III SA/Gd 695/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] z dnia 13 października 2006 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie przymusowego zatrudnienie w ramach zastępczej służby wojskowej uchyla zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 8 marca 2004 r. J. G. zwrócił się do Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z prośbą o pomoc w wydaniu zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w Batalionie Budowlanym w ramach odbywania zastępczej służby wojskowej. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej postanowieniem z dnia 28 września 2004 r. Nr [...] uchylił własne postanowienie z dnia 24 marca 2004 r. przekazujące wniosek J. G. do Centralnego Archiwum Wojskowego oraz przekazał przedmiotowy wniosek zgodnie z właściwością do Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...]. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] postanowieniem z dnia 8 listopada 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia 6 października 2004 r. Wojskowego Komendanta Uzupełnień [...], w którym odmówiono J.G. wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w Batalionie Budowlanym w ramach odbywania zastępczej służby wojskowej w okresie od 25 września 1958 r. do 24 września 1960 r. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2005 r. w sprawie sygn. III SA/Gd 42/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż Wojskowy Komendant Uzupełnień [...] nie przeprowadził postępowania zgodnie z treścią § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami, a przytoczył dane wynikające z postanowienia Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej oraz oparł się na dokumentach zgromadzonych w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 29 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1159/02. Nadto organ pierwszej instancji przyjął inny okres za jaki skarżący domagał się wydania zaświadczenia. Skarżący bowiem wskazał jako przedział czasowy okres od 2 czerwca 1959 r. do 24 września 1960 r., co jednoznacznie wynika z jego wniosku z dnia 8 marca 2004 r., organ zaś przyjął jako datę początkową 25 września 1958 r. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem dyspozycji § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami. Wojskowy Komendant Uzupełnień [...] postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2006 r. Nr [...] odmówił J. G. wydania zaświadczenia potwierdzającego przymusowe zatrudnienie w ramach odbywania zastępczej służby wojskowej w okresie od 2 czerwca 1959 r. do 24 września 1960 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż J. G. został wcielony do służby wojskowej w dniu 25 września 1958 r. i przeznaczony do 10 Batalionu Lotniczo-Technicznego, w dniu 26 października 1958 r. został zaprzysiężony i dzień później przydzielony do kompanii wartowniczej, w dniu 2 czerwca 1959 r. został przeniesiony do 17 Samodzielnej Kompanii Inżynieryjno-Remontowej, zaś w dniu 24 września 1960 r. został przeniesiony do rezerwy. Z informacji udzielonych przez: Centralne Archiwum Wojskowe w Warszawie, Archiwum Wojsk Lądowych w Toruniu, Archiwum Sił Powietrznych w Nowym Dworze Mazowieckim, Archiwum Wojsk Lądowych we Wrocławiu, Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku, Ogólnopolski Związek Represjonowanych Żołnierzy Batalionów Budowlanych w Bydgoszczy nie wynika, by strona była przymusowo zatrudniona w ramach zastępczej służby wojskowej, lecz odbywała zasadniczą służbę wojskową. Z pisma Archiwum Wojsk Lądowych we Wrocławiu wynika jedynie, że J. G. pełnił zasadniczą służbę wojskową w okresie 4.06.1959 r. – 24.09.1960 r. w JW. [...] M. Z zeznań świadka E. Sz. wynika, że jednostka JW.[...], w której służył wnioskodawca była jednostką budowlaną, a żołnierze tej jednostki w ramach zasadniczej służby wojskowej pracowali przy rozbudowie lotniska. Tym samym nie potwierdził, że przymusowo wykonywali prace w ramach zastępczej służby wojskowej. Organ stwierdził, że zaświadczenie , o którym mowa w Rozporządzeniu MON z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych, właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej (...) wydaje się na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku- na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym wymiarze postępowania wyjaśniającego. Z posiadanej ewidencji wojskowej oraz przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie wynika, że wnioskodawca był przymusowo zatrudniony w ramach odbywania zastępczej służby wojskowej w batalionach budowlanych w okresie od 2 czerwca 1959 r. do 24 września 1960 r. , wobec czego brak podstaw do wydania zaświadczenia o żądanej treści. W zażaleniu J. G. podniósł, że Archiwum Wojsk Lądowych we Wrocławiu potwierdziło, iż pełnił on zasadniczą służbę wojskową w JW. [...] w M. w okresie od 4 czerwca 1959 r. do 24 września 1960 r. Z oświadczenia świadka E. Sz. wynika, iż JW [...] przybyła do Słupska pod koniec czerwca lub na początku lipca, była to jednostka budowlana, wszyscy musieli pracować. Świadek ten wprawdzie nie potwierdził, iż praca miała charakter przymusowy, ale w wojsku takiego słowa nie było, obowiązywało słowo "rozkaz" i takie też słowo figuruje w jego książeczce wojskowej. Skarżący wskazał, że S. S., który służył w XIV Batalionie Budowlanym otrzymał prawo do świadczenia, mimo że w jego książeczce wojskowej nie podano, by pracował przymusowo. Po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 13 października 2006 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...], powołując się na treść art. 219, art. 126 w zw. z art. 151 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ustawa z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych (Dz. U. z 2001 r. nr 60, poz. 622 ze zm.) nie precyzuje bliżej, które bataliony budowlane były jednostkami represyjnymi. W związku z tym Szef Sztabu Generalnego WP wprowadził w życie "Wykaz Batalionów Budowlanych istniejących w latach 1949 – 1957", w oparciu o który organy wojskowe wydają zaświadczenia w sprawach związanych z nabyciem świadczeń przysługujących na podstawie tejże ustawy. Organ odwoławczy podał, że Batalion Budowy Lotnisk w M. (JW Nr [...]), w którym strona odbywała zasadniczą służbę wojskową nie figuruje w "Wykazie" i dlatego strona nie może zostać objęta przepisami dotyczącymi żołnierzy przymusowo zatrudnionych w batalionach budowlanych. Wyklucza to możliwość wydania zaświadczenia o żądanej treści, bez względu na ocenę charakteru służby wojskowej przez świadków oraz rodzaj i warunki wykonywanych w tej jednostce obowiązków służbowych. Organ wskazał również, że z pisma z dnia 11 sierpnia 2006 r. Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Represjonowanych Politycznie Żołnierzy Batalionów Budowlanych wynika, że Batalion Budowy Lotnisk, w którym skarżący odbył zasadniczą służbę wojskową, nie figuruje w "Wykazie" . Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ podniósł, że S. S. odbywał służbę wojskową w 14 Batalionie Budowlanym w Zambrowie, który figuruje w "Wykazie" i dlatego przysługuje mu uprawnienia z tytułu przymusowego zatrudnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J.G. wskazał, iż do Jednostki Wojskowej Nr [...] w M. został przeniesiony rozkazem, a rozkaz w cywilu oznacza "przymus". Podał, że organ odwoławczy powołuje się na wykaz batalionów istniejących w latach 1949 – 1957, jemu zaś chodzi o rok 1959, gdyż do JW Nr [...] został przeniesiony 2 czerwca 1959 r. i pracował do dnia 24 września 1960 r. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nadto organ podniósł, iż zaświadczenie zgodnie z przepisami może być wydane tylko w przypadku, gdy żołnierz był przymusowo zatrudniony w latach 1949 – 1959. Służba wojskowa skarżącego w JW Nr [...] w M. wykracza poza ten okres, gdyż odbywał on służbę wojskową od 2 czerwca 1959 r. do 24 września 1960 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 art. 217 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Natomiast art. 218 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 września 1994 r. (Dz. U. z 2001 r. nr 60, poz. 622 ze zm.) o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach wydobywania rud uranu i batalionach budowlanych (zwanej dalej "ustawą") żołnierzom przymusowo zatrudnianym w batalionach budowlanych w latach 1949–1959 przysługuje świadczenie pieniężne. Zgodnie zaś z brzmieniem § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami (Dz. U. nr 136, poz. 707 ze zm.) – zwanego dalej Rozporządzeniem - zaświadczenia potwierdzające rodzaj i okres wykonywania przymusowego zatrudnienia w kopalniach węgla, kamieniołomach oraz zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranu przez żołnierzy powołanych w okresie do dnia 31 grudnia 1959 r. do odbycia zastępczej służby wojskowej oraz przez żołnierzy z poboru 1949 r. wcielonych do ponadkontyngentowych brygad "Służba Polsce" i przymusowo zatrudnionych w kopalniach węgla i kamieniołomach, a także żołnierzy przymusowo zatrudnionych w batalionach budowlanych w latach 1949-1959 wydaje się na wniosek osoby ubiegającej się o to zaświadczenie, zwanej dalej "wnioskodawcą". Zaświadczenia te wydaje się na podstawie ewidencji wojskowej, a w razie jej braku - na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę innych dowodów oraz przeprowadzonego w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, w trybie określonym w K.p.a. , po zasięgnięciu opinii właściwego stowarzyszenia (...) a także w razie potrzeby Centralnego Archiwum Wojskowego, archiwów państwowych i innych instytucji( § 1 ust. 2 ). Jeżeli w ewidencji nie ma szczegółowych danych o pracy, o której mowa w ust. 1, i w razie braku możliwości ustalenia ich w toku postępowania wyjaśniającego, gdy można potwierdzić jedynie fakt jej wykonywania w czasie odbywania służby wojskowej - należy w zaświadczeniu podać ogólny czas trwania tej służby oraz okres i rodzaj wykonywania pracy przymusowej, licząc od dnia złożenia przysięgi wojskowej do końca służby wojskowej ( § 1 ust. 3 ). Organ odwoławczy rozpoznając wniosek skarżącego i wydając zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie posłużył się, jak sam wskazuje, "Wykazem Batalionów Budowlanych istniejących w latach 1949 – 1957" , "wprowadzonym w życie przez Szefa Sztabu Generalnego WP". Organ stwierdził, że jednostka wojskowa, w której odbywał służbę wojskową skarżący nie znajduje się w tym wykazie, wobec czego nie jest możliwe wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Ustawa dotyczy jednak żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w batalionach budowlanych w latach 1949- 1959 , a nie tylko w latach 1949- 1957. W tej sytuacji należy stwierdzić, że wykaz batalionów budowlanych, na który powołuje się organ, nie jest pełny, a ponadto trudno uznać, by miał on charakter wiążący, bowiem ustawa nie przewiduje oparcia się o tego rodzaju kryteria oceny charakteru tychże batalionów budowlanych. Organ wskazał również, że także Ogólnopolski Związek Represjonowanych Politycznie Żołnierzy Batalionów Budowlanych stwierdził, że jednostka, w której skarżący odbył służbę, nie figuruje w "Wykazie". Sąd nie jest w stanie stwierdzić, czy chodzi o ten sam "wykaz", na który powołuje się organ II instancji, bowiem z pisma Związku z dnia 11 sierpnia 2006 r. wynika tylko, że wykaz batalionów budowlanych Związek otrzymał z Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie. Ustawa posługuje się szerokim pojęciem osoby uprawnionej do świadczeń: chodzi o żołnierzy zastępczej służb wojskowej przymusowo zatrudnianym m.in. w batalionach budowlanych , co stanowiło szczególny rodzaj represji z przyczyn politycznych. Ustawa z 2 września 1994 r. w swoim pierwotnym brzmieniu dotyczyła jedynie żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach , zakładach rud uranu oraz lat 1949 – 1956. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2000 r., sygn. akt SK 9/00 ( OTK 2000/8/297 ) wskazał m.in.: "zakwestionowana ustawa z 1994 r. z niezrozumiałych względów przyznała określone prawa jedynie tym żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu, którzy służbę tę odbywali w okresie do 1956 r. Te same polityczne motywy, jak i zasady dotyczyły żołnierzy, którzy taką służbę odbywali do końca 1959 r. Najlepszym tego dowodem jest, że ustawodawca, dostrzegając dyskryminację żołnierzy odbywających służbę w okresie późniejszym, dokonał nowelizacji ustawy z 1994 r. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej, zamieszczonego w druku sejmowym nr 526 z dnia 4 czerwca 1998 r., podkreślano m.in., iż "zatrudnianie żołnierzy górników miało charakter represji politycznej, co wiąże się ściśle z tajnym rozkazem z dnia 1 lutego 1951 r. 008/MON. Rozkaz ten dotyczył określonych grup społecznych (...)". Faktycznie ustawa z dnia 10 września 1999 r. o zmianie ustawy o dodatku i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu (Dz. U. Nr 80, poz. 902) zmieniła z dniem 1 stycznia 2000 r. m.in. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 września 1994 r. stwierdzając, że świadczenia przewidziane w ustawie przysługują żołnierzom przymusowo zatrudnianym we wskazanych zakładach pracy w latach 1949-1959. Następnie ustawa z dnia 2 września 1994 r. została znowelizowana ustawą z dnia 20 czerwca 2001 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 968) z dniem 1 stycznia 2002 r., przez dodanie art. 1 ust. 1 pkt 3: "przymusowo zatrudnianym w batalionach budowlanych w latach 1949-1959". W materiałach dotyczących prac Senatu RP na stronach internetowych Senatu znajduje się "stanowisko Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach rud uranu (...)" W "Stanowisku" tym znajduje się m.in. sprawozdanie Komisji Rodziny i Polityki Społecznej, które przedstawił senator D. K., który stwierdził, że "podczas prac nad projektem komisja korzystała z wielu materiałów, które często zawierały odmienne interpretacje co do oceny charakteru batalionów budowlanych. Kryteria poboru do jednostek zastępczej służby wojskowej, w tym również do batalionów budowlanych, miały charakter represyjny, gdyż począwszy od pierwszych rozkazów organizacyjnych, wskazywano, że pobór do batalionów budowlanych należy przeprowadzać wśród osób nieprzyjętych do służby wojskowej, w porozumieniu z odpowiednimi urzędami bezpieczeństwa i z komitetami PZPR. Oznaczało to pobór na podstawie kryteriów klasowych, politycznych - ewentualni przeciwnicy PRL, i etycznomoralnych - chociażby karani przez sądy PRL. Najlepszym przykładem tego jest rozkaz nr 008 ministra obrony narodowej Rokossowskiego z 2 lutego 1951 r., w którym mówi się, że podstawą do zakwalifikowania poborowego do zastępczej służby jest jego pochodzenie społeczne, oblicze polityczne i moralne oraz przeszłość polityczna. Zdaniem kierownictwa wojska w jednostkach tych służyć mieli obcy i gorsi, którym nie ufano. Lepsi i swoi kierowani byli do służby kadrowej w wojskach operacyjnych. Innym ważnym dokumentem, świadczącym o systemie represji politycznej było zarządzenie ministra bezpieczeństwa publicznego z 22 lutego 1951 r., mówiące o kwalifikacji przedpoborowych między innymi do zastępczej służby wojskowej, do której zaliczały się bataliony budowlane i bataliony pracy". W roboczej wersji sprawozdania stenograficznego z 86 posiedzenia Senatu w dniach 18,19,20 lipca 2001 r. również dostępnej w Internecie wynika, że senator J. D. z Komisji Praw Człowieka i Praworządności powiedziała między innymi: "Wojskowa Prokuratura Okręgowa w Warszawie prowadziła śledztwo w sprawie funkcjonowania w latach (...) 1949-1959, w byłym PRL represyjnego systemu wojskowych batalionów pracy oraz funkcjonowania batalionów budowlanych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego( ...) wynika, iż w drugiej połowie lat czterdziestych oraz w latach pięćdziesiątych zasadnicza służba wojskowa dzieliła się na tak zwaną służbę kadrową oraz zastępczą służbę wojskową." Należy też zwrócić uwagę na treść przepisów, obowiązujących w tamtych latach. Ustawa z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym ( Dz. U. Nr 6, poz.46 ) wyraźnie stanowiła w art. 36 ust. 1 , że w wykonaniu powszechnego obowiązku wojskowego odbywa się zasadniczą służbę wojskową oraz służbę wojskową w rezerwie. Art. 36 ust. 2 ustawy tej stanowił natomiast, że zasadniczą służbę wojskową odbywa się jako kadrową służbę wojskową albo terytorialną służbę wojskową albo zastępczą służbę wojskową. Ustawa z dnia 4 lutego 1950 r. o powszechnym obowiązku wojskowym została uchylona ustawą z dnia 30 stycznia 1959 r. o powszechnym obowiązku wojskowym ( Dz. U. Nr 14, poz.75 ), która weszła w życie w dniu 22 kwietnia 1959 r. Przepisy tej ustawy nie przewidywały już formalnie odbywania kadrowej, terytorialnej lub zastępczej służby wojskowej w ramach odbywania zasadniczej służby wojskowej. Art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. przewidywał, że obowiązek służby wojskowej polega na odbywaniu zasadniczej służby wojskowej, wojskowego szkolenia studentów, służby wojskowej w rezerwie, służby wojskowej w razie mobilizacji lub w czasie wojny. Oczywiście zmiany samej ustawy nie są równoznaczne z twierdzeniem, że określone osoby nie mogły wykonywać i pod jej rządami pracy przymusowej. Powyższe wywody mają na celu przede wszystkim zwrócenie uwagi na to, że dokumenty oparte na danych pochodzących z okresu lat 1949- 1959 odczytywać należy w historycznym kontekście. Reasumując stwierdzić należy, że organ nie może swego rozstrzygnięcia opierać na przywołanym przez siebie "Wykazie" – z uwagi choćby na jego zbyt wąski zasięg czasowy. Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie rozpatrujący sprawę będzie miał na względzie powyższe wywody jak również treść ustawy z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym (...) oraz treść § 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 1994 r. w sprawie organów wojskowych właściwych do wydawania zaświadczeń żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych oraz trybu postępowania przed tymi organami.