III SA/Gd 7/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. K. na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wnioskiem z dnia 8 marca 2012 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 20 marca 2012 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego. Z tych względów w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. Poz. 270) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów dołączonych do akt sprawy (odpisów decyzji w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej z 31 grudnia 2009 r. i 26 maja 2011 r., oraz decyzji z dnia 22 września 2010 r. umarzającej kwotę pobranych świadczeń), a także dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych (m.in. odcinka renty, dowodów potwierdzających wysokość rat zaciągniętych pożyczek i kredytów, faktury za zużycie wody, dowodu zakupu butli gazowej oraz potwierdzającego wysokość opłat za telefon) ustalono, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 1085,57 zł netto (co potwierdza odcinek renty za lipiec 2011 r.), nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie jest też właścicielem nieruchomości, posiada zadłużenie względem instytucji finansowych z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek, których miesięczna wysokość rat wynosi 511,87 zł. Udokumentowane przez niego wydatki z tytułu zużycia wody, gazu oraz korzystania z telefonu wynoszą 157,43 zł. Jak wskazał wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku, po uiszczeniu wszystkich opłat brakuje mu środków na zakup leków. Skarżący korzystał również ze świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych na zakup lekarstw oraz usług opiekuńczych polegających na pomocy w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych. Dając wiarę oświadczeniu wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne, potwierdzone stosownymi dokumentami, a w szczególności wysokość i źródło uzyskiwanego dochodu w stosunku do podstawowych kosztów utrzymania oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.