III SA/Gd 698/17

WyrokWSA w Gdańsku2018-01-25

Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może zająć towar (środki ochrony roślin) przeznaczony do przemieszczenia na Ukrainę, jeśli nie został on dopuszczony do obrotu w tym państwie, pomimo że jest legalny na terenie UE?
Ratio decidendi
Organ celny może zająć towar przeznaczony do przemieszczenia do państwa trzeciego, jeśli nie spełnia on wymogów dopuszczenia do obrotu w tym państwie. W przypadku środków ochrony roślin, nawet jeśli są legalne w UE, ich przemieszczenie do państwa trzeciego wymaga potwierdzenia dopuszczenia do obrotu w tym państwie. Brak takiego potwierdzenia uzasadnia zajęcie towaru na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 Prawa celnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o zajęciu 1200 kartonów środków ochrony roślin przeznaczonych do przemieszczenia na Ukrainę. Organ celny uznał, że środki te nie spełniają wymogów dopuszczenia do obrotu na Ukrainie, co stanowi naruszenie przepisów unijnych i krajowych. Skarżąca spółka kwestionowała tę decyzję, podnosząc m.in. naruszenie zasady dwuinstancyjności, czynnego udziału strony oraz zarzucając brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 26 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia towaru uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 26 czerwca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 15 września 2016 r., którą organ zajął towar w postaci: tribernuron-methyl 75% WG, clothodim 24% EC, difenconazole 250g/l EC, acetamipryd 200g/kg SP- łącznie 1200 kartonów o masie 16 292 kg i wartości fakturowej 13.940 USD. Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 17 czerwca 2016 r. podmiot wprowadzający towar – [...] z siedzibą w G., z naruszeniem terminu określonego w art. 30 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, poinformował Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. o zamiarze wprowadzenia na teren Polski w/w towaru –środków ochrony roślin , o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. d rozporządzenia UE nr 1107/2009 w celu ich przemieszczenia na Ukrainę. Towar został zapakowany w 1200 kartonów o masie 16 292 kg o wartości 13.940,00 USD. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. powiadomił organy Służby Celnej o zamiarze wprowadzenia na terytorium RP w/w przesyłki informując jednocześnie, że podmiot nie dostarczył danych dotyczących nazwy handlowej wprowadzanych środków oraz nie przedłożył świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków na Ukrainie. Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające , w wyniku którego decyzją z dnia 15 września 2016 r. zajął przedmiotowy towar w celu wystąpienia do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21.10.2009r. dotyczącym wprowadzenia do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG, obrót środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej wymaga zezwolenia. Oznacza to, że każdy środek ochrony roślin wprowadzony do obrotu i stosowania wymaga zezwolenia. Odstępstwa od tej reguły zostały określone w art. 28 ust. 2 ww. aktu prawnego. Z punktu d) tego artykułu wynika, iż zezwolenie nie jest wymagane między innymi w przypadku produkcji, składowania lub przemieszczania środka ochrony roślin przeznaczonego do stosowania w państwie trzecim, pod warunkiem, że państwo członkowskie, w którym ma miejsce produkcja, składowanie lub przemieszczanie wprowadziło wymogi dotyczące kontroli w celu zapewnienia, aby dany środek ochrony roślin został wywieziony z jego terytorium. Zgodnie z art. 30 ustawy o środkach ochrony roślin podmiot, który zamierza dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin, o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. c i d rozporządzenia 1107/2009 w celu ich składowania lub przemieszczania winien powiadomić o tym wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce wprowadzenia tych środków przekazując właściwe dane. Dodatkowo z treści art. 30 ust. 3 ww. ustawy wynika, że do informacji, o której mowa w ust. 1, podmiot zamierzający dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dołącza oświadczenie o przeznaczeniu wprowadzonych środków ochrony roślin do stosowania w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, w których są dopuszczone do obrotu, lub w państwach trzecich, ze wskazaniem tych państw. Organ wyjaśnił, że Wojewódzki Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa w G. powiadomił organy Służby Celnej, że podmiot wprowadzający towar nie dostarczył danych dotyczących nazwy handlowej wprowadzanych środków oraz nie przedłożył świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków na Ukrainie. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa przekazał organom celnym stanowisko Inspekcji Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów Ukrainy, z której wynikało, że "Zgodnie z wymogami ukraińskiej Ustawy o pestycydach i chemii rolniczej , wwóz na obszar celny Ukrainy, wytwarzanie, handel, stosowanie i wprowadzanie na rynek pestycydów i produktów chemii rolniczej jest zabronione do momentu ich rejestracji przez państwo. Zgodnie z art. 7 ww. Ustawy - rejestracja państwowa dotyczy formy preparatywnej pestycydów i produktów chemii rolniczej. Oprócz tego, zgodnie z art. 10 Ustawy, pestycydy stosowane na Ukrainie są pakowane i oznaczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a mianowicie: do każdej jednostki towarowej powinny być dołączone zalecenia dotyczące jej zastosowania, podając kulturę i obiekty wyznaczone do poddania działaniu pestycydów, metody, normy i krotność stosowania, warunki dotyczące wymogu , zakazy i ograniczenia stosowania, sposoby i środki dekontaminacji pestycydów oraz środki bezpieczeństwa w trakcie używania, transportu i przechowywania. Wyroby chemiczne Tribenuron methyl 75% WDG, Cletodim 24% EC, Difeconazol 250g/l EC, Acetamipryd 200g/kg SP wymienione w piśmie nie figurują w wykazie pestycydów i chemii rolniczej dopuszczonych do stosowania na Ukrainie. Zatem, uwzględniając ustawodawstwo krajowe, wyżej wymienione wyroby chemiczne nie mogą być na Ukrainie stosowane jako środki ochrony plonów rolniczych przed szkodnikami." Zatem nie został spełniony warunek umożliwiający odstąpienie od uzyskania zezwolenia na przewóz przedmiotowego towaru przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał, że przyjęcie środków ochrony roślin na terytorium RP, w celu ich składowania lub przemieszczania jest niedopuszczalne, w przypadku gdy nie został on dopuszczony do stosowania w państwie trzecim w tym przypadku Ukrainy. Towar taki staje się nielegalny. Przepis art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne pozwala organom celnym zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa jeżeli między innymi przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione. Przepisy jasno precyzują wymagania obowiązujące na terenie Unii Europejskiej oraz RP. Zgromadzone w sprawie dowody w postaci opinii państwowej instytucji Ukrainy odpowiedzialnej za kwestie dopuszczania do obrotu na Ukrainie środków ochrony roślin wskazują na brak ich spełnienia. W tej sytuacji wprowadzenie środków ochrony roślin nastąpiło z naruszeniem przepisów dotyczących spełnienia wymogów w zakresie obrotu środków ochrony roślin określonych w przywołanych przepisach unijnych. Należało więc podjąć wszelkie czynności w oparciu o obowiązujące przepisy w celu ochrony zdrowia i życia ludzi, zwierząt lub roślin, ochrony środowiska, co organ uczynił. Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 123 § 1 O.p. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji prawidłowo ocenił szczególny charakter przewożonego przez terytorium RP towaru i wydał decyzję o jego zajęciu bez umożliwienia stronie przedstawienia swojego stanowiska w sprawie i bez informowania o podstawach, na których zamierzał wydać decyzję niekorzystną. Bezzasadny był też zarzut naruszenia art. 210 § 1 i § 4 O.p.. Organ pierwszej instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla sprawy. Odpowiednie służby potwierdziły w piśmie z dnia 22.08.2016r., iż uwzględniając ustawodawstwo krajowe Ukrainy, wyżej wymienione wyroby chemiczne nie mogą być w tym państwie stosowane jako środki ochrony plonów rolniczych przed szkodnikami. Zarzut dotyczący braku podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w oznakowaniu i opakowaniu przedmiotowych środków ochrony roślin też uznano za bezzasadny. Wyjaśniono, że jednostkę towarową w przedmiotowej przesyłce stanowiło bezpośrednie opakowanie tj. biała plastikowa butelka. W wyniku przeprowadzonej rewizji towaru zarówno na opakowaniach jednostkowych jak i opakowaniach zbiorczych, tj. kartonach nie stwierdzono wymaganych oznaczeń i informacji. Odnośnie zarzutu pozbawienia strony możliwości swobodnego przepływu towaru zagwarantowanego przez prawodawstwo unijne organ stwierdził, że Parlament Europejski zastrzegł sobie możliwość regulacji szczególnej w przypadku między innymi środków ochrony roślin. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21.10.2009r. obrót środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej wymaga zezwolenia. Oznacza to, że każdy środek ochrony roślin wprowadzony do obrotu i stosowania wymaga zezwolenia. Zapobieganie i przeciwdziałanie nielegalnemu przywozowi na terytorium RP środków ochrony roślin wiąże się z koniecznością spełnienia warunków określonych w art. 28 ust. 2 ww. rozporządzenia. Przepis ten uzależnia możliwość produkcji, składowania lub przemieszczania środka ochrony roślin, niedopuszczonego do obrotu na terytorium państwa członkowskiego, od wymogu, aby środek ochrony roślin był przeznaczony do stosowania w państwie trzecim. W konsekwencji jeżeli środek taki nie jest dopuszczony w kraju trzecim, tj. Ukrainie, jak w niniejszej sprawie, to nie może korzystać z derogacji zawartej w tym przepisie, tj. nie powinien być na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produkowany, składowany lub przemieszczany. Odnośnie zarzutu naruszenia praw własności intelektualnej wyjaśniono, że postępowanie dotyczącego tego naruszenia zostało rozstrzygnięte decyzją z dnia 04.08.2016r. znak [...] o zawieszeniu zwolnienia towaru. Postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Odnośnie wniosków dowodowych składanych przez stronę w toku trwania postępowania, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji o braku podstaw do uznania wniosków strony o przeprowadzenie dowodów w postaci powoływania biegłych czy przesłuchania świadków. Wyjaśniono, że organ celny nie ma obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia - procesowego odtworzenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są obowiązujące przepisy prawa i inne zgromadzone dowody. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Dyrektora Izby administracji Skarbowej w G. [...] z siedzibą w K. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie: ̶ zasady dwuinstancyjności poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w drugiej instancji po raz wtóry i ograniczenie się do formalnego stwierdzenia, że organ pierwszej instancji właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosował przepisy prawa, co godzi w zasadę z art. 78 Konstytucji RP , ̶ art. 157 § 1 k.p.a., albowiem organ powinien dostrzec, że decyzja pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa; ̶ art. 123 § 1 O.p. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w którymkolwiek ze stadiów postępowania; nie umożliwienie przed wydaniem przedmiotowej decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów; pozbawienie prawa do obrony procesowej; ̶ art. 210 § 1 i 4 oraz art. 187 § O.p., poprzez powoływanie się na prawdopodobieństwo dokonania nielegalnych czynności bez uprawomocnienia tegoż; niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotny wpływ na wynik sprawy , nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; ̶ brak przytoczenia konkretnych przepisów prawa i nie odniesienie wskazanej podstawy prawnej do przytoczonych okoliczności i dowodów; ̶ niewywiedzenie w uzasadnieniu wywodu faktycznego i prawnego, a poprzestanie na lakonicznych zapisach uzasadnienia, które nie wykazują realnych przesłanek do zatrzymania towarów. Nadto zarzucono zbędność rozważań o dopuszczalności transportu międzykrajowego zajętych towarów oraz jaki kraj miał być ich odbiorcą, bowiem towar trafił na terytorium Unii Europejskiej, a zatem zastosowanie mają procedury obowiązujące na terenie UE. Swobodzie przepływu towarów określonej w art. 28 TFUE podlegają zarówno towary pochodzące z państw członkowskich UE jak i z państw trzecich, które znajdują się w swobodnym obrocie państw członkowskich UE. Organ swoimi działaniami rażąco narusza w/w zasadę wspólnotową. Dopiero gdy okaże się , że znajdywanie się towarów na terytorium UE jest nielegalne, to dopiero wtedy organ ma prawo zarzucać, iż nie mogą być one przedmiotem transportu przez terytorium UE do państwa trzeciego. Substancje takie, jak podległy zajęciu, są środkami ochrony roślin legalnymi w Polsce i na terenie Unii Europejskiej. Dowodem jest rejestr środków ochrony roślin dopuszczonych do obrotu zezwoleniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Substancje te znajdują wszechstronne zastosowanie w rolnictwie, ogrodnictwie oraz leśnictwie. Odnosząc się do twierdzeń , że przedmiotowe substancje, deklarowane jako środki ochrony roślin nie są zawarte na liście pestycydów i agrochemikaliów dopuszczonych do obrotu na Ukrainie wskazano, że w decyzji Naczelnika UC w G. nie wskazano podstawy prawnej wskazującej na zakazanie stosowania zajętych substancji jako środków ochrony roślin. Powołanie się na obowiązującą legislację Ukrainy jest zbyt ogólne i nie stanowi w pełni wyczerpującego uzasadnienia stanowiska organu. Obowiązkiem organów podatkowych jest natomiast podanie wyczerpującej podstawy faktycznej i prawnej wskazującej na nielegalność działań podejmowanych przez strony postępowania. Z pogłębionej analizy prawodawstwa ukraińskiego wprost wynika, iż zajęte substancje są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej na terytorium Ukrainy i stanowią substancje czynne pestycydów zatwierdzonych przez te państwo. Niezasadnie też organ podatkowy wskazywał, że środki ochrony roślin stosowane na Ukrainie powinny być inaczej zapakowane i zaetykietowane, bowiem wystarczy, aby opakowanie zbiorcze miało odpowiednie oznaczenia, nie zaś każda z butelek. Odnośnie naruszenia praw do ochrony znaku towarowego UE na rzecz firmy [...] skarżąca podała, że zarzut naruszenia prawa własności nie był w pełni uzasadniony, bowiem organy celne nie przedstawiły żadnych dowodów na faktyczne naruszenie prawa do ochrony znaku towarowego. Skarżąca stwierdziła, że przedmiotowe środki ochrony roślin mogą korzystać z derogacji zawartej w przepisie art. 28 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009r. Zarzuciła, że nieprawdą jest , że świadectwa rejestracji środków ochrony roślin oraz umowy pomiędzy skarżącą a posiadaczem zezwoleń zostały sfałszowane, przy czym organ nie powołał się na konkretne dowody. Zajęcie towaru narusza art. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nakładający na organy kontrolne obowiązek działania wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy. Zarzuciła brak wskazania konkretnej podstawy prawnej decyzji. Wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego i powołanie biegłego specjalisty w zakresie środków ochrony roślin i toksykologii oraz z zakresu prawodawstwa międzynarodowego, jak również dowodu z przesłuchania stron. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała uwzględnieniu. Podstawą prawną wydania zaskarżonych decyzji był art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne ( Dz.U. z 2016 r., poz.1880 ze zm.), który stanowi, że jeżeli umowy międzynarodowe lub przepisy odrębne zakazują posiadania towarów, ich rozpowszechniania lub obrotu nimi albo uzależniają ich posiadanie, rozpowszechnianie lub obrót nimi od spełnienia określonych wymogów, a wymogi te nie zostały spełnione, organ celny w celu uregulowania sytuacji towaru może zająć towar i wystąpić o orzeczenie jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylającego dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG ( Dz. U UE.L 2009. 309. 1), obrót środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej wymaga zezwolenia. Zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia, środek ochrony roślin nie jest wprowadzany do obrotu ani stosowany, chyba że uzyskał zezwolenie w danym państwie członkowskim zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. W drodze odstępstwa od ust. 1 zezwolenie nie jest wymagane w przypadkach określonych w art. 28 ust. 2 rozporządzenia. Stosownie do punktu d) tego przepisu przypadkiem takim jest produkcja, składowanie lub przemieszczanie środka ochrony roślin przeznaczonego do stosowania w państwie trzecim, pod warunkiem że państwo członkowskie, w którym ma miejsce produkcja, składowanie lub przemieszczanie wprowadziło wymogi dotyczące kontroli w celu zapewnienia, aby dany środek ochrony roślin został wywieziony z jego terytorium. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin ( tj. Dz.U. z 2017 r., poz.50 ze zm.) podmiot, który zamierza dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin, o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. c lub d rozporządzenia nr 1107/2009, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu ich składowania lub przemieszczania, jest obowiązany na piśmie poinformować o zamiarze wprowadzenia tych środków na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wojewódzkiego inspektora właściwego ze względu na miejsce wprowadzenia tych środków, w terminie nie krótszym niż 7 dni przed dniem planowanego wprowadzenia. Do informacji, o której mowa w ust. 1, podmiot zamierzający dokonać wprowadzenia środków ochrony roślin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dołącza oświadczenie o przeznaczeniu wprowadzanych środków ochrony roślin do stosowania w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, w których są one dopuszczone do obrotu, lub w państwach trzecich, ze wskazaniem tych państw ( art. 30 ust. 3 ustawy o środkach ochrony roślin). Z powyższych przepisów należy – w dużym uproszczeniu - wywieść wniosek , że uzyskanie na terenie RP zezwolenia dotyczącego środków ochrony roślin nie jest wymagane, o ile zostanie zagwarantowany ich wywóz z terytorium RP. W niniejszej sprawie organy wskazały, że podmiot wprowadzający towar – [...] w dniu 20 czerwca 2016 r. , z naruszeniem terminu określonego w art. 30 ust. 1 ustawy o środkach ochrony roślin, poinformowała WIORIN w G. o zamiarze wprowadzenia na teren RP środków ochrony roślin , o których mowa w art. 28 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1107/2009 w celu ich przemieszczenia na Ukrainę. Ponadto WIORIN pismem z dnia 23 czerwca 2017 r. zawiadomił Izbę Celną o zamiarze wprowadzenia na terytorium RP przedmiotowej przesyłki środków ochrony roślin i poinformował, że podmiot wprowadzający towar nie dostarczył informacji o nazwie handlowej wprowadzanych środków oraz nie przedłożył świadectw potwierdzających wymaganą rejestrację środków na Ukrainie. Organy obu instancji , na podstawie informacji udzielonej przez Państwową Służbę Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów ustaliły, że przedmiotowe środki ochrony roślin nie znajdują się na liście pestycydów i agrochemikaliów dopuszczonych do obrotu na Ukrainie, a ponadto powinny być odpowiednio zapakowane i zaetykietowane. Informacja ta, nazwana przez organ odwoławczy opinią, stanowiła podstawę uznania przez organy obu instancji, że przedmiotowe środki ochrony roślin nie mogą korzystać z derogacji zawartej w art. 28 ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 1107/2009, a w konsekwencji konieczne jest zajęcie przedmiotowego towaru na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo celne. Skarżąca spółka - oprócz innych zarzutów kierowanych pod adresem decyzji organu pierwszej instancji - podnosiła w odwołaniu, że z prawodawstwa ukraińskiego wynika, że przedmiotowe substancje są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej. Na dowód tych twierdzeń przedłożyła wykaz pestycydów zarejestrowanych na Ukrainie, ukraińską ustawę o pestycydach i chemii rolniczej oraz ogłoszenie Internetowe o dostępności sprzedaży produktu zawierającego acetampiryd. Skarżąca - wobec powyższego - zaoferowała dowody mające wykazać , że przedmiotowe środki ochrony roślin , wbrew treści pisma Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, są dopuszczone do obrotu na Ukrainie. Mimo to organ odwoławczy nie tylko nie przeprowadził wnioskowanych dowodów, ale nawet się do nich nie odniósł, naruszając art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazujący organowi zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć materiał dowodowy oraz art. 188 O.p., który stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Takim działaniem organ odwoławczy uniemożliwił skarżącej wykazanie prezentowanej przez skarżącą tezy, że informacje zawarte w dokumencie Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, na treści którego oparły się organy obu instancji , nie są prawdziwe. Z nieznanych też przyczyn organ odwoławczy nazywa dokument ten opinią, mimo że charakter tego pisma nie wpisuje się w żadnej mierze w unormowania art. 197 O.p. , dotyczące powołania przez organ podatkowy osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi na biegłego w celu wydania opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Zauważyć też należy, że w aktach administracyjnych brak części dokumentów, na które powołują się organy, choćby pisma H. L. o zamiarze wprowadzenia towaru na teren RP, czy pisma WIORIN informującego organy Służby Celnej o zamiarze wprowadzenia na terytorium RP w/w towaru, a choć okoliczności, których dotyczą, nie były kwestionowane, pisma te powinny znajdować się w aktach administracyjnych. W decyzji brak też właściwego wyjaśnienia powodu jej skierowania do wszystkich wskazanych adresatów, które powinno być poparte dokumentami i właściwym wywodem prawnym. Tak więc z powyższego względu decyzja organu odwoławczego , jako naruszająca przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlegała uchyleniu. Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących nie zapewnienia stronie czynnego udziału w którymkolwiek ze stadiów postępowania stwierdzenia wymaga, że skarżąca miała możliwość działania poprzez złożenie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji oraz zaoferowanie dowodów i wniosków dowodowych. Brak oceny części zaoferowanych dowodów przez organ odwoławczy spowodował uwzględnienie skargi. Prawidłowe było natomiast stanowisko organu odwoławczego dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących powołania biegłego w zakresie środków ochrony roślin i toksykologii, biegłego specjalisty z zakresu prawodawstwa międzynarodowego oraz z przesłuchania stron. Rodzaj towaru został określony, wobec czego opinia biegłego z zakresu środków ochrony roślin była zbędna. Kwestie dotyczące stosowania prawa winny z kolei rozstrzygnąć same organy, bez posiłkowania się biegłymi z zakresu prawa. Zbędne było także przesłuchanie osób wchodzących w skład organów spółki, bowiem cel przewozu towaru , plany wykorzystania towaru , działania skarżącej spółki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie podziela zarzutów skarżącej, że w sprawie rozważenia wymaga nie kwestia kraju odbiorcy przedmiotowego towaru, a fakt, czy towar ten znajduje się na terenie UE legalnie, czy też nie. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że celem wprowadzenia na teren RP przedmiotowych środków ochrony roślin było ich przemieszczenie na Ukrainę. W tej sytuacji istotny w sprawie jest status towarów na Ukrainie, nie zaś okoliczność wskazywana przez skarżącą. Skarżąca, akcentująca legalność towarów na terenie UE nie przedstawiła zresztą stosownego zezwolenia uzyskanego w Polsce, dotyczącego przedmiotowego towaru. Konieczność uzyskania takiego zezwolenia wynika także z dokumentów przedłożonych na rozprawie przez samą skarżącą- kart środków ochrony roślin. Wynika z nich , że na każdy z produktów środków ochrony roślin konkretne podmioty nimi dysponujące uzyskały zezwolenie, które ma określony termin ważności. Z kart tych wynika też m.in. termin dopuszczenia do sprzedaży i dystrybucji środka wprowadzonego do obrotu przed upływem okresu ważności zezwolenia, czy termin dopuszczenia środka do unieszkodliwienia. Tak więc fakt, że środki ochrony roślin są legalne czy też dopuszczone do obrotu w Polsce i innych krajach Unii wynika z tego, że określone podmioty uzyskały stosowne zezwolenia, czego skarżąca zdaje się nie zauważać. Podnoszona przez skarżącą kwestia swobody przepływu towarów w odniesieniu do przedmiotowego towaru jest chybiona ze względu na jego niewspólnotowe pochodzenie oraz szczególny reżim dotyczący obrotu środkami ochrony roślin na terenie Unii Europejskiej. Wnioski dowodowe zawarte w skardze, dotyczące przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego specjalisty z zakresu środków ochrony roślin i toksykologii , dowodu z opinii biegłego z zakresu prawodawstwa międzynarodowego i dowodu z przesłuchania stron zostały przez Sąd oddalone. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. , sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zawnioskowane dowody nie spełniają wymogów tego przepisu. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy uporządkuje i uzupełni akta administracyjne, oceni dowody zaoferowane przez skarżącą zmierzające do wykazania, że przedmiotowe substancje są dopuszczone do obrotu i wymiany handlowej na Ukrainie ( po uprzednim rozważeniu zastosowania art. 189 § 3 O.p., dotyczącego zobowiązania strony do przedstawienia tłumaczenia dokumentacji ) , jak też zmierzające do wykazania, że towary były prawidłowo zapakowane i zaetykietowane, odniesie się do obecnie postawionych zarzutów niewiarygodności dokumentu Państwowej Służby Ukrainy ds. Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumentów, sporządzonego w języku angielskim i nie opatrzonego pieczęcią – po ewentualnym uzyskaniu dodatkowych informacji dotyczących jego sporządzenia, a po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w trybie art.229 O.p. wyda decyzję odpowiadającą treści art. 210 § 1 pkt 1-6 i 8 oraz § 2 O.p. Organ odwoławczy wskaże też podstawę prawną skierowania decyzji do wszystkich jej adresatów, co powinno być poparte dokumentami i właściwym wywodem prawnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło