III SA/Gd 705/13

WyrokWSA w Gdańsku2014-02-27

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych przy obliczaniu wysokości dodatku, w szczególności w zakresie określenia procentowego udziału wydatków gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego. Organy błędnie zastosowały art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, podczas gdy wysokość dodatku powinna być obliczona zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W konsekwencji, przy prawidłowym zastosowaniu przepisów, wysokość należnego dodatku mieszkaniowego wyniosła 192,95 zł, a nie 122,47 zł przyznane przez organy.
Stan faktyczny
Skarżąca L. B. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta przyznał jej dodatek w kwocie 122,47 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom błędne zastosowanie współczynnika udziału własnego (15% zamiast 12%) oraz nieuwzględnienie wszystkich faktycznych wydatków na mieszkanie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2014 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 8 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 kwietnia 2013 r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2013r. Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), art. 104, art. 107 k.p.a. oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, przyznał L. B. dodatek mieszkaniowy w kwocie 122,47 zł miesięcznie w okresie od 1 maja 2013 r. do dnia 31 października 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że L. B. prowadzi 2 osobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu o powierzchni 38,19 m2. Dochód na jednego członka rodziny wynosił 1 174,71 zł. Organ wyjaśnił, że dodatek mieszkaniowy jest różnicą kwoty 610,65 zł wyliczonych wydatków mieszkaniowych i kwoty 352,41 zł stanowiącej 15% dochodu gospodarstwa domowego. Organ podał, że w załączniku do decyzji został przedstawiony sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Wynika z niego m.in., że dla gospodarstwa 2 osobowego norma dochodu wynosi 125% najniżej emerytury, czyli 1038,94 zł, zaś wydatki ponoszone są w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego ( 352,41 zł) . W odwołaniu od w/w decyzji L. B. wskazała, że organ I instancji zaniżył o kwotę 70,48 zł wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego. Za bezsporne uznała ustalenie przez organ wysokości średniego miesięcznego dochodu na osobę jej dwuosobowego gospodarstwa domowego. Wynosił on 1 174,71 zł i przekraczał kwotę 125% najniższej emerytury (1038,94 zł). W decyzji organ powołał przepisy art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ale niewłaściwie przyjął zawyżony wydatek 15% dochodu gospodarstwa domowego - czyli 352,41 zł. Tym samym obniżono kwotę należnego jej dodatku mieszkaniowego. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 lipca 2013r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta. Organ wskazał, że w sprawie prawidłowo zastosowano współczynnik udziału własnego 15%, a nie 12% bowiem średni dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego przekroczył kwotę 125% najniższej emerytury. Powołując treść art. 6 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy organ podał, że dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 15% dochodów gospodarstwa domowego 2 – 4 osobowego, 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5 osobowym i większym. Dalej organ wyjaśnił, że podstawą do obliczenia dodatku mieszkaniowego nie są wszystkie rodzaje wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę, a jedynie czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję L. B. podniosła, że w sprawie organy nieprawidłowo zastosowały współczynnik udziału własnego 15%, a nie 12%. W jej ocenie procentowy udział wydatków powinien był wynosić 12%, zaś dodatek mieszkaniowy powinien być wyższy o kwotę 70,48 zł miesięcznie. Skarżąca podniosła też, że organy nie uwzględniły wszystkich faktycznych i udokumentowanych wydatków ponoszonych na mieszkanie. Wnosiła o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała uwzględnieniu. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 2 kwietnia 2013 r. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71, poz.734 ze zm.), zwana dalej "ustawą" stanowi w art. 3 ust. 1, że dodatek mieszkaniowy przysługuje (...), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosił 1174,71 zł. Gospodarstwo skarżącej jest gospodarstwem wieloosobowym ( dwie osoby), wobec czego w/w kwota nie mogła przekraczać 125% kwoty najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku. Najniższa emerytura w dniu złożenia wniosku wynosiła 831,15 zł miesięcznie , wobec czego 125% tej kwoty to 1038,937 czyli 1038,94 zł. Taką też kwotę – 1038,94 zł - przyjęły do obliczeń organy obu instancji. Wynika z powyższego , że średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej – 1174,71 zł przekraczał 125% kwoty najniższej emerytury – 1038,94 zł, wobec czego należało mieć na uwadze treść art. 6 ust. 8 ustawy. Art. 6 ust. 8 ustawy stanowi, że jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Należało – z uwagi na brzmienie przytoczonego przepisu – ustalić, czy kwota nadwyżki średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego. Kwota nadwyżki to 135,77 zł ( 1174,71 zł – 1038,94 zł). Wysokość dodatku mieszkaniowego oblicza się na podstawie art. 6 ustawy. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym, 3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Z kolei art. 6 ust. 2 ustawy stanowi, że jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości: 1) 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, 2) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym, 3) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym. Sporne w sprawie było, czy wysokość dodatku mieszkaniowego należy obliczać według treści art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy, jak twierdziła skarżąca, czy według treści art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, jak twierdziły organy. Aby można było , jak twierdziły organy, stosować w niniejszej sprawie treść art. 6 ust. 2 pkt 2 , średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 musiał być równy lub wyższy od 100 % kwoty najniższej emerytury i nie przekraczać "odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1". Są to następujące wielkości: -średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku- 1174,71 zł., -100% kwoty najniższej emerytury- 831,15 zł, - odpowiednia wysokość średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 powiązana jest z wysokością najniższej emerytury, czyli - w przypadku skarżącej jest to 125 % najniższej emerytury- tj. kwota 1038,94 zł. Porównując te wielkości, zgodnie z treścią art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, stwierdzić należy, że średni miesięczny dochód - 1174,71 zł jest wyższy od 100% najniższej emerytury- czyli kwoty 831,15 zł i przekracza odpowiednią wysokość średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1 , czyli kwotę 1038,94 zł. Aby można było zastosować obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, jak zrobiły to organy, średni miesięczny dochód musiałby nie przekraczać kwoty 1038,94 zł. Choć organ odwoławczy prawidłowo cytuje przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy "Jednak ust. 2 art. 6 ,stanowi, iż jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust.1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, to dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości (...) 15 % dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym (...)", i prawidłowo wskazuje, że średni dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej "przekroczył kwotę 125% najniższej emerytury" , to błędnie stosuje obliczenie wysokości dodatku mieszkaniowego w myśl art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Z powodów wyżej wskazanych nie jest możliwe dokonanie w niniejszej sprawie obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, jak uczyniły to organy obu instancji. Wysokość dodatku powinna być ustalona zgodnie z art. 6 ust. 1pkt 2 ustawy. Wysokość wydatków, o których mowa w art. 6 ust. 3-6 ustawy to w przypadku skarżącej kwota 610,65 zł. W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieuwzględnienia wszystkich faktycznych i udokumentowanych wydatków na mieszkanie oraz do treści przywołanych w skardze i dołączonych do niej załączników 3,4 i 5 stwierdzić należy, że z akt administracyjnych wynika, że skarżąca zajmuje lokal mieszkalny, wchodzący w skład zasobu mieszkalnego gminy. W tej sytuacji mają do niej zastosowanie przepisy art. 6 ust. 3 i 4 ustawy. Art. 6 ust. 3 stanowi, że wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 4 ustawy wydatkami, o których mowa w ust. 3, są: 1) czynsz, 2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, 4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, 5) inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, 6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, 7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Skarżąca we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazała kwotę wydatków – 1679,87 zł , powołując się na załączniki do wniosku nr 3 i 4 . Wysokość wydatków – 610,65 zł ustalono według załącznika nr 3 do wniosku. Na wydatki składają się czynsz, zaliczki za zimną wodę, odprowadzanie ścieków, podgrzanie zimnej wody, CO- opłatę stałą i zmienną, nieczystości bytowe stałe. Organy prawidłowo nie uwzględniły treści załącznika nr 4 do wniosku– powiadomienia z dnia 23 października 2007r. ( który jest tożsamy z załącznikiem nr 3 do skargi), bowiem wydatki na potrzeby ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego i jego wysokości ustala się na podstawie ich aktualnych, bieżących wielkości, nie zaś na podstawie wysokości wydatków obowiązujących ponad pięć lat przed złożeniem wniosku lub na podstawie wysokości wydatków , z którymi strona zalega. Załączniki nr 4 i 5 dołączone do skargi dotyczą braku zgody na podnajem części lokalu panu J. Ch. z dnia 9 czerwca 2004 r. i zawiadomienia z dnia 20 maja 2010 r. o wszczęciu wobec niego egzekucji , wobec czego brak jakichkolwiek podstaw do uznania, że ich treść ma wpływ na wysokość ustalenia wysokości wydatków na potrzeby ustalenia dodatku mieszkaniowego na skutek wniosku złożonego przez skarżącą w kwietniu 2013 r. Wracając do rozważań dotyczących ustalenia wysokości dodatku zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy stwierdzić trzeba, że kwota stanowiąca wydatki poniesione w wysokości 12% dochodów gospodarstwa domowego to w przypadku skarżącej kwota 281,93 ( 2349,42 zł- dochód gospodarstwa domowego- x12% ). W tej sytuacji wysokość dodatku mieszkaniowego, obliczona w myśl art.6 ust. 1 pkt 2 ustawy wynosi 328,72 zł ( 610,65 zł minus 281,93 zł). Przenosząc rozważania na grunt przepisu art.6 ust. 8 ustawy należy stwierdzić, że kwota nadwyżki - 135,77 zł nie przekracza dodatku mieszkaniowego, czyli kwoty 328,72 zł, wobec czego należny dodatek mieszkaniowy – 328,72 zł trzeba obniżyć o kwotę 135,77 zł, co daje 192,95 zł. Skarżącej przyznano dodatek w wysokości 122,47 zł, czyli w wysokości niższej o kwotę przez nią wskazaną – 70,48 zł. Wobec powyższego Sąd stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Jednocześnie wskazać trzeba, że Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu na mocy art. 125 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, przyznająca skarżącej prawo do dodatku, może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło