w lokalu, nocuje, spożywa posiłki, przyjmuje gości. Bezsporny w sprawie był fakt niezamieszkiwania skarżącej w miejscu pobytu stałego od jesieni 2017 r. W ocenie organu odwoławczego pozbawienie skarżącej prawa do przebywania w przedmiotowym lokalu w wyniku wydania wyroku stanowi trwałą przeszkodę, aby mogła powrócić do tego lokalu w przyszłości. W ocenie organu odwoławczego skarżąca nie ma realnych perspektyw na powrót do lokalu, a odmowa wymeldowania usankcjonowałaby fikcję meldunkową. Zatem utrzymanie zameldowania skarżącej w spornym lokalu sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym - skarżąca obecnie nie przebywa w lokalu, co więcej, nie można tego stanu interpretować jako okoliczność tymczasową, przejściową. Skarżąca utraciła więź ze spornym lokalem, co sama potwierdziła wskazując na fakt, iż obecnie przed Sądem Rejonowym w S. toczy się sprawa z jej powództwa przeciwko A. W. o zapłatę na jej rzecz kosztów pobudowania na terenie posesji A. W. tzw. dobudówki, która była dotychczasowym centrum życiowym skarżącej. Powyższe wskazuje na fakt pogodzenia się skarżącej z zaistniałą sytuacją. W ocenie organu odwoławczego skarżąca ma świadomość głębokiego konfliktu, w jakim pozostaje z właścicielem nieruchomości, co stanowi istotną przeszkodę w możliwości wspólnego zamieszkiwania na jednej posesji. Toczące się sprawy sądowe nie stanowią przesłanki do utrzymania zapisu o pobycie stałym pod wskazanym adresem. Mając na uwadze powyższe uznano, że A. B. opuściła przedmiotowy lokal w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności.
A. B. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zarzuciła, że decyzje o wymeldowaniu są przedwczesne, bowiem organy miały wiedzę, że dobudówka jest własnością skarżącej. Wybudowała ją ona z własnych środków finansowych , których A. W. nie zwrócił. Obecnie toczy się postępowanie sądowe o zwrot nakładów na dobudówkę. Wyrok eksmisyjny został wydany wadliwie przez Sąd Rejonowy , bowiem nakazał on eksmisję skarżącej z dobudówki, mimo że nie była ona własnością A. W.. Organy administracji winny zawiesić postępowanie o wymeldowanie do czasu zapłaty za dobudówkę, która nadal jest własnością skarżącej , a nie można dokonać wymeldowania z nieruchomości, która jest własnością skarżącej. Wydany wyrok eksmisyjny, jako wadliwy, nie może korzystać z ochrony, co wynika z art. 5 k.c.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem skarżąca zgłosiła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy ( art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga jest bezzasadna.
Organy dokonały wymeldowania skarżącej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( tj. Dz. U. z 2017 r. 657 ze zm.), który stanowi, że organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Jak wynika z treści przywołanego przepisu, do wymeldowania z miejsca pobytu stałego konieczne jest ustalenie, że osoba zameldowana opuściła miejsce pobytu stałego i nie dokonała wymeldowania.
W niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego jesienią 2017 r. Jak wynika z akt sprawy skarżąca zabrała wyposażenie przedmiotowego lokalu. Podczas wizji lokalnej stwierdzono, że w kuchni brak jest mebli i sprzętów umożliwiających możliwość przyrządzania posiłków , a w pokoju pozostał jedynie stojący na podłodze telewizor starego typu.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że lokal czy nieruchomość mogą być uznane za miejsce pobytu stałego wówczas , gdy stanowią centrum życiowe danej osoby. Rozumie się przez to uczynienie z takiego lokalu czy nieruchomości miejsca, w którym koncentrują się wszystkie istotne sprawy danej osoby – przebywanie, nocowanie, przyrządzanie posiłków, przyjmowanie gości. W okolicznościach niniejszej sprawy organy zasadnie uznały, że przedmiotowa nieruchomość nie jest centrum życiowym skarżącej. W sytuacji , gdy skarżąca opuściła przedmiotowy lokal i brak jest w nim sprzętów domowego użytku pozwalającego na normalne, codzienne funkcjonowanie nie do przyjęcia byłaby teza, że jest to miejsce, w którym koncentrują się wszystkie istotne sprawy życiowe skarżącej. Nadmienić należy, że samo "odwiedzanie" lokalu, odbieranie korespondencji, czy też posiadanie w nim rzeczy, zbędnych na co dzień, nie jest równoznaczne z zamieszkiwaniem w danym miejscu z zamiarem stałego pobytu.
Podkreślenia wymaga, że skarżąca ani w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji , ani w skardze nie wskazuje, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje. Zarzuty skargi koncentrują się na nieprawidłowości wyroku eksmisyjnego, kwestionowaniu , że A. W. jest właścicielem nieruchomości - wobec czego z jego wniosku nie mogło być prowadzone postępowanie o wymeldowanie skarżącej , która tej nieruchomości jest właścicielem oraz przedwczesności postępowania o wymeldowanie, które nie mogło być prowadzone przed zakończeniem postępowania o zwrot nakładów na dobudówkę.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt [...], którym nakazano A. B. opuszczenie, opróżnienie i wydanie A. W. nieruchomości zabudowanej, oznaczonej jako działka nr 40 , położonej w miejscowości [...] wyjaśnienia wymaga, że do kompetencji sądów administracyjnych nie należy dokonywanie kontroli prawidłowości wyroków sądów powszechnych. Nie jest wobec tego możliwe odniesienie się do zarzutów skargi w tym zakresie.
Właścicielem nieruchomości zabudowanej, położonej w miejscowości [...], w której skarżąca była zameldowana, jest A. W., co wynika z umowy darowizny sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 20 listopada 2012 r. Skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu, ani też nie powołała się na żaden dokument – umowę w formie aktu notarialnego , odpis z księgi wieczystej - z którego wynikałoby, że A. W. właścicielem tej nieruchomości nie jest. Z samych twierdzeń skargi wynika też, że skarżąca domaga się od A. W. zwrotu nakładów na dobudówkę, co wyklucza, by była ona jej właścicielem.
W tej sytuacji bezzasadne są zarzuty skarżącej o wadliwym prowadzeniu przez organy postępowania o wymeldowanie skarżącej z wniosku A. W..
Nadmienić też należy - choć skarżąca nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości – że możliwe jest wymeldowanie z nieruchomości także jej właściciela, o ile w nieruchomości tej nie zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu.
Instytucja zameldowania służy kwestiom ewidencyjnym - potwierdzeniu miejsca pobytu jakiejś osoby. Zameldowanie pod konkretnym adresem nie zależy od ustalenia, czy na jakąś nieruchomość dokonano nakładów i od ich ewentualnego rozliczenia. Organy administracji , wbrew stanowisku skarżącej, nie miały żadnych podstaw, by zawiesić postępowanie o jej wymeldowanie do czasu zakończenia postępowania przed sądem cywilnym w sprawie z jej powództwa dotyczącego rozliczenia ewentualnych nakładów.
Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji o zaistnieniu przesłanek z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, co czyniło koniecznym wymeldowanie skarżącej z miejsca stałego zameldowania.
W tej sytuacji Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło