III SA/Gd 69/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 2 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę. Decyzją z dnia 2 lipca 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o przyznaniu S. M. pomocy w postaci zakupu posiłków od dnia 2 lipca 2012 r. do dnia 30 września 2012 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 10 lipca 2012 r. Odbiór ww. decyzji S. M. potwierdził własnoręcznym podpisem (vide: decyzja Prezydenta Miasta z dnia 2 lipca 2012 r. nr [...] – verte – k. [...] akt administracyjnych organu pierwszej instancji). W dniu 10 sierpnia 2012 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. wpłynęło złożone osobiście odwołanie S. M. od ww. decyzji Prezydenta Miasta. W odwołaniu nie zawarto wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Pismem z dnia 13 sierpnia 2012 r. ww. odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przesłane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2013 r. (sygn. akt [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania. W podstawie prawnej wydanego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało art. 134 w zw. z art. 129 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a."). W uzasadnieniu wydanego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując na doręczenie decyzji w dniu 10 lipca 2012 r. podniosło, iż odwołanie zostało przez stronę wniesione z uchybieniem ustawowego terminu wynoszącego w świetle art. 129 § 2 k.p.a. czternaście dni. Co istotne, strona składając odwołanie nie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu w oparciu o regulację normatywną zawartą w art. 58 § 1 i 2 k.p.a. W takiej sytuacji należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. M. wniósł o uchylenie ww. postanowienia z uwagi na rażące naruszenie prawa. Odnosząc się do wadliwości wydanego postanowienia skarżący wskazał, że wydanej decyzji nie mógł zaskarżyć do dnia 24 lipca 2012 r. ponieważ "nie znał żadnych okoliczności faktycznych i podstawy prawnej". W jego ocenie "odwołanie dotyczy zdarzenia (nie zagwarantowania posiłków gorących) które jest związane z czynnościami od dnia 1 sierpnia 2012 r. do dnia 17 sierpnia 2012 r. i jest czynnością przyszłą związaną decyzją z dnia 2 lipca 2012 r.". Ponadto skarżący wskazał, że organ miał miesiąc na wydanie rozstrzygnięcia. Tymczasem wydane w jego sprawie postanowienie skarżący odebrał w dniu 9 stycznia 2013 r. Przedmiotowe okoliczności jak i fakt zamknięcia skarżącemu drogi do rzetelnego postępowania świadczą o korupcji urzędniczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 stycznia 2013 r. w oparciu o ww. kryterium Sąd uznał, że skarga S. M. nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kognicji sądu administracyjnego poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Postanowienie to wydano w oparciu o art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, przy czym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Sąd zwraca uwagę, iż w fazie wstępnej każdego postępowania odwoławczego zadaniem organu odwoławczego jest ustalenie czy odwołanie jest generalnie dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje jego bezskuteczność i w rezultacie ostateczność decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Przyjmuje się przy tym, iż uchybienie terminu jest okolicznością w pełni obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu zgodnie z bezwzględnie obowiązującą normą prawną zawartą w art. 134 k.p.a. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy w żaden sposób od uznania organu odwoławczego. Należy mieć jednak na uwadze, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania może być następstwem okoliczności za które strona nie ponosi winy. W związku z powyższym ustawodawca wprowadził możliwość wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie, przy czym przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę strony. Prośba w tym przedmiocie nie może być prośbą dorozumianą. Instytucja przywrócenia terminu oparta jest bowiem na zasadzie skargowości co oznacza, że wnoszący podanie musi w sposób nie budzący wątpliwości domagać się przywrócenia uchybionego terminu bądź w treści odwołania bądź w oddzielnym piśmie. Skarżący – co wynika bezsprzecznie z akt sprawy – decyzję organu pierwszej instancji odebrał osobiście w dniu 10 lipca 2012 r. Odbiór decyzji pokwitował własnym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia (vide: art. 46 § 1 k.p.a.). Decyzja wydana przez organ pierwszej instancji zawierała jednoznaczne pouczenie w przedmiocie trybu oraz czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie od ww. decyzji skarżący złożył osobiście dopiero w dniu 10 sierpnia 2012 r. (vide: prezentata wpływu odwołania do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G.), a więc po upływie ustawowego terminu. We wniesionym odwołaniu jak i w odrębnym piśmie skarżący nie zawarł prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Przedmiotowe okoliczności – z uwagi na treść art. 134 k.p.a. - obligowały organ pierwszej instancji do przekazania sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego a Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku poddane kontroli postanowienie uznać należy za w pełni prawidłowe. Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w skardze a nawiązujących do terminów przyznania posiłków (a więc w istocie do meritum decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji) należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, co oznacza, że Sąd nie dokonuje merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Powyższy zarzut nie może mieć zatem jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Jako nie mające wpływu na ocenę zakwestionowanego postanowienia należy poczytać podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące korupcji urzędniczej i przyczyn jej powstawania. Ocena ww. zjawiska nie leży w zakresie kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny, co wynika wprost z art. 184 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 3 i 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sadów administracyjnych. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.