III SA/Gd 70/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-05-27
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która deklaruje rozwiązanie stosunku pracy, ale nie przedstawiła dowodów na skuteczne rozwiązanie umowy o pracę i nadal podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, może zostać uznana za osobę bezrobotną?Ratio decidendi
Osoba, która nadal podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, nawet jeśli deklaruje rozwiązanie stosunku pracy, nie może zostać uznana za osobę bezrobotną. Obowiązek przedstawienia dokumentów potwierdzających ustanie zatrudnienia spoczywa na osobie ubiegającej się o status bezrobotnego. Podleganie ubezpieczeniu społecznemu jest negatywną przesłanką do uznania za bezrobotnego.Stan faktyczny
Skarżąca A. D. została uznana za osobę bezrobotną decyzją Prezydenta Miasta. Wojewoda uchylił tę decyzję i odmówił uznania jej za osobę bezrobotną, wskazując na brak wymaganych dokumentów potwierdzających rozwiązanie stosunku pracy oraz fakt, że skarżąca nadal podlegała ubezpieczeniu społecznemu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., k.c. i k.k. oraz kwestionując ustalenia faktyczne organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oddala skargę.
Decyzją z dnia 27 października 2020 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1409) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodek postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") Prezydent Miasta [...] uznał A. D. (dalej jako "wnioskodawczyni", "strona" albo "skarżąca") za osobę bezrobotną od dnia 6 października 2020 r.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że w dniu 6 października
2020 r., rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...], wnioskodawczyni spełniła przesłanki uznania za osobę bezrobotną wskazane w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odnośnie zasiłku dla bezrobotnych organ stanął z kolei na stanowisku, że świadczenie to może zostać naliczone dopiero od chwili dostarczenia świadectwa pracy bądź decyzji z sądu.
W wywiedzionym od decyzji organu pierwszej instancji odwołaniu A. D. wskazała, że decyzja nie zawiera zweryfikowanego podpisu, co jej zdaniem, czyni ją nieważną. Nadto skarżąca stwierdziła, że organ nie uwzględnił jej pisma, w którym wskazała, że dokumenty zostaną jeszcze uzupełnione. Skarżąca podniosła, że wezwanie do uzupełnienia dokumentacji miało zostać wykonane do 28 października 2020 r., jednak zaskarżoną decyzję otrzymała jeszcze przed tym terminem. Wezwanie winno ponadto zawierać informację o konieczności przedstawienia dochodów w rozbiciu na miesiące, a takowej nie było. Ponadto skarżąca wskazała, że dołączyła dodatkowe zaświadczenia, z których wynikało, iż była zatrudniona na umowę o pracę na czas nieokreślony, a pracodawca nie wypełniał i nie wypełnia swoich podstawowych obowiązków. Nie jest natomiast winą skarżącej nieotrzymanie świadectwa pracy i nie powinna z tego powodu ponosić negatywnych konsekwencji procesowych.
Decyzją z dnia 18 listopada 2020 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji oraz o odmowie uznania A. D. za osobę bezrobotną od dnia 6 października 2020 r.
W podstawie prawnej wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 2, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż A. D. w dniu składania wniosku o dokonanie rejestracji jako bezrobotny/poszukujący pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu z dnia 13 października 2020 r. wynika, że skarżąca nie przedłożyła świadectwa pracy z firmy "A" Sp. z o.o., a jedynie rozwiązanie umowy
o pracę sporządzone przez wnioskodawczynię. Natomiast wedle raportu ZUS, zatrudnienie w powyższym podmiocie skarżącej miało wymiar 1/2 etatu z otwartym okresem. Stwierdzono również brak dochodów brutto w rozbiciu na miesiące z firmy "B" (3/4 etatu) oraz firmy "C" (1/8 etatu - sprostowano postanowieniem organu odwoławczego z dnia 13 stycznia 2021 r.). Wedle tej notatki poinformowano skarżącą telefonicznie o obowiązku dostarczenia w ciągu 7 dni ostatniego świadectwa pracy oraz okresów zatrudnienia. W dniu 20 października 2020 r. wykonano ponowny telefon wyjaśniając stronie możliwość złożenia pozwu sądowego. Tego samego dnia wystosowano do strony wezwanie z zobowiązaniem do przedłożenia dokumentów
w terminie do dnia 28 października 2020 r. Organ wskazał także, że 26 października 2020 r. skarżąca wystosowała do PUP w [...] pismo w którym wyjaśniła, że z przyczyn od niej niezależnych, do tej pory nie uzyskała świadectwa pracy. Skarżąca powołała się m.in. na okoliczność konfliktu z pracodawcą oraz rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 55 ustawy – Kodeks pracy. Organ wskazał, że wobec nieprzedłożenia powyższej dokumentacji, nie ma żadnych dowodów, że dokonane rzekomo rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 55 Kodeksu pracy faktycznie nastąpiło. Zdaniem organu, rozwiązanie umowy o pracę mogło nawet nastąpić wcześniej, co czyniłoby powyższe rozwiązanie umowy o pracę bezskutecznym. Z raportu ZUS wynika ponadto, że strona nie została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych, co oznacza, iż formalnie nadal pozostaje zatrudniona. Podleganie obowiązkowi ubezpieczenia społecznego jest samo w sobie odrębną i wystarczającą negatywną przesłanką z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do objęcia statusem osoby bezrobotnej. Organ nadmienił przy tym, że wbrew twierdzeniom odwołania, w zaskarżonej decyzji znajduje się prawidłowo zweryfikowany podpis pracownika organu, to jest A. J., który złożyła na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta [...]. Na zakończenie organ dodał, że nie mógł odnieść się do kwestii przysługiwania prawa do zasiłku, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję organu odwoławczego A. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wszystkich poprzedzających ją decyzji. Skarżąca wniosła też o wyłączenie Kierownika Oddziału Służb Zatrudnienia Wydziału Polityki Społecznej – K. W. oraz innych osób zaangażowanych w wydanie zaskarżonej decyzji. Nadto, skarżąca wniosła o wydanie "postanowień sygnalizacyjnych" w trybie art. 155 p.p.s.a.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81, art. 139 i art. 145 k.p.a. poprzez niewywiązanie się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej całościowej oceny; a także przez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, niepoinformowanie o stwierdzeniu braku dokumentów mających wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, pomimo przesłanek ewidentnie świadczących, że takie dokumenty zostały dostarczone oraz odmowę wznowienia postępowania pomimo uzyskania informacji
o zamieszczeniu w wydanej decyzji nieprawdziwych informacji;
2) art. 415 k.c. poprzez odmowę naprawienia wyrządzonej szkody;
3) art. 271 k.k. w postaci poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne oraz art. 231 k.k. przez działanie na szkodę interesu prywatnego (pozbawienie statusu bezrobotnego i w wyniku tego również prawa do zasiłku dla bezrobotnych).
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu 5 października
2020 r. uzyskała od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informację, że pracodawca skarżącej nie zgłosił jej do ubezpieczeń społecznych. Nadto skarżąca wskazała,
że w dniu 16 lipca 2020 r. złożyła wypowiedzenie o pracę w trybie art. 55 Kodeksu pracy z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracodawcy wraz z wnioskiem o niezwłoczne wydanie świadectwa pracy. Świadectwo to nie zostało jednak do dziś doręczone, zaś pracodawca skarżącej zakończył działalność. Wnioskodawczyni dodała, że nie wykonała zobowiązania organu o przedłożenie pozwu do sądu pracy z uwagi na oczekiwanie na dokumentację stanowiącą załącznik do pozwu, m.in. odpowiedź na skargę do Państwowej Inspekcji Pracy. Skarżąca wskazała, że w dniu 26 października 2020 r. przesłała do organu oświadczenie o przyczynach niedołączenia wymaganej dokumentacji.
Dalej skarżąca podniosła, że z powodu braku zweryfikowanego podpisu na decyzji organu pierwszej instancji oraz informacji dotyczącej nieprzyznania zasiłku dla bezrobotnych złożyła od niej odwołanie – nie mając świadomości, że są do dwie odrębne decyzje administracyjne. Skarżąca wytłumaczyła, że wyciągnęła błędny wniosek, iż przyznano jej status bezrobotnego oraz odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skarżąca wskazała także, że nie wiedziała o możliwości cofnięcia odwołania w dowolnej chwili.
