III SA/Gd 703/23
WyrokWSA w Gdańsku2024-05-23
Skład orzekający: Jacek Hyla, Janina Guść, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, które mogłyby potwierdzić okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie przepisów dotyczących stanu technicznego pojazdu, a tym samym naruszył prawo strony do obrony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły prawo procesowe, nie przeprowadzając wnioskowanych przez stronę dowodów, które mogłyby potwierdzić okoliczności wyłączające odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie przepisów dotyczących stanu technicznego pojazdu. Odmowa przeprowadzenia tych dowodów uniemożliwiła stronie udowodnienie korzystnych dla niej okoliczności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. Sp. z o.o. za wykonywanie transportu drogowego pojazdem z usterką układu hamulcowego (pęknięcia tarczy hamulcowej). Strona skarżąca nie kwestionowała istnienia usterki, ale twierdziła, że pojazd opuścił bazę firmy w stanie technicznym sprawnym, a uszkodzenie powstało na trasie przejazdu z przyczyn niezależnych i nieprzewidywalnych. Strona wnioskowała o przeprowadzenie dowodów (przesłuchanie prezesa, mechanika, kierowcy) w celu wykazania tych okoliczności, jednak organy administracji odmówiły ich przeprowadzenia, uznając zebrany materiał dowodowy za wystarczający.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 11 października 2023 r. nr BP.501.1851.2022.1284.GD11.468739 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr WITD.DI.0152.XI1363/51/22.
Decyzją z dnia 29 sierpnia 2022 r. nr WITD.DI.0152.XI1363/51/22 Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 180 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.t.d."), zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia 1 czerwca 2022 r., nałożył na M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako "strona" lub "strona skarżąca") karę pieniężną w wysokości 2000 zł za naruszenie określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowy, to jest wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne.
Po rozpatrzeniu odwołania strony Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzja z dnia 11 października 2023 r. nr BP.501.1851.2022.1284.GD11.468739 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1047; dalej zwanej jako "p.r.d."), określa wymagania dla pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym. Wymagania te dotyczą budowy pojazdu, jego wyposażenia, a także utrzymania pojazdu. Z tego przepisu jednoznacznie wynika, że pojazd uczestniczący w ruchu drogowym nie może stwarzać niebezpieczeństwa dla osób w nim jadących, ale także dla innych uczestników ruchu drogowego. Korzystanie z pojazdu nie może narażać kogokolwiek na szkodę. Warunki techniczne pojazdu i jego niezbędne wyposażenie określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.). Przepisy tego rozporządzenia określają, jakie warunki muszą spełniać m.in. hamulce pojazdów i naczep. Z treści § 15 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że hamulce pojazdu powinny zachowywać wymaganą sprawność niezależnie od drgań i wpływów atmosferycznych, na jakie są narażone w normalnych warunkach eksploatacji.
Z zebranego materiału dowodowego (w tym protokołu kontroli z dnia 1 czerwca 2022 r., okazanych przez kierowcę dokumentów, dokumentacji fotograficznej zespołu pojazdów) wynika, że kierowca M. S. w dniu 1 czerwca 2022 r. wykonywał zespołem pojazdów składającym się z pojazdu samochodowego marki MAN o nr rej. [A.] wraz z naczepą marki KASSBOHER o nr rej. [B.], w imieniu i na rzecz M. Sp. z o.o., przewóz drogowy rzeczy (towarów niebezpiecznych, 10000 paliwa do silników diesla UN 1202, 3, III) z miejscowości R. k. G. do miejscowości L.. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy wydany ww. spółce. Z ustaleń stwierdzonych w protokole kontroli wynika, że w trakcie wstępnej kontroli stanu technicznego pojazdów stwierdzono, że w naczepie ciężarowej marki KASSBOHER o nr rej. [B.] w kole na osi drugiej po lewej stronie widoczne są dwa duże pęknięcia na powierzchni roboczej tarczy hamulcowej, co zakwalifikowano jako usterkę niebezpieczną zgodnie z lp. 1.1.14.a.2 załącznika do rozporządzenia w sprawie kontroli ruchu drogowego. Protokół kontroli został przez kierowcę podpisany bez uwag.
Przesłuchany w charakterze świadka kierujący pojazdem oświadczył, że po zatrzymaniu do kontroli drogowej zostało mu okazane pęknięcie na powierzchni roboczej tarczy hamulcowej. Widział osobiście stan tarczy hamulcowej. W kole na osi drugiej po stronie lewej naczepy ciężarowej widział dwa pęknięcia na powierzchni tarczy. Nie wie, z jakiej przyczyny powstało pęknięcie. Rano nie widział, że tarcza hamulcowa na osi drugiej po stronie lewej jest w takim stanie. Gdybym zauważył tak duże jej uszkodzenie nie wyjechałbym z siedziby firmy. W firmie wydany jest zakaz wyjazdu na drogę pojazdem niesprawnym technicznie.
Kierowca podczas kontroli przyznał, że teraz widzi okazane mu pęknięcia, przy czym wskazał, że w chwili wyjazdu z bazy pęknięć nie było, a pojazd był sprawdzany również przez mechanika.
Zdaniem organu w sprawie decydujące znaczenie miało, że materiał fotograficzny uwidacznia, że tarcza hamulcowa była w znacznym stopniu zużyta (dwa pęknięcia na powierzchni roboczej tarczy hamulcowej). Taki stan tarczy świadczy o długotrwałym eksploatowaniu tarczy. W związku z tym w ocenie organu nie jest wiarygodne twierdzenie, że usterka powstała podczas przewozu.
Organ odwoławczy, mając na uwadze powyższe, stwierdził że organ pierwszej instancji zasadnie nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 2000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym i lp. 9.2 załącznika nr 3 do tej ustawy. Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza wykonywanie przewozu drogowego pojazdem samochodowym posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, tj. za naruszenie określone w lp. 9.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego z ustaleń stwierdzonych w materiale dowodowym wynika bezsprzecznie, że tarcza hamulcowa była uszkodzona w sposób wskazujący na jej długotrwałe eksploatowanie. Uszkodzenia były widoczne gołym okiem i nie potrzeba do ich oceny wiedzy specjalistycznej.
Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ pierwszej instancji dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został ustalony zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organ pierwszej instancji swoje rozstrzygnięcie oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 k.p.a.
Zdaniem organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie, brak było podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bowiem strona nie przedłożyła wystarczających dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń.
Odnosząc się do przedłożonego przez stronę oświadczenia kierowcy z 5 września 2022 r. i oświadczenia mechanika, organ wskazał, że dokument obejmujący wskazane oświadczenie ma charakter dokumentu prywatnego w związku z czym stanowi wyłącznie dowód, że osoba która go podpisała złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie (art. 245 k.p.c.), nie dowodzi natomiast prawdziwości tych twierdzeń. Co więcej, organ odwoławczy wskazał, że przedstawiony przez stronę regulamin pracy wydany w 2020 r. jest nieskuteczny, skoro w dniu kontroli 1 czerwca 2022 r. stwierdzono naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Dodatkowo, odnosząc się do wniosków dowodowych strony obejmujących przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy i mechanika oraz Prezesa M. Sp. z o.o., organ odwoławczy wskazał, że są nieuzasadnione, skoro istotne dla sprawy okoliczności faktyczne zostały już ustalone na podstawie istniejącego materiału dowodowego. Zdaniem organu odwoławczego z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, iż doszło do popełnienia stwierdzonego naruszenia. Zebrany materiał dowodowy jest wystarczający. Przeprowadzanie kolejnych dowodów, które nie wniosłyby nic nowego do sprawy, prowadziłoby do nieuzasadnionego przedłużania postępowania administracyjnego.
M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., a ponadto naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że pojazd przed wyjazdem z bazy firmy był w pełni sprawny, co potwierdzają zeznania kierowcy zapisane w protokole. Kierowca dokonał z mechanikiem oględzin pojazdu (obsługi codziennej rozpatrywanego pojazdu) przed wykonaniem zadania przewozowego.
W przedsiębiorstwie jest zakaz wyjazdu z bazy firmy pojazdem bez ważnych badań technicznych pojazdu lub posiadającym usterki techniczne. Regulują to zapisy obowiązującego w przedsiębiorstwie regulaminu nakazujące respektowanie przez kierowców ustawowych norm czasu pracy oraz sprawowania nadzoru nad powierzonym mieniem. Zgłoszone wnioski dowodowe potwierdzające te okoliczności zostały zbagatelizowane przez organ. Również oświadczenia kierowcy i mechanika nie zostały przez organ uwzględnione.
Strona skarżąca podkreśliła, że regularne wykonuje badania techniczne pojazdów, które mają na celu wykrywanie wszelkich usterek i niedoskonałości oraz mogące wpłynąć na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Jednak nie wszystkie usterki są możliwe do wykrycia podczas rutynowych badań, a niektóre mogą pojawić się niespodziewanie w trakcie eksploatacji pojazdu. W przypadku pęknięcia części, które mogło wystąpić niezależnie od działań przedsiębiorcy. Nawet najbardziej dokładne badania techniczne nie są w stanie przewidzieć takich sytuacji. Często zdarza się, że uszkodzenia, takie jak pęknięcia, mogą pojawić się nagle w trakcie jazdy, zwłaszcza w przypadku pojazdów ciężarowych, które są poddawane dużej presji podczas przewozu ciężkich ładunków. Tarcza hamulcowa mogła pęknąć podczas wykonywania zadania przewozowego - w trakcie jazdy, np. poprzez wadę materiału bądź gwałtowną zmianę temperatury wywołaną awaryjnym hamowaniem lub wjazd z rozgrzana tarczą w kałużę. Powyższe losowe zdarzenia potwierdzają diagności Okręgowej Stacji Kontroli pojazdów nr [...], którzy skłonni są zeznawać przed Sądem.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, według powyższych kryteriów, ocena zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na stronę skarżącą nałożono karę za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę układu hamulcowego, zakwalifikowaną jako niebezpieczną. Usterka ta polegała na pęknięciach na powierzchni tarczy hamulcowej.
Strona skarżąca nie kwestionowała zaistnienia stwierdzonej usterki. Wskazywała natomiast w toku postępowania, że pojazd opuścił bazę transportową firmy sprawny technicznie, do uszkodzeń doszło na trasie przejazdu, a zaistnienia tych uszkodzeń nie mogła przewidzieć. W piśmie z dnia 7 lipca 2022 r. strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z przesłuchania prezesa zarządu Spółki i mechanika, który dokonywał wraz z kierowcą przeglądu stanu pojazdu w dniu kontroli przed wyjazdem w trasę, celem wykazania, że pękniecie tarczy hamulcowej miało charakter świeżego uszkodzenia i wynikało najprawdopodobniej z gwałtownej zmiany temperatury, związanej z wjechaniem samochodu w kałużę lub wady materiału. Wnioski dowodowe zostały powtórzone w odwołaniu, do którego załączono oświadczenie kierowcy i mechanika wskazujące, że przed wykonaniem zadania przewozowego pojazd został skontrolowany pod kątem stanu technicznego, w tym w zakresie tarcz hamulcowych. Przedmiotowa kontrola nie wykazała żadnych pęknięć tarcz hamulcowych oraz innych widocznych uszkodzeń związanych ze stanem technicznym pojazdu.
Zgodnie z normą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Powyższy przepis przewiduje możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności, w sytuacji gdy podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć.
Udowodnienie zaistnienie tych okoliczności, zwalniających z kary za zaistniałe naruszenie, obciążało podmiot wywodzący z nich skutki prawne, a więc skarżącego. Skarżący winien złożyć wnioski dowodowe w celu wykazania powyższych okoliczności. Skarżący złożył wnioski dowodowe na poparcie swoich twierdzeń. Organ nie przeprowadził jednak zawnioskowanych dowodów, uniemożliwiając skarżącemu udowodnienie korzystnych dla niego okoliczności, mających istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Okoliczności związane w z czasem powstania usterek i możliwością ich przewidzenia, niewątpliwie miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Co warto odnotować, zignorowane zostały również oświadczenia przedłożone przez stronę skarżącą do odwołania z uwagi na zakwalifikowanie ich jako dokument prywatny.
Wskazać należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co pozwoli dokonać oceny ustalonego stanu faktycznego, a następnie jego odniesienia do konkretnej normy prawnej. Prawidłowa realizacja tej zasady w pierwszej kolejności nakłada na organ obowiązek oceny, jakie fakty mają znaczenie dla załatwienia sprawy oraz jakimi dowodami okoliczności faktyczne istotne w sprawie mogą być wykazane. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Konkretyzację tej zasady stanowi art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązujący organ prowadzący postępowanie do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ administracji publicznej obowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Nieustalenie okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oznacza, że podjęte rozstrzygnięcie obarczone jest wadą, jako rezultat dowolnej, nie zaś swobodnej oceny dowodów. Art. 77 § 1 k.p.a. obliguje organ administracji publicznej do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.), w którym organ ma obowiązek wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z przyjętą w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a. Zasada ta oznacza, że organ administracji publicznej powinien poddać ocenie materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, ocena winna zostać oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego i wreszcie organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącego się postępowania.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II GSK 22/18, za uzasadnione trzeba uznać twierdzenie, że realizacji (wykonywaniu) kompetencji do nakładania dolegliwości w postaci sankcji prawnej – w sprawie sankcji administracyjnej - nie może towarzyszyć żadna dowolność, czy też arbitralność. Przeciwnie, w postępowaniu w sprawie nałożenia kary, organ administracji publicznej zobowiązany jest jednoznacznie ustalić oraz w przekonujący sposób wykazać zaktualizowanie się wszystkich przesłanek jej nałożenia, tak faktycznych, jak i prawnych, co stanowi warunek konieczny uznania tego działania za zgodne z prawem.
Dotyczy to, w ocenie Sądu, także przesłanek negatywnych, wykluczających możliwość nałożenia kary, jeżeli strona powołuje okoliczności z nimi związane i składa wnioski dowodowe na ich poparcie.
Na organie ciążył obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym i organ wypełnił ten obowiązek w niniejszej sprawie. Organ niewątpliwie zgromadził materiał dowodowy potwierdzający zaistnienie usterek.
Niemniej jednak, w sytuacji powołania przez stronę skarżącą dowodów, mogących wyłączać jej odpowiedzialność, nie jest możliwe stwierdzenie tej odpowiedzialności i nałożenie kary pieniężnej, bez przeprowadzenia tych dowodów i rozważenia ich mocy dowodowej, ewentualnie dokonania ustaleń na ich podstawie bądź wskazania przyczyn ich pominięcia. Organ, mimo istnienia przewidzianego w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wnioskowanych dowodów nie przeprowadził. Naruszyło to prawo strony do obrony w prowadzonym postępowaniu.
Zdaniem organu odwoławczego, strona nie wykazała, że na dzień kontroli na tarczach hamulcowych nie były widoczne uszkodzenia i pęknięcia. Organ wskazywał, że gromadzenie dowodów w ramach postępowania administracyjnego nie spoczywa jedynie na organie administracji publicznej ale obowiązek ten obarcza także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona złożyła wnioski dowodowe w tym zakresie jednak nie zostały one przez organ uwzględnione. Przedłożyła również oświadczenia kierowcy i mechanika dotyczące stanu pojazdu przed wyjazdem z bazy, które zostały zmarginalizowane.
Organ stanął na stanowisku, że do uszkodzenia poddanej kontroli tarczy hamulcowej pojazdu nie mogło dojść podczas wykonywania skontrolowanego przejazdu, bowiem zaobserwowane zużycie tarczy świadczy o jej długotrwałym, nadmiernym wyeksploatowaniu. Twierdzenie to ma charakter ocenny, a skarżący złożył wniosek dowodowy na poparcie twierdzeń przeciwnych, jednak wniosek ten nie został przez organ uwzględniony. Uniemożliwiło to skarżącemu wykazanie okoliczności przeciwnej.
Organ wskazywał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki zastosowania normy art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., strona nie dochowała bowiem należytej staranności wykonując przewóz pojazdem niespełniającym warunków technicznych, a dla oceny czy nałożenie kary jest zasadne, istotny jest wyłącznie stan faktyczny z chwili kontroli. Wykładnia taka pomija w istocie normę wynikającą z art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., nie jest zatem prawidłowa. Skarżący w prowadzonym postępowaniu miał prawo do wykazywania, że dopełnił wszystkich wymogów związanych z konserwacją pojazdu, jego przeglądami i codziennym sprawdzaniem stanu technicznego przed opuszczaniem bazy transportowej i zakresem tego sprawdzania. Co do zasady, nie jest bowiem, z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego, możliwe wykluczenie sytuacji, w której mimo zastosowania przez przewoźnika wszystkich uzasadnionych i wymaganych środków bezpieczeństwa i zachowania wszelkich zasad staranności, do usterki pojazdu dojdzie w trakcie wykonywania przewozu, wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, w związku z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił wydane w sprawie decyzje. Ponownie rozpoznając sprawę, organ, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., będzie związany dokonaną przez Sąd wykładnią art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i przeprowadzi dowody, zawnioskowane przez stronę skarżącą na poparcie okoliczności wypełniających przesłanki zwalniające przewoźnika od odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło