III SA/Gd 681/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2014 r. skarżąca I. B. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Według oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, zamieszkując na parterze domu należącego do córki (dożywotnia służebność mieszkania). W świetle oświadczenia o majątku i dochodach oraz w świetle dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach sprawy jak i nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 września 2014 r. ustalono, że wyłącznym źródłem utrzymania wnioskodawczyni oraz męża jest świadczenie rentowe wypłacane wnioskodawczyni i wynoszące 945,79 zł brutto miesięcznie. Z uzyskiwanego dochodu pokrywane są koszty wyżywienia, zakup środków czystości, odzieży i obuwia, koszty zakupu gazu i paliwa oraz zakup lekarstw. Wnioskodawczyni wraz z mężem nie posiadają zasobów pieniężnych, co potwierdza przedłożony wyciąg z rachunku bankowego należącego do wnioskodawczyni za okres 1 czerwca – września 2014 r. W tym stanie uznano, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego (por.: H. Knysiak – Molczyk, Pojęcie "prawo pomocy" [w;] T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1077). Uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych postępowania sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa nie ma jednakże charakteru absolutnego i podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Ilość funduszy publicznych dostępna na udzielenie pomocy prawnej osobom niemajętnym sprawia bowiem, że swoistą koniecznością jest przyjęcie procedury ich racjonalnej selekcji uzasadnionej okolicznościami dotyczącymi stanu majątkowego i dochodów danego podmiotu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r.; sygn. akt I GZ 340/10; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Ww. racjonalność odzwierciedla regulacja art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (w realiach sprawy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne jak i dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) referendarz sądowy uznał, że wnioskodawczyni wykazała dostatecznie, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przez nią kosztów sądowych spowodować może skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za powyższą oceną przemawia zwłaszcza relacja uzyskiwanych dochodów w stosunku do ponoszonych kosztów utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego jak i udokumentowany brak zasobów pieniężnych. W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, przyznając prawo pomocy w żądanym przez wnioskodawczynię zakresie.