Odnosząc się do zaskarżonej decyzji Wojewody [...] nr [...]. wnioskodawczyni zakwestionowała zawarte w niej informacje dotyczące: stwierdzenia przez Wojewodę wypowiedzenia umowy o pracę wnioskodawczyni przez jej pracodawcę, ustalenia wymiaru etatu skarżącej w firmie "C" (1.8 zamiast 1/8), przeinaczenia jej danych osobowych oraz stwierdzenia braku przedłożenia dowodów na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z "A" Sp. z o.o. Zdaniem skarżącej, zaświadczenie ZUS nie jest dowodem świadczącym o faktycznym podleganiu ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w "A", a jedynie informacją sporządzoną przez płatnika
ze stycznia 2020 r., z której wynika, że nie przekazywał on do ZUS bieżących informacji o statusie ubezpieczonego. Skarżąca podniosła także, że otrzymała pismo Wojewody [...] o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, ale nie zostało ono zredagowane w sposób prawidłowy (brak listy załączników i ich nieudostępnienie). Na zakończenie skarżąca dodała, że organ naruszył art. 139 k.p.a. wydając decyzję o odmowie uznania za osobę bezrobotną, mimo uznania za taki podmiot przed organem pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Zdaniem Wojewody, skarżąca nie udowodniła prawnie skutecznie, aby nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą, a to na osobie bezrobotnej spoczywa obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów. Obowiązek ten wynika z art. 33 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wojewoda podkreślił, że rozwiązania stosunku pracy nie dokumentuje się złożeniem podania o rozwiązanie umowy o pracę lecz świadectwem pracy (art. 97 § 1 ustawy – Kodeks pracy), a w razie jego braku, wyrokiem sądu pracy – nawet jeżeli pracodawca nie prowadzi już działalności. Organ wskazał, że wobec nieprzysługiwania wnioskowanego świadczenia już w przypadku niespełnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skupiono się na przesłance wymogu niepodlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Z ujawnionej dokumentacji wynika, że z tytułu zatrudnienia w "A" Sp. z o.o. skarżąca pozostaje osobą ubezpieczoną od 3 grudnia 2018 r. do chwili obecnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia dyspozycji art. 139 k.p.a. organ wskazał, że wobec powyższej okoliczności (ubezpieczenia skarżącej), wydana przez organ pierwszej instancji decyzja o uznaniu jej za osobę bezrobotną rażąco naruszała art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l wskazanej wyżej ustawy.
Odpowiadając z kolei na zarzut dotyczący niewykazania rozwiązania stosunku pracy organ wskazał, że z ujawnionego materiału nie wynika aby nastąpiło skuteczne rozwiązanie umowy o pracę – nawet jeżeli w sprawie doszło do nadania oświadczenia
o rozwiązaniu umowy o pracę przez skarżącą. Odnosząc się do kwestionowania przez skarżącą zaświadczenia ZUS organ wskazał, że z urzędu przestrzega swojej właściwości i kwestie podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz okresów takiego podlegania winien rozstrzygać Zakład Ubezpieczeń Społecznych w drodze decyzji administracyjnej. Wobec braku zainicjowania przez skarżącą takiego postępowania oraz ujawnienia danych o objęciu ubezpieczeniem społecznym, organ nie miał wątpliwości co do danych zawartych w dokumentacji ZUS. Odnosząc się do zarzutu ustalenia przez organ wypowiedzenia umowy o pracę, w czasie przebywania przez skarżącą na urlopie macierzyńskim, przez jej poprzedniego pracodawcę – organ przyznał, że był to błąd w ustaleniach faktycznych sprawy. Organ wyjaśnił, że nie wykluczył jednak takiej możliwości. W odniesieniu do zarzutu nieprzedstawienia dochodów brutto w rozbiciu na miesiące z firm "B" i "C" organ wskazał, że nie odnosił się do powyższych okoliczności w żadnym stopniu, albowiem decyzja organu pierwszej instancji nie odnosiła się do prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ nie prosił też o podanie dochodów skarżącej ze wskazywanych przez nią źródeł.
W odniesieniu do zarzutu błędnej redakcji pisma Wojewody to nie istnieją przepisy nakazujące doręczyć skarżącej załączniki do pism przewodnich, a ponadto skarżąca miała możliwość przeglądania akt sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Mylne przekonanie skarżącej co do istnienia rozstrzygnięcia
o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych nie wynikało z wprowadzenia jej
w błąd.
W kwestii braku informowania skarżącej o możliwości cofnięcia odwołania organ wskazał, że zgodnie z art. 137 k.p.a. byłoby ono nieskuteczne wobec rażącego naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Z kolei rzekome nieprawdziwe informacje w decyzji nr [...] stanowiły oczywiste omyłki, co do których wydano postanowienia o ich sprostowaniu i żadna z nich nie miała wpływu na orzeczenie w sprawie. Na zakończenie organ odwoławczy podkreślił, że nie poświadczył nieprawdy co do żadnej okoliczności mającej znaczenie prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,
bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.) a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego winno być oceniane przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Dokonując kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wydane w sprawie decyzje dotyczą problematyki nadawania statusu osoby bezrobotnej, a więc kwestii uregulowanych przepisami ustawy o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy (dalej powoływanej w skrócie jako "u.p.z.").
Legalna definicja bezrobotnego zawarta została w przepisie art. 2 ust. 2 u.p.z. Jest ona dość rozbudowana, albowiem zgodnie z wolą ustawodawcy bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres
co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub
w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje
na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia
lub innej pracy zarobkowej. Co więcej przepis ten, w literach od "a" do "m", zawiera szereg dodatkowych przesłanek, których wystąpienie wpływa na dopuszczalność uznania ubiegającej się o status bezrobotnej osoby. Pod literą "l" ustawodawca przewidział natomiast, że bezrobotnym może być osoba, która nie podlega,
na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego,
z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
Zdaniem Sądu, z w realiach rozpoznawanej sprawy ustalone natomiast zostało jednoznacznie, że mimo deklarowanego przez skarżącą rozwiązania stosunku pracy,
na moment wydania zaskarżonej decyzji, skarżąca ewidentnie nadal podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Okoliczność ta została potwierdzona
w materiale dowodowym sprawy. Jak bowiem wynika z dokumentu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 października 2020 r. ([...]) oraz adresowanego do skarżącej pisma wskazanej instytucji z tego samego dnia, A. D. jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych przez płatnika "A" Sp. z o.o. w okresie od 3 grudnia 2018 r. "do nadal". Wskazane dokumenty nie pozostawiają zatem wątpliwości, że pomimo przekonania skarżącej o definitywnym rozwiązaniu stosunku pracy skarżąca (z niewiadomych dla niej względów) nie została wyrejestrowana z ubezpieczeń społecznych, a tym samym w dacie rozstrzygania sprawy nie mogła zostać uznana za osobę bezrobotną. W konsekwencji związany wyrażoną w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego zasadą praworządności Wojewoda [...] zobligowany był rozpatrzyć sprawę skarżącej negatywnie. Odmienne rozstrzygnięcie byłoby contra legem, to jest niezgodne z obowiązującym prawem.
Wyjaśnienia w tym kontekście wymaga, że brak działania ze strony pracodawcy skarżącej polegający na nieprzekazaniu informacji o wyrejestrowaniu pracownika
z ubezpieczenia społecznego skutkuje tym, że pracownik nadal temu ubezpieczaniu podlega. Organy administracji publicznej rozstrzygającej sprawę w przedmiocie statusu bezrobotnego były związane stanowiskiem organu rentowego i nie mogły tylko na podstawie przedłożonego przez skarżącą wypowiedzenia umowy o pracę odmiennie ocenić tej kwestii. Znajdujący się w aktach sprawy raport ZUS stanowi bowiem dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Dokumenty urzędowe sporządzone
w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Dopóki zatem uprawniony do tego podmiot nie wyrejestruje pracownika z ubezpieczenia społecznego, niezależnie od tego czy zachodzą ku temu przesłanki, skutek ubezpieczenia trwa.
Podkreślić również należy, że skarżącej nie udało się wykazać, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, o czym mowa w ustawowej definicji bezrobotnego. Znajdujące się w aktach sprawy rozwiązanie umowy o pracę bez okresu wypowiedzenia przez pracownika kwestii tej jednoznacznie nie rozstrzyga.
W realiach sprawy nie zostało bowiem wykazane, że rozwiązanie umowy o pracę było skuteczne. Dla osiągnięcia takiego skutku niezbędne jest przede wszystkim zapoznanie się drugiej strony stosunku pracy z treścią wypowiedzenia. Treść wypowiedzenia umowy o pracę, nawet w powiązaniu z załączoną kopią dokumentu potwierdzenia nadania przesyłki poleconej, gwarancji takiej nie daje. Przede wszystkim brak jest bowiem pewności, że treść oświadczenia woli do tego adresata doszła i to w taki sposób, iż mógł on zapoznać się z jego treścią (chwila złożenia oświadczenia woli
- art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeksu cywilny). Sąd nie twierdzi zatem, że skarżąca nie złożyła pracodawcy przedmiotowego oświadczenia woli, a jedynie, że nie wykazała, iż jego treść do pracodawcy dotarła, przez co była dla pracodawcy wiążąca. Okoliczności tej nie można domniemywać. Co oczywiste ta kwestie może być przedmiotem ewentualnej oceny ze strony sądu pracy, nie zaś organów administracji publicznej.
Z uwagi na treść art. 33 ust. 2 u.p.z. nie ulega natomiast wątpliwości, że to osoba ubiegająca się u nadanie jej statusu osoby bezrobotnej powinna wykazać zaistnienie przesłanek uzasadniających wydanie rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Przywołany przepis stanowi jednoznacznie, że rejestracja bezrobotnych i poszukujących pracy następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień. Z dokumentacji przedstawionej przez skarżącą wynika natomiast,
że pismo stanowiące wypowiedzenie umowy o pracę zostało jedynie sporządzone
i podpisane. Podjęcie przez skarżącą działań mających na celu ustanie stosunku pracy nie jest jednoznaczne z osiągnięciem tego skutku. Poza tym, jak już wskazano, nawet skuteczne wypowiedzenie umowy o pracę bez wyrejestrowania byłego pracownika
z ubezpieczeń społecznych stałoby na przeszkodzie uznania takiej osoby za bezrobotną, albowiem stanowi osobną, negatywną przesłankę.
Odnośnie niewydania świadectwa pracy wskazać należy, że jeżeli do skutecznego rozwiązania przez skarżącą umowy o pracę jednak doszło to pracodawca ma prawny obowiązek przedmiotowy dokument wydać. Przepis art. 97 § 1 ustawy
z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1320; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.") wskazuje przy tym dokładnie w jakim terminie i w jaki sposób czynność ta powinna nastąpić. Zgodnie z art. 97 § 2 k.p., w świadectwie pracy należy podać informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania albo okoliczności wygaśnięcia stosunku pracy, a także inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych i uprawnień z ubezpieczenia społecznego. Ponadto w świadectwie pracy zamieszcza się wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę w myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym. Na żądanie pracownika w świadectwie pracy należy podać także informację o wysokości i składnikach wynagrodzenia oraz o uzyskanych kwalifikacjach.
Na potrzeby kontrolowanego postępowania administracyjnego, wskazując na winę pracodawcy, skarżąca takiego dokumentu również nie przedłożyła. Przyczyna nieposiadania przez skarżącą świadectwa pracy nie ma jednak z punktu widzenia charakteru niniejszej sprawy znaczenia. Wskazać natomiast należy, że ustawodawca przewidział możliwość wystąpienia konfliktu między stronami stosunku pracy skutkującego niewywiązaniem się przez pracodawcę z nałożonego w tej materii obowiązku. W sytuacji, w jakiej znalazła się strona istnieją prawne instrumenty ochrony praw pracownika. Przepis art. 971 k.p. przewiduje bowiem procedurę sądowego zobowiązania pracodawcy do wydania (lub sprostowania) świadectwa pracy. Konkretnie, w przypadku niewydania przez pracodawcę świadectwa pracy pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem zobowiązania pracodawcy do wydania świadectwa pracy (§ 1). Jeżeli pracodawca nie istnieje albo
z innych przyczyn wytoczenie przeciwko niemu powództwa o zobowiązanie pracodawcy do wydania świadectwa pracy jest niemożliwe, pracownikowi przysługuje prawo wystąpienia do sądu pracy z żądaniem ustalenia uprawnienia do otrzymania świadectwa pracy (§ 2). Z żądaniem, o którym mowa w § 1 i 2, można wystąpić
w każdym czasie przed upływem terminu przedawnienia (§ 3).
W okolicznościach sprawy, dążąc do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, strona skarżąca powinna więc w pierwszej kolejności rozwiązać spór z pracodawcą
i doprowadzić do ustalenia definitywnego rozwiązania stosunku pracy. W przypadku uzyskania stosownego orzeczenia sądu pracy ustalającego, że do rozwiązania stosunku pracy doszło oraz wskazującego moment jego zakończenia, skarżącej przysługiwać będzie uprawnienie do wznowienia postępowania administracyjnego
w przedmiotowej sprawie. Do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tej kwestii podstawy do uznania A. D. za bezrobotną nie zachodzą.
Osobnego wyjaśnienia wymaga natomiast zasadność wydanego przez Wojewodę Pomorskiego rozstrzygnięcia reformatoryjnego w kontekście pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Co do zasady, organ odwoławczy nie może bowiem wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się. Zamysłem ustawodawcy było zagwarantowanie stronie przekonania, że wniesienia odwołania nie doprowadzi do pogorszenia jej sytuacji, co najwyżej spowoduje utrzymanie dotychczasowej sytuacji prawnej. Wyrażony w art. 139 k.p.a. tzw. zakaz reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym doznaje jednak istotnego wyłomu w sytuacji, gdy decyzja od której wniesiono odwołanie rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 2 ust. 2 lit. l u.p.z. Sąd nie ma wątpliwości, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 27 października 2020 r. ([...]) właśnie w sposób rażący naruszała prawo, albowiem organ pierwszej instancji uznał skarżącą za osobę bezrobotną wbrew obowiązującym regulacjom. Opisana sprzeczność pomiędzy treścią normy prawnej, a wydanym w oparciu o ustalone okoliczności faktyczne rozstrzygnięciem jest oczywista. Jeżeli przepis jest w swej treści jednoznaczny (a za taki należy uznać art. 2 ust. 2 lit. l u.p.z.), a organ wydając rozstrzygnięcie pomija go lub postępuje odmiennie niż stanowi jasna regulacja naruszenie takie ma rażący charakter. W konsekwencji wydana przez Wojewodę Pomorskiego decyzja, pomimo że niekorzystna dla skarżącej, nie narusza art. 139 k.p.a. i jest zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym.
Podkreślenia wymaga również, że przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania było jedynie ustalenie spełnienia przesłanek do uznania skarżącej
za osobę bezrobotną. Sprawa nie dotyczyła przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w konsekwencji wywody skarżącej tej kwestii dotyczące nie miały wpływu na ocenę Sądu. Z kolei błędne przekonanie skarżącej o zakresie wnoszonego odwołania (odnośnie nieprzyznania skarżącej zasiłku dla bezrobotnych) nie może skutkować eliminacją zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, zwłaszcza w sytuacji, gdy decyzja Prezydenta Miasta [...] - jak wskazano powyżej - w sposób rażący narusza prawo.
Podobnie nieścisłość związana z domniemanym pierwotnie przez organ rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę w trakcie urlopu macierzyńskiego skarżącej, która jak wynika z wyjaśnień organu miała miejsce z powodu niewłaściwej interpretacji stanowiska skarżącej, nie miała znaczenia w sprawie. Należy podkreślić, że nawet gdyby do takiego rozwiązania doszło, i to niezależnie od tego,
czy byłoby to prawnie skuteczne, okoliczność ta nie została w żaden sposób potwierdzona dowodami, ale przede wszystkim nie stanowiła w sprawie istotnego dla organów argumentu. Organ odwoławczy odmówił uznania skarżącej za osobę bezrobotną z zupełnie innych powodów. Nadinterpretacja słów skarżącej wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji została zresztą sprostowana postanowieniem Wojewody [...] z dnia 21 stycznia 2020 r. (nr [...]).
Na uwzględnienie nie zasługiwały nadto podniesione w skardze zarzuty dotyczące procedowania organu odwoławczego. Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu dowodowym. Istotne dla sprawy okoliczności faktyczne sprawy zostały zbadane, a postępowanie służące ustaleniu stanu faktycznego miało wystarczający zakres, uwzględniający założenia zasady prawdy obiektywnej (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zebrane dowody zostały ocenione zgodnie z art. 80 k.p.a., natomiast stan faktyczny i prawny został prawidłowo przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Z uwagi na zakres kognicji sądów administracyjnych opisany na wstępie uzasadnienia Sąd nie uczynił przedmiotem rozważań zarzutów naruszenia art. 415 ustawy - Kodeks cywilny poprzez odmowę naprawienia wyrządzonej szkody, art. 271 ustawy - Kodeks karny w postaci poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mającej znaczenie prawne oraz art. 231 ustawy - Kodeks karny przez działanie na szkodę interesu prywatnego.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżona decyzja narusza prawo (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło