III SA/Gd 685/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. – G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 5 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek od pożyczki udzielonej na rozpoczęcie działalności gospodarczej postanawia odmówić wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wnioskiem, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu 21 lutego 2014 r., uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 7 marca 2014 r., skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Według oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trojgiem dzieci. Z kolei w świetle oświadczenia o majątku i dochodach wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni 200 m2 oraz pawilon handlowy o powierzchni 100 m2. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem miesięczny dochód rodziny w łącznej kwocie 2.550 zł brutto kształtują dochód uzyskiwany przez męża z tytułu umowy zlecenia oraz dochód z tytułu najmu. Wnioskodawczyni zgodnie ze złożonym oświadczeniem nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W tym stanie należało uznać, co następuje. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z przedmiotową regulacją normatywną to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W tym świetle rozstrzygnięcie w ww. kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, na podstawie art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 marca 2014 r., wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: a) odpisu zeznania podatkowego za rok 2013 dotyczącego opodatkowania przychodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z tytułu najmu nieruchomości; b) kopii dokumentów (umowy, potwierdzenia przelewów, dowody wpłat) potwierdzających wysokość przychodów uzyskiwanych przez wnioskodawczynię z tytułu najmu nieruchomości w okresie 1 stycznia – 28 lutego 2014 r.; c) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawczynię oraz męża rachunków bankowych (w tym rachunków lokat terminowych i rachunków maklerskich), na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; d) kserokopii dokumentu potwierdzającego fakt uzyskiwania przychodów przez męża wnioskodawczyni; e) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawczyni i osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym (utrzymanie domu, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, lekarstwa, inne); f) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawczynię bądź męża wszelkich pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Powyższe wezwanie (vide: dowód doręczenia w dniu 20 marca 2014 r. – k. 107 akt sprawy) nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane. Do akt rozpatrywanej sprawy do dnia wydania niniejszego postanowienia nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty i oświadczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności referendarz sądowy stwierdza, że wnioskodawczyni nie udowodniła dostatecznie, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zważyć bowiem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych podmiotu wnioskującego nie są znane, gdyż podmiot ten uchyla się od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku. Jak już bowiem wskazano, wyłączną sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który miał w sprawie zastosowanie, nakłada na podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244). W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni i braku możliwości zweryfikowania danych podanych w formularzu PPF - nie jest możliwe określenie, że ww. nie może ponieść pełnych kosztów postępowania. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawczyni i osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym nie została bowiem – z uwagi na postawę jej samej - ustalona w sposób rzetelny i jednoznaczny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei bierność wnioskodawczyni w powyższym zakresie należy postrzegać jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawczynię zakresie.