III SA/Gd 691/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-09-12
Skład orzekający: Marek Gorski, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, nawet jeśli podnosi argumenty dotyczące prawa do lokalu lub wnioskuje o przyznanie lokalu zastępczego?Ratio decidendi
Instytucja zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać aktualny stan faktyczny miejsca pobytu osoby. Spełnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się, jest wystarczające do wydania decyzji o wymeldowaniu. Kwestie prawa do lokalu lub wnioski o przyznanie lokalu zastępczego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie wymeldowania.Stan faktyczny
Organ I instancji (Prezydent Miasta) orzekł o wymeldowaniu M. T. i jego rodziny z pobytu stałego, uznając, że trwale opuścili oni lokal i nie dopełnili obowiązku wymeldowania się. Organ II instancji (Wojewoda) utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że spełnione zostały przesłanki prawne do wymeldowania. Skarżący podnosił, że nadal korzysta z lokalu, pozostawił w nim swoje mienie i że jego córka z rodziną faktycznie w nim zamieszkuje, a także wnosił o przyznanie lokalu zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: WSA Alina Dominiak (spr.) WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Wojewody dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu M. T., M. T. i ich małoletniej córki J. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy u. [...] kl. [...] w G.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż rodzina państwa T. do kwietnia 2006 r. była zameldowana na pobyt czasowy w miejscowości B., pod tym adresem odebrane zostało zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Z uwagi na zaległości czynszowe umowa najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] kl. [...] w G. z małż. T. została rozwiązana z dniem 31 stycznia 2006 r. Kolejna umowa najmu została zawarta z osobami stale w tym mieszkaniu zamieszkującymi, które też spłaciły zadłużenie. Z dowodów zebranych w sprawie wynika, że rodzina państwa T. trwale nie zamieszkuje w miejscu zameldowania stałego. Wezwani do dopełnienia obowiązku wymeldowania się nie zrobili tego dobrowolnie w wyznaczonym terminie.
W odwołaniu małżonkowie T. działając w imieniu własnym i małoletniej córki J. T. podnieśli, że ich praca polegała na prowadzeniu obiektów wczasowych w Sz. i B., a zobligowani byli do rozliczania się w Urzędzie Skarbowym w G. , co świadczy o korzystaniu i przebywaniu z całym dobytkiem w przedmiotowym lokalu w G. Zaprzeczyli, by opuścili przedmiotowe mieszkanie oraz wskazali, że zaległości czynszowe powstały na skutek ich trudnej sytuacji finansowej. Zadłużenie spłaciła córka B. J., na której zamieszkiwanie z rodziną w przedmiotowym lokalu zgodzili się 5 lat wcześniej. Wnieśli o przyznanie lokalu zastępczego i nie dokonywanie wymeldowania do czasu uzyskania przez nich takiego lokalu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda, powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał, że przepis ten, warunkujący wydanie decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego w drodze decyzji administracyjnej stanowi, że podmiotem takiej decyzji może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Tylko okoliczność, czy państwo T. trwale i dobrowolnie opuścili lokal ma znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ stwierdził ponadto, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący nie mieszkają w przedmiotowym lokalu. Mimo że mieli taką możliwość – zostali poinformowani o możliwości składania wyjaśnień w sprawie - nie wypowiedzieli się co do okoliczności opuszczenia lokalu. Umowa najmu dotycząca przedmiotowego lokalu została z nimi rozwiązana, a w mieszkaniu tym mieszkają obecnie inne osoby. Organ odwoławczy stwierdził, że została spełniona przesłanka wymeldowania- bowiem osoby, wobec których toczy się postępowanie o wymeldowanie, faktycznie nie mieszkają w miejscu pobytu stałego. Instytucja zameldowania ma charakter jedynie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. Organ stwierdził, że oceniana decyzja organu I instancji ma uzasadnienie faktyczne i prawne.
Odnośnie wniosku o przyznanie lokalu zastępczego organ odwoławczy stwierdził, że nie leży to w jego kompetencjach i wskazał organ , do którego z takim wnioskiem należy wystąpić.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. T. Wskazał, że rodzinę J. sprowadził do przedmiotowego lokalu mając na uwadze zarówno ich dotychczasowe złe warunki mieszkaniowe, jak i możliwość rozłożenia opłat. On sam przebywa obecnie w zakładzie karnym, ale z dokumentami zapoznał się podczas przerwy w karze i uważa, że wyjaśnienia zięcia są nieprawdziwe. Mieszkanie zajmuje faktycznie jego córka z rodziną, ale wszystkie sprzęty i meble są jego oraz żony. Jego żona w lokalu tym mieszkała od urodzenia i po śmierci jej matki on z żoną nabyli prawo najmu tego lokalu. Zarzucił, że organy nie przesłuchały świadków ani jego i żony . Stwierdził, że rozważa możliwość wystąpienia do sądu cywilnego o pomoc, bowiem nie zostawi rodziny na ulicy, a zięcia w nieprawnie przejętym mieszkaniu.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, przywołując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Uczestniczka postępowania M. T. w toku postępowania stwierdziła, że decyzja Wojewody jest wysoce krzywdząca, wobec czego wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 ze zm.) stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W sprawie niniejszej istotne było, czy rodzina państwa T. zamieszkuje z zamiarem pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] kl. [...] w G., czy też nie. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, rodzina skarżącego od paru lat nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu. Ich zajęciem było prowadzenie ośrodków wczasowych na południu Polski. Mieszkanie zajmują obecnie inne osoby. Skarżący tej okoliczności nie kwestionuje.
Brak chęci opuszczenia mieszkania jest jedynie deklaracją skarżącego – ani konieczność rozliczania się z Urzędem Skarbowym w G. ( Urząd właściwy według miejsca zameldowania), ani fakt pozostawienia w mieszkaniu mebli, szczególnie w sytuacji, gdy mieszkanie to zajmuje nie obca osoba, a córka skarżącego B. J., nie świadczy o chęci zamieszkiwania skarżącego z żoną i małoletnią córką w przedmiotowym mieszkaniu.
W ocenie Sądu skarżący myli prawo do lokalu z zameldowaniem w lokalu, bowiem znaczna część skargi poświęcona jest kwestii "nieprawnego przejęcia" lokalu przez córkę i zięcia, kwestii najmu tego lokalu i zaległości czynszowych, gdy tymczasem sprawa niniejsza dotyczy wymeldowania z miejsca pobytu stałego, a zameldowanie nie jest związane z prawem do lokalu, lecz z pobytem w lokalu. Przebywanie w lokalu rodzi konieczność zameldowania się w nim , nie zaś zameldowanie w lokalu - prawo do zamieszkiwania.
Skarżący akcentuje w skardze kwestię pozbawienia go prawa do lokalu, a w odwołaniu od decyzji wnosił o przyznanie mu lokalu zastępczego. W ten sposób skarżący pośrednio przyznaje fakt niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Fakt przebywania przez skarżącego obecnie w zakładzie karnym nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem skarżący już wcześniej opuścił mieszkanie w G.
Wobec powyższego ustalenia organu o niezamieszkiwaniu skarżącego , jego żony i małoletniej córki w lokalu położonym w G. przy ul. [...] kl. [...] nr [...] są prawidłowe.
Podnoszony przez skarżącego w skardze zarzut, że organy nie przesłuchały świadków, jego oraz żony nie jest zasadny.
Skarżący nie podaje, na jakie okoliczności dowody te miałyby być przeprowadzone. Znaczna część skargi dotyczy "nieprawnego przejęcia" mieszkania przez córkę i zięcia co sugeruje, że dowody te miałyby wykazać te właśnie okoliczności. Ani skarżący, ani jego żona nie zgłaszali żadnych wniosków dowodowych w toku postępowania administracyjnego. Organy przeprowadzają postępowanie dowodowe w takim zakresie, jaki jest konieczny do wyjaśnienia sprawy. Organ w myśl art. 86 k.p.a. może przesłuchać stronę, o ile pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie niniejszej nie miało to miejsca, bowiem postępowanie administracyjne nie dotyczyło ewentualnego sporu na tle prawa najmu mieszkania.
W sprawie było niesporne, że skarżący i jego rodzina nie dopełnili obowiązku wymeldowania się z miejsca pobytu stałego.
W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, konieczne do wydania decyzji o wymeldowaniu państwa T. i ich małoletniej córki z miejsca pobytu stałego.
W tej sytuacji Sąd stwierdzając brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